وتىرىستا قارالعان ءماسەلەلەردىڭ وتە ماڭىزدى ءارى كۇردەلى بولعاندىعىن ونى تالقىلاۋعا بەلگىلەنگەن ۋاقىتتان الدەقايدا اسىپ كەتكەندىگىنەن-اق انىق اڭعارۋعا بولادى. وتىرىسقا كىرىپ-شىعۋعا قۇقىقتى ديپلوماتيالىق ميسسيا قىزمەتكەرلەرى پىكىر الىسۋلاردىڭ بارىنشا قىزۋ ءارى تارتىستى بولىپ جاتقاندىعىن ايتىپ وتىردى. بىراق قارالعان ءماسەلە بىرەۋ-اق ەدى. ول يىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ ءبىرى – سيريادا بولىپ جاتقان وقيعالارعا بايلانىستى ۇيىمنىڭ ءبىرتۇتاس شەشىم قابىلداۋىنا ارنالعان وتىرىس-تىن. يىۇ-عا دەيىن بۇل ماسەلە بويىنشا پىكىر بىلدىرگەن اراب مەملەكەتتەرىنىڭ ليگاسى سيريا باسشىلىعىن ايىپتاپ, ونىڭ ەلدەگى ساياسي ەرەۋىلشىلەرگە قارسى قولدانىپ وتىرعان ساياساتىن سىناعان بولاتىن. يىۇ-نىڭ بەلدى مۇشەلەرىنىڭ ءبىرى – ءتۇركيانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ر.ەردوعان دا سيريا باسشىلىعىنىڭ ساياساتىن ايىپتاعان ەدى. ال ايماقتاعى تاعى ءبىر بەلدى ويىنشىلاردىڭ ءبىرى – يران يسلام رەسپۋبليكاسى باسشىلىعى سيرياداعى وقيعالار سىرتقى كۇشتەردىڭ ارانداتۋشى ارەكەتتەرىنىڭ سالقىنى ەكەندىگىن العا تارتىپ, ۇكىمەت ارەكەتتەرىن ءبىرشاما اقتاعان. وسىنداي كەرەعار ۇستانىمدار بولعاندىقتان دا تالقىلاۋعا ۇسىنىلعان ماسەلە ۇزاق ۋاقىت تالقىلاندى.
وتىرىس اياقتالعان سوڭ يىۇ-عا توراعالىق ەتۋشى ەلدىڭ وكىلى رەتىندە وتىرىسقا توراعالىق ەتكەن ەرجان قازىحانوۆ پەن يىۇ باس حاتشىسى ەكمەلەددين يحسانوعلۋ جۋرناليستەرگە ارناپ باسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزدى. كوتەرىلگەن ماسەلە بويىنشا ايتىلعان سۇراقتار دا بارىنشا كوپ ءارى ارقيلى بولدى. ە.قازىحانوۆ ءماسەلەنى بارىنشا سارابدالدىقپەن تالداپ, ونىڭ قالىڭ كوپشىلىك بىلۋگە ءتيىستى جاقتارىن جۇقالاپ ايتىپ بەردى. بۇگىنگى ماسەلە بارىنشا ماڭىزدى ءارى كۇردەلى ەكەندىگى شىندىق, دەدى ول وسى ورايدا. ويتكەنى, ءبىز ۇيىمنىڭ ءبىر ءمۇشەسىندە قالىپتاسقان ىشكى كۇردەلى پروبلەمالاردى تالقىلاۋعا جينالدىق. قازىر بۇل ماسەلە حالىقارالىق دەڭگەيدە دە قىزۋ تالقىلانۋدا. الەمدىك باق-تار دا بۇل ماسەلەگە قاتتى نازار اۋدارىپ وتىر. اراب مەملەكەتتەرىنىڭ ليگاسى دا ماسەلەنى ءوز تاراپىنان تالقىلاپ, ونىڭ رەتتەلۋىنە ارەكەت جاساعان بولدى, دەي كەلىپ, ءارى قاراي مينيستر ءوز وتىرىستارىنا توقتالدى.
بۇگىنگى وتىرىسقا يىۇ ءمۇشەلەرىنىڭ 32-سىنەن وكىلدەر قاتىستى. سونىڭ ىشىندە 11 ەلدەن سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى كەلدى. ءبىزدىڭ ارامىزدا سيريا ماسەلەسىنىڭ بارلىق قىرىن قامتىعان تەرەڭ پىكىر الىسۋلار بولدى. وتىرىسقا سيريانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى دە قاتىسىپ, داماسكىنىڭ رەسمي ۇستانىمىن جەتكىزگەنى ءبىزدىڭ جيىننىڭ ماڭىزدىلىعىن ارتتىرا ءتۇستى. وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا كومميۋنيكە قابىلداندى. بۇل قۇجاتتى يىۇ-نىڭ تۇراقتى مۇشەسى بولىپ تابىلاتىن 7 مەملەكەتتىڭ وكىلدەرى قابىلدادى. ءبىزدىڭ پىكىرىمىزشە, قورىتىندى قۇجات بۇگىنگى پىكىرتالاستاردىڭ جالپى بارىسىن ايعاقتايدى, دەدى ول.
قۇجات ەلدىڭ ىشىندە كۇش قولدانۋدى شۇعىل توقتاتۋ, بارىنشا كەڭەيتىلگەن ۇلتارالىق ۇنقاتىسۋدى باستاۋ, جاعدايدى وڭتايلاندىرۋعا باعىتتالعان ءۇلكەن كولەمدەگى رەفورمالار جۇرگىزۋ سياقتى ءۇش نەگىزگى ماسەلەنى قامتىعان, دەپ جالعادى ءسوزىن مينيستر. سونىمەن بىرگە, يىۇ مۇشەلەرى سيريانىڭ اۋماقتىق تۇتاستىعى, تاۋەلسىزدىگى مەن ەگەمەندىگىنىڭ ساقتالۋىن جاقتاپ, سىرتقى ينتەرۆەنتسيا مەن شەتەلدىك كۇشتەردىڭ ىشكى ىستەرگە ارالاسۋىنا قارسى ەكەندىكتەرىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى. ءسوزىنىڭ سوڭىندا ە.قازىحانوۆ وتىرىستىڭ بارىنشا كۇردەلى بولعاندىعىن تاعى دا اتاپ كورسەتە كەلىپ, سونىڭ وزىندە ءبىز ورتاق شەشىمگە قول جەتكىزە الدىق. ەندى قابىلدانعان كومميۋنيكەگە ءتيىستى بايانداما دايىندالاتىن بولادى. جالپى العاندا, قازاقستان وسى وتىرىستا العا قويعان ماقساتىنا جەتتى, دەدى.
ساپار بارىسىندا قازاقستان سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ساۋد ارابياسى, يران, تۇركيا, سيريا سىرتقى ىستەر مينيسترلەرىمەن كەزدەسۋلەر وتكىزىپ, ەكىجاقتى جانە ايماقتىق پروبلەمالاردى تالقىلادى. سونىمەن بىرگە, يىۇ باس حاتشىسى ە.يحسانوعلۋمەن دە رەسمي كەزدەسىپ, ۇيىمنىڭ اعىمداعى جانە پەرسپەكتيۆاداعى ماسەلەلەرىن تالقىلادى.
جاقسىباي سامرات.