دىنارالىق تاتلىق – بەيبىتشىلىك نەگىزى

ءىس-شارانى بۇۇ وركەنيەتتەر اليانسى مەن قازاقستاننىڭ بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى جانىن­داعى تۇراقتى وكىلدىگى بىرلەسىپ ۇيىمداستىردى.

بۇۇ وركەنيەتتەر اليانسى­نىڭ جوعارى وكىلى ناسير ابدەل ءازيز ان-ءناسeردىڭ جانە قازاقستاننىڭ بۇۇ جانىن­داعى تۇراقتى وكىلى قايرات وماروۆ­تىڭ توراعالىق ەتۋى­مەن وت­كەن فورۋمعا بۇۇ قاۋىپ­­سىز­دىك كەڭەسىنە مۇشە مەملە­كەت­تەر­دىڭ, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم­دار­دىڭ وكىلدەرى, «دىندەر بەيبىت­شىلىك ءۇشىن» دۇنيەجۇزىلىك كونفەرەنتسياسىنىڭ باس حاتشىسى ۋيليام ۆەندلي, بۇۇ جا­نىن­داعى ءدىني ۇكىمەت­تىك ەمەس ۇيىم­دارى كوميتەتى­نىڭ پرەزي­دەنتى سۆامي پارامەش­انان­دا جانە باسقالار قاتىستى.

اتالعان وتىرىس بۇۇ باس حاتشىسى انتونيۋ گۋتەرريشتىڭ اتى­نان ءسوز سويلەگەن ناسير ابدەل ءازيز ان-ءناسeردىڭ قۇت­تىق­تاۋ لەبىزىمەن اشىلدى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام ۆيتسە-ءمينيسترى – الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارى سەزىنىڭ ماقساتتارى مەن مىن­دەتتەرىن ىلگەرىلەتۋ جونىندەگى ۋاكىلى بەرىك ارىن قازاقستان پار­لامەنتى سەناتىنىڭ تورا­­عاسى, الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارى سەزى حاتشىلىعىنىڭ باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ اتىنان پرەزەنتاتسيالىق بايانداما جاسادى.

ب.ارىن قاتىسۋشىلاردى قازاقستاننىڭ ەتنوسارالىق جانە كونفەسسياارالىق كەلىسىم­دى قامتاماسىز ەتۋدەگى تاجى­ري­بە­سىمەن تانىستىرا وتىرىپ, پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆتىڭ بۇۇ جانە باسقا دا حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ ميسسياسىمەن جانە باسىمدىقتارىمەن ۇندەسكەن الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوش­باسشىلارىنىڭ سەزىن شا­قىرۋ بويىنشا جاھاندىق باستاماسى تۋرالى تولىق ايتىپ بەردى.

اتاپ ايتقاندا, ۆيتسە-مينيستر بۇگىنگى جاعدايدا حالىق­ارا­لىق قاتىناستارعا دەگەن سەنىم­دىلىكتىڭ تاپشىلىعى, جاڭا سىن-تەگەۋرىندەر مەن قاۋىپ-قاتەرلەردىڭ, جەرگىلىكتى سوعىس­تار مەن الەمنىڭ بىرنەشە وڭىر­لەرىندەگى راديكالدى قوزعا­لىس­تاردىڭ جاندانۋى جانە الەمدەگى قاۋىپسىزدىك پەن تۇراق­تىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ جولىندا ءدىني ليدەرلەر مەن الەم­دىك ساياساتكەرلەردىڭ كۇش-جىگە­رىن بىرىكتىرۋ قاجەتتىگى بويىن­شا ماسەلەلەر وتە وزەكتى ەكەندىگىن جەتكىزدى. سونداي-اق ول بۇۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەر جانە حالىق­ارالىق ۇيىمدارعا جاھاندىق دەڭگەيدە دىنارالىق ديالوگتى ىلگەرىلەتۋ ىسىنە ۇلەسىن قوسۋعا مۇم­كىندىك بەرەتىن اتالعان فو­رۋم­نىڭ جۇمىسىنا بەلسەندى قاتى­سۋلارى ارقىلى قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ باستاماسىن كەڭى­نەن قولدايتىندارىنا ءۇمىت ارتاتىنىن ءبىلدىردى.

جالپى, ءىس-شاراعا قاتىسۋشى­لار قازاقستاننىڭ بەلسەندى سىرت­قى ساياساتىن جوعارى باعا­لاپ, كۇن تارتىبىندەگى جاھاندىق وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلادى, ونىڭ ىشىندە الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ الداعى VI سەزىنىڭ مازمۇندىق بولىگى بويىنشا قۇندى كەڭەستەر مەن ۇسىنىستار بەرىلدى. سونداي-اق قاتىسۋشىلار دىنارالىق ديالوگتى ىلگەرىلەتۋ بويىنشا ءوز ەلدەرىنىڭ تاجىريبەسىمەن جانە ءدىني ەكسترەميزم مەن تەرروريزم تۇيتكىلدەرىن شەشۋ, بەيبىت جانە تۇراقتى قوعام قۇرۋ جونىندەگى وزدەرىنىڭ كوزقاراستارىمەن ءبولىستى.

سونىمەن قاتار ءىسساپار شەڭ­بەرىندە ۆيتسە-مينيستر ب.ارىننىڭ «دىندەر بەيبىت­شىلىك ءۇشىن» دۇنيەجۇزىلىك كون­فەرەنتسياسىنىڭ باس حاتشىسى ۋيليام ۆەندليمەن جانە بۇۇ وركەنيەتتەر اليانسىنىڭ جوعارى وكىلى ناسير ابدەل ءازيز ان-ناسeرمەن ەكىجاقتى كەزدەسۋلەرى ءوتتى.

كەزدەسۋلەردە ب.ارىن سەزد حاتشىلىعىنىڭ باسشىسى, قازاقستان پارلامەنتى سەناتى­نىڭ توراعاسى ق.توقاەۆتىڭ اتىنان VI سەزگە قاتىسۋ ءۇشىن شاقىرۋ حاتتارىن تابىستاپ, سۇح­باتتاسۋشىلاردى الداعى فورۋمنىڭ كۇن تارتىبىمەن تانىستىردى. سونداي-اق قازاق­ستاننىڭ «دىندەر بەيبىتشىلىك ءۇشىن» ۇيىمىمەن جانە وركە­نيەتتەر اليانسىمەن ىنتىماق­تاستىعىن دامىتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى. ۋ.ۆەندلي جانە ن.ان-ناسەر شا­قىرۋدى ريزا­شى­لىقپەن قابىل­داپ, سەزد جۇمىسىنا وزدەرىنىڭ قاتىسا­تىن­دىقتارىن جەتكىزدى.

ايتا كەتەيىك, «ارري فورمۋلاسى» بويىنشا وتىرىستار بەيرەسمي تۇردە وتكىزىلەدى. ولار بۇۇ قك مۇشەلەرىنە يكەمدى راسىم­دەر نەگىزىن پايدالانا وتىرىپ, اشىق تۇردە پىكىر الم­ا­سۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وتى­رىس­تىڭ وسىنداي فورماتى ۆەنەسۋەلا ەلشىسى ديەگو ءارري­دىڭ قۇرمەتىنە اتالعان, ول بۇل تاجىريبەنى 1992 جىلى بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىندە ۆەنەسۋەلا وكىلى رەتىندە قولدانعان بولاتىن (1992-1993 جىلدار).

دايىنداعان جولدىباي بازار,

«ەگەمەن قازاقستان»