«رۋحاني جاڭعىرۋ» جوبالارىنىڭ دەنى دەمەۋشىلەر ەسەبىنەن جۇزەگە اسۋدا

ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى وبلىس اكىمدەرىن كەزەكپەن شاقىرىپ, «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ وڭىرلەردە جۇزەگە اسىرىلۋى تۋرالى ءباسپا­سوز ءماسليحاتىن وتكىزۋدى باستاعان بولاتىن. ماسەلەن, بۇعان دەيىن بۇل مىنبەردەن اقتوبە وبلىسى­نىڭ اكىمى ەسەپ بەردى. ال سارسەن­بى كۇنى ور­تا­لىققا اتىراۋ وبلى­سى­نىڭ اكىمى ن.نوعاەۆ كەلدى.

 ن.نوعاەۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, «رۋحاني جاڭعىرۋعا» جۇمسالعان 13 ملرد تەڭگەنىڭ 1,9 ملرد-ى جەر­گى­لىكتى بيۋدجەتتەن, 10,9 ملرد-ى دەمەۋ­شىلەردەن. ال جالپى ءىس-شارا­لاردا 450 مىڭنان استام ادام قامتىلعان. سونداي-اق بيىل­­عى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 6,1 ملرد تەڭگە سوماسىنا 175 جوبا ىسكە اسادى دەپ جوسپار­لان­­­عان. ونىڭ 5,5 ملرد تەڭگەسى دە­مەۋ­­­شىلەر ەسەبىنەن. 

«باعدارلاما اياسىندا اتىراۋ وبلىسىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونو­ميكالىق دامۋىنىڭ وڭ دينامي­كاسى قامتاماسىز ەتىلدى, قوعام­دىق ساياسي احۋال تۇراقتى. بىل­تىر ساۋىردە جاريالانعان ەلباسى­نىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىن اتى­راۋ­لىقتار قىزۋ قولدادى, وسى­­نىڭ ناتيجەسىندە بۇگىنگە دەيىن كوپتەگەن ءىس-شارالار جۇزە­گە اسىرىل­دى. قازىرگى تاڭ­دا باع­دار­­لا­ما بويىنشا ءىس-شارا­لار­دى جۇزەگە اسىرۋعا بارلىق جاعداي بار. جوبالىق وفيس جاساق­تا­لىپ, ساراپشىلار كەڭسەسى ۇيىم­داس­تىرىلدى. 7 اۋداندا كىشى جوبا­لىق كەڭسەلەر, 70-تەن استام ۇەۇ بەلسەندى ارالاسىپ كەلە جاتىر. 43 مەتسەنات كاسىپكەر جانە 14 ءىرى دەمەۋشى كاسىپورىندار قول­داۋ كورسەتىپ كەلەدى», دەدى وبلىس اكىمى. ايتۋىنشا, وبلىس­تاعى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باع­دار­­لا­ما­سى بىرنەشە «كىشى باع­دار­لا­ما­لار ارقىلى جۇزەگە اس­قان. اي­تالىق, «اتامەكەن» كىشى باع­دار­­لا­ماسىندا اتىراۋ قالا­سىن­دا «اسار» ۇشجاقتى ارىپ­تەس­تىك رەس­­پۋب­­ليكالىق فورۋمى وتكەن. ناتي­جە­سىندە, ۇكىمەت­تىك ەمەس ۇيىم­­دار­دى قولداۋ­عا ارنالعان ازامات­تىق ورتا­لىق اشىلعان. الەۋ­مەت­تىك جوبالار­دىڭ رەس­پۋب­ليك­الىق بازاسى جاساقتالىپ, 5 جوبا اتىراۋ قالاسىندا جۇزەگە اسۋدا.

«تۋعان جەرگە تاعزىم» اكتسياسى, اۋدانداردا جەرلەستەر فورۋم­دارى ءوتتى. مەتسەناتتاردىڭ قولداۋى­مەن 1200 بالاعا ارنالعان 6 بالا­باقشا, 2500 ورىندىق 8 سپورت كەشەنى مەن الاڭدار, «رەترو­­پارك», «سازانقۇراق», «اتامە­كەن» دەمالىس ساياباقتارى قول­دانىس­قا بەرىلدى», دەدى ن.نوعاەۆ.  اكىم جوسپارلى جۇمىستاردى دا تىزبەكتەپ بەردى. ماسەلەن, ماقات كەنتىندەگى «جەڭىس» سايا­باعى قولدانىسقا بەرىلمەك, بيىل جايىق وزەنى جاعاسىندا «جاستار» ساياباعىنىڭ (بانان) قۇرىلىسى باستالماق. سونىمەن قاتار اتىراۋلىق مەتسەنات يبراگيم اكدراشەۆتىڭ قولداۋىمەن 30 ساۋىردە وليمپيادا چەمپيوندارى الەكساندر ۆينوكۋروۆ, سەرىك ساپيەۆ, يليا ءيليننىڭ قاتى­سۋى­مەن قايىرىمدىلىق ۆەلو­جورىعى وتەدى. ۆەلوجورىق ايا­سىن­­دا قايىرىمدىلىق جارمەڭ­كەسى مەن «استانا» ۆەلوكو­مان­داسىنىڭ لوتتارى قويىلاتىن اۋكتسيون ۇيىمداستىرىلادى. شارا بارىسىندا تۇسكەن قارجى جاڭادان اشىلعان وبلىستىق ۆەلومەكتەپتىڭ قاجەتتى قۇرال­دارىن الۋعا جۇمسالماق. 80 بالا ۆەلوسپورتپەن تەگىن جاتتىعۋعا مۇمكىندىك الادى دەپ كۇتىلۋدە.

«رۋحاني قازىنا» كىشى باع­دارلاماسى بويىنشا ناۋرىزدا « ۇلى دالانىڭ ۇلتتىق داس­تۇر­لەرى» حالىقارالىق فورۋمى ءوتتى. فورۋم اياسىندا عى­لى­مي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا, «جاڭا جاسىڭمەن, ۇلى دالام» فەستيۆالى, اقىندار ايتىسى, فاريزا وڭعارسىنوۆا وقۋلارى, ءداس­تۇرلى اندەر بايقاۋى, ۇلت­تىق سپورت تۇرلەرىنەن جارىستار وتكەن. فورۋمعا 12 مەملەكەت وكىل­دەرى, تۇركسوي ۇيى­مى­نىڭ باس­شىلىعى, 30 شەتەل­دىك شى­عار­ماشىلىق ۇجىم, 700-دەن اس­تام ونەرپازدار قاتى­سىپ, 20 مىڭنان استام ادام تاما­شا­­لاع­ان. 400-دەن استام ءۇي شارۋا­سىن­داعى ايەل-انالار ەتنو-قولونەر شەبەرلىكتەرىن شىڭداپ, بولاشاقتا ءوز كاسىپتەرىن دامىتۋعا مۇمكىندىك العان. جاقىندا وتكەن «كىتاپحانادان – اعارتۋ ورتالىق­تارىنا: جاڭعىرتۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» رەسپۋبليكالىق فورۋمى دا «رۋحاني جاڭعىرۋ­دىڭ» جالعاسى. وڭىردە ءبىرىنشى رەت وتكىزىلگەن ارقا, باتىس, سىر, جەتىسۋ جانە التاي-تاربا­عا­تاي ءان مەكتەپتەرىن ءبىر ارنا­عا توعىستىرعان ء«ان داريا دۇل­دۇل­دەرى» ءى رەسپۋبليكالىق ءداستۇر­لى انشىلەر بايقاۋى, «ماڭ­گىلىك ەلدىڭ التىن ادامى» اتتى رەس­پۋب­لي­كالىق تەاترلار فەستيۆالى, «قايتا جاڭعىرعان قازاقستان» حالىقارالىق اقىندار ايتىسى, «جايىق نۇرى» رەسپۋبليكالىق اكادەميالىق انشىلەر كونكۋرسى, د.نۇرپەيىسوۆا اتىنداعى «بۇلبۇل دومبىرا» رەسپۋبليكالىق قىز-كەلىنشەكتەر بايقاۋى دا وسى باعدارلامانىڭ جەمىسى. ال بيىل اتىراۋ ءوڭىرىنىڭ تابيعاتى مەن مادەنيەتى, قاسيەتتى ورىندارى مەن كوركەم ارحيتەكتۋرالىق نىساندارى بەينەلەنگەن كوركەم­سۋرەتتى «اتىراۋ» البومى, با­تىس­تىڭ ءان مەكتەبىنىڭ ەرەك­شە­لىك­­تەرىن تانىستىراتىن «باتىس قازاق­ستاننىڭ ءان انتولو­گياسى» جيناقتارى جارىق كورمەك. جالپى وبلىس بويىنشا 2017 جىلى 10 مادەني نىسان تاپسىرىلعان, 2018-2020 جىلدارعا 21 مادە­نيەت نىسانىنىڭ قۇرى­لىسى جوسپار­لانعان. ونىڭ ىشىن­دە وبلىس­تىق تاريحي-ولكە­تانۋ مۋزەيىنىڭ جاڭا عي­ماراتى, وبلىس­تىق كىتاپحانا عيماراتى­نىڭ قۇرىلىسى بار.

«تاربيە جانە ءبىلىم» كىشى باعدارلاماسى نەگىزىندە ۇلت­تىق قۇندىلىقتارىمىزدى ناسيحاتتاي وتىرىپ, جاستاردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ باعىتىنداعى جوبالارعا 56 مىڭنان استام ستۋدەنت, مەكتەپ وقۋشىلارى مەن پەداگوگ قىزمەتكەرلەر قاتىستى. 2018 جىلى 2,2 ملرد تەڭگەگە 176 روبوت-تەحنيكا جانە فيزيكا كابينەتتەرى اشىلادى. الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن وتباسىلار مەن دارىندى بالالاردى قولداۋ ءۇشىن 2017 جىلى 222 ءبىلىم گرانتى, 2018 جىلى 300 ءبىلىم گرانتى ءبولىندى», دەدى ن.نوعاەۆ. 

تاعى ءبىر «كىشى باعدارلاما» – قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرىنىڭ گەوگرافياسى. قازاقستاننىڭ كي­ە­لى جەرلەرىنىڭ گەوگرافياسى جوبا­سىنا وبلىستان 7 نىسان ەنگىزىلگەن. ولار – سارايشىق قالاشىعى, اقمەشىت, ۇشقان اتا كەسەنەسى, م.وتەمىس ۇلىنىڭ كەسەنەسى, ارالتوبە قورىمى, قۇلشان اتا جەر استى مەشىتى, يمانقارا ۇڭگىرى. ال «100 جاڭا ەسىم» جوباسى بويىنشا وبلىس­تان 53 ادام ۇسىنىلعان ەكەن. 2 ادام رەسپۋبليكالىق تىزىمگە ەنگەن. سونداي-اق «جاھانداعى زاماناۋي قازاقستاندىق مادەنيەت» باعىتى بويىنشا دا بىرقاتار ماڭىزدى شارالار قولعا الىندى. ءوڭىردىڭ شىعارماشىلىق ۇجىم­دارى قازاقستاندىق مادە­نيەتتى الەمگە تانىتۋ ءۇشىن: ءۇندىستان, ماكەدونيا, پور­تۋگا­ليا, مالايزيا, رەسەي فەدە­راتسياسى, تۇركيا, ۆەنگريا, سەر­بيا مەملەكەتتەرىندە گاسترول­­دىك ساپارلاردا بولعان. سۋرەت­شىلەر رافاەل سلەكەنوۆ جانە كاميللا جاپالوۆا شەتەلدەردە قازاقتىڭ ۇلتتىق ونەرىن ناسي­حاتتاۋ ءۇشىن كورمەلەر ۇيىم­داس­تىرعان. سونداي-اق اكىم تۇركيانىڭ انكارا قالاسىندا دينا نۇرپەيىسوۆا الاڭى اشىلىپ, وندا اتىراۋلىق كاسىپكەرلەر كۇيشى-انانىڭ ءمۇسىنىن ورناتاتىنىن اتاپ ءوتتى. 

«رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ» تاعى ءبىر تارماعى – «جاڭا گۋمانيتارلىق ءبىلىم. 100 جاڭا وقۋلىق» باعىتى بويىنشا جارىق كورگەن 18 جاڭا وقۋلىقتى ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىسىنە ەنگىزۋ باعىتىنداعى جۇمىستار باس­تالۋدا. وبلىس اكىمى سونى­مەن قاتار جۇمىستاردىڭ تيىم­دىلىگىن شىنايى باعالاۋ ماق­ساتىندا, تۇراقتى تالدامالىق زەرتتەۋ ءۇشىن ح.دوسمۇحامەدوۆ اتىن­داعى اتىراۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەر­سيتەتىندە الەۋمەتتىك زەرتتەۋلەر ورتالىعى اشىلعانىن ايتتى.  وبلىس اكىمى «رۋحاني جاڭ­عىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ جۇزەگە اسۋى تۋرالى ءباسپاسوز ءماسلي­حاتىندا ەلباسىنىڭ 5 الەۋمەتتىك باستاماسى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان جۇمىستار جايىندا دا ءسوز قوزعادى. ء«بىرىنشى باستاما, ياعني ءاربىر وتباسىنا باسپانا الۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرىن بەرۋ بويىنشا 430 كوپ قاباتتى تۇرعىن ءۇي سالۋ جوسپارلانۋدا, ياعني بۇل 25 000-نان استام پاتەر. قازىرگى ۋاقىتتا تۇرعىن ءۇي قورىنان تۇرعىن ۇيگە مۇقتاج ازاماتتاردىڭ سانى 25000-عا جەتىپ وتىر. ال جەكە تۇرعىن ءۇي سالۋ ءۇشىن جەر ۋچاسكەسىن الۋعا كەزەكتە تۇرعان ازاماتتاردىڭ سانى – 108 مىڭ. وسىعان بايلانىستى وبلىستا تۇرعىن ءۇي سالۋ ماسەلەسى جولعا قويىلۋدا», دەدى وبلىس اكىمى.

سونىمەن قاتار بۇگىنگى كۇنى وبلىستا 3892 پاتەرلى 44 كوپ قاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتقاندىعىن دا اتاپ ءوتتى. ونىڭ ىشىندە 2164 پاتەرلى 34 ءۇيدى بيىلعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانىپ وتىر.

دينارا بىتىك, ەگەمەن قازاقستان