اتا جۇرتىمىز قازاقستان رەسپۋبليكاسى اتاندى

اق كيىزدىڭ ۇستىندە پرەزيدەنت انت بەردى

«ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ 1991 جىلدىڭ 11 جەلتوق­سانىن­داعى ءنومىرى وسىنداي ۇلكەن ايدارمەن اشىلىپتى. وندا نۇر­سۇل­تان ءابىش­ ۇلى نازارباەۆتىڭ قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ پرە­زيدەنتى رەتىندە ەل حالقىنىڭ الدىندا انت بەرگەندىگى حابار­لا­نىپ, انتتىڭ ءماتىنى جەكە جاريا­لانعان. «ءبىزدىڭ كوپۇلتتى رەس­پۋب­ليكانىڭ حالقىنا قالتقىسىز قىز­مەت ەتۋگە, قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىن قا­تاڭ ساقتاۋعا, ازاماتتاردىڭ پرا­ۆو­لارى مەن بوستاندىقتارىنا كە­پىلدىك بەرۋگە, قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسى پرە­زيدەنتىنىڭ وزىمە جۇكتەلگەن ءمار­تەبەلى مىندەتتەرىن ادال ورىنداۋعا سالتاناتتى ءتۇر­دە انت ەتەمىن» دەگەن پرەزيدەنت. مۇنان كەيىن «قازاقستان رەس­پۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ قىز­مەتىنە كىرىسۋى تۋرالى» قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جوعارعى كە­ڭە­سى­نىڭ قاۋلىسى جاريالانعان. «قا­زاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جو­­عارعى كەڭەسى قاۋلى ەتەدى.  «قازاق كسر پرەزيدەنتىن سايلاۋ تۋرالى» قازاق كسر زاڭىنىڭ 24-ستاتياسىنا سايكەس جانە انت بەرۋىنە بايلانىستى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ 1991 جىلعى جەل­توقساننىڭ 10-ىنان باستاپ قا­زاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرە­­زيدەنتى قىزمەتى­نە كىرىستى دەپ ەسەپتەلىنسىن» دەلىنگەن قاۋ­لىدا. قاۋلىعا قازاقستان رەس­پۋب­­ليكاسى جوعارعى كەڭەسى ءتور­اعا­سى مىندەتىن اتقارۋشى سەرىك­بول­سىن ءابدىلدين قول قويعان. مۇنان كەيىن نۇرسۇلتان ءابىش­ ۇلى نا­زارباەۆتىڭ سالتا­ناتتى انت بەرگەننەن كەيىنگى رەسپۋبليكا سارايىندا جۇرت­شى­لىقتىڭ ال­دىندا سويلەگەن ءسوزى جاريالانعان. «قادىرلى حالايىق! قۇرمەتتى حالىق دەپۋتاتتارى! قادىرلى مەي­ماندار! دانا بابالار ءداستۇرى­مەن وسى سالتاناتتى ءسات­تەگى ءسوزىم­دى ەڭ الدىمەن اتا جۇرتىما, قا­سيەتتى حالقىما ارنايمىن! ءبۇ­گىنگى كۇن – قازاق ەلىنىڭ شەجىرەسىنە ماڭگى ەنەتىن كۇن. تاريحتىڭ تالاي بۇرالاڭ بەلەسىنەن ءوتىپ, بۇل كۇنگە دە جەتىپ وتىرمىز. ءبا­رىن دە كورگەن حالىقپىز, بارىنە كونگەن حالىقپىز. ەجەلدەن ەركىندىكتى اڭساپ, ازاماتتىقتى كوك­سەۋمەن كەلە جاتقان ەلىمىزدىڭ باسىنا تالاي رەت باق تا ورناپ, باعى دا تايىپ, ساعى دا سىن­عان, قيلى كەزەڭ, زار زامانعا دا تالاي ۇشىراعان. ايقايلاپ ءجۇرىپ اشار­شى­لىققا ۇشىراپ, ۇرانداپ ءجۇرىپ ۇلت ءمۇد­دەسىن ۇمىتقانى­مىز دا اقيقات. ءشۇ­كىر, كەشتەۋ دە بولسا ەس جيىپ, ەڭسە كوتە­رىپ, ەگە­مەندى ەلدىڭ تۋىن دا تىگە باس­تا­دىق. قازاق رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتىن بۇكىل حالىق ساي­لاعانى – وسى جول­داعى ەڭ بيىك بەلەستىڭ ءبىرى. ەلدىڭ قامىن وي­لايدى, نامىسىن جىبەرمەيدى دەپ ءبىر اۋىزدان سەنىم ارتقاندا­رى­ڭىز ءۇشىن شىن جۇرەكتەن العى­سىمدى ايتا­مىن. ەلىم ءۇشىن, حال­قىم ءۇشىن, قازاق­ستا­نىم ءۇشىن تا­ريحتىڭ قاي سىناعىنا دا تاۋەكەل دەپ باس تىگۋگە دايىنمىن. بۇل جولدا ەڭ الدىمەن دانا حالقىما, دار­قان ەلىمە, اتا-بابانىڭ ارۋا­عىنا سۇيە­نە­مىن» دەپ باستاپتى پرەزيدەنت ءوز ءسوزىن. مۇنان كەيىن قازاق مەم­لە­كەتىنىڭ حالىقارالىق قاتىناس­تىق­تا وزىنە لايىق ورىن الۋى, قازاق حالقىنىڭ, بۇكىل قازاق­ستان­دىق­تاردىڭ باقىتتى, داۋلەتتى ءومىر ءسۇرىپ, وزىندىك مادەنيەتىن وركەن­دەتۋ ءۇشىن بارىنەن بۇرىن رەسپۋبليكادا تىنىشتىق بولعاندىعى ءجون ەكەنى اي­تىلادى. «ەل بىرلىگى قاشان دا مۇددە بىرلىگىنەن باس­تالادى. ءبىزدىڭ بولاشاعىمىز قا­زاقستان حالقىنىڭ ورتاق مۇددە­لە­س­تىگىندە. ءبىز مۇنى كوزدىڭ قا­را­شىعىنداي ساقتاۋىمىز كەرەك» دەپتى پرەزيدەنت. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ءوزىنىڭ تاريحي سوزىندە بىزگە شىن ءما­نىندە ءومىردىڭ ءبۇ­كىل الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ۋكلادىن تۇبە­گەي­لى تۇردە اۋىستىرۋ مىندەتى تۇر­عان­دىعىن, ال ول تاريح ايقىن تانىت­قان­داي بىرىڭعاي يدەيامەن عانا, سول ءۇشىن ادامدار ۋاقىتشا قيىندىقتارعا, ءتىپتى جەكەلەگەن ساتسىزدىكتەرگە دايىن بولۋ نيەتى يتەرمەلەگەن قوعامدا عانا ويدا­عى­داي وتەتىندىگىن جەتكىزىپتى. «ءبىز ءۇشىن بۇل يدەيا – ەركىن ەگەمەندى دەموكراتيالىق قازاقستان مەملەكەتى» دەپتى. قازىرگى قوعام ءۇشىن داعدا­رىس­تى جاع­دايدا – ەكى ءداۋىردىڭ شەكاراسىندا ۋاقىت فاكتورى زور ءرول اتقاراتىندىعىنا, بۇرىنعى فەدەراتسيانىڭ رەسپۋبليكالارى ارا­سىنداعى ۇلعايىپ كەلە جات­قان شيەلەنىس, تاياۋ ايلاردا ءبىز كەزدەسەتىن پروبلەمالاردىڭ ءوت­كىر­لىگى ىرعالىپ-جىرعالۋعا ۋا­قىت قالدىرماي, شاپشاڭ, باتىل دا ايقىن ءىس-قيمىل جاساۋعا ءما­ج­بۇر ەتەتىندىگىن اتاپ كورسەتكەن. «تاريحتىڭ بىزگە وندىرىستىك قاتى­ناس­تاردى تۇبەگەيلى وزگەرتۋدەن باسقا ەش­قانداي تاڭداۋدى قال­دىرماعانى قازىر ءاربىر دەرلىك ادامعا ايقىن. بىراق نارىق ەكو­نو­ميكاسىنا بۇرىلۋدىڭ عالامات كۇردەلىلىگى دە ءبىزدىڭ ءار­قاي­سى­مىزعا ايقىن بولىپ وتىر. الايدا قازىر جۇزەگە اسىرىلىپ جات­قان شارالار جەتكىلىكسىز. ولار­دىڭ كەيبىرەۋلەرى شەكتەۋلى, ەكىنشىلەرى جارتىكەش, ۇشىنشىلەرى كونسەرۆاتيۆتىك كۇشتەردىڭ جاسى­رىن جانە ايقىن تەجەۋىنە, ەسكى ءامىرشىل-اكىمشىل جۇيە قالدى­عى­نىڭ سابوتا­جىنا تاپ بولىپ وتىر. بىزگە الەۋمەتتىك-ەكونومي­كا­لىق جاعداي­دى تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن تۇبەگەيلى, ءبىر-بىرىمەن باي­لا­نىستى شارالاردى شۇعىل جۇزەگە اسىرۋ قاجەت, ويتكەنى قازىرگى كەزدە داعدارىس ءوزىنىڭ قىل ۇستىندەگى شەبىنە جاقىنداپ كەلەدى» دەپتى. پرەزيدەنت ءبىرىنشى بۇكىل حا­لىق­تىق سايلاۋدا وزىنە كورسەت­كەن جوعا­رى سەنىم مەن زور قۇر­مەتتى تولىق كولەمىندە سەزىنەتىندىگىن ايتقان. بۇكىلحالىقتىق سەنىم مانداتى – بۇل ءىس-قيمىل جاساۋ پروۆاسى عانا ەمەس, سونداي-اق پرەزيدەنتتىڭ بۇكىل حالىق الدىنداعى زور جاۋاپكەرشىلىگى ەكەندىگىنە توقتالعان. «مەن ءبىزدىڭ قازاقستان تەري­تورياسىندا جوعارى دامىعان پو­لي­ەت­نيكا­لىق وركەنيەت قۇرا الاتىندى­عىمىزعا  سەنەمىن. وندا قازاق ۇلتى قايتا تۇلەيتىن بولادى, وعان ەنەتىن بارلىق ۇلتتار مەن ۇلىستار وزدەرىن ەركىن سەزىنەتىن بولادى. ساپارىمىز ءسات­تى بولسىن!» دەپ اياقتاپتى ءسو­زىن ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش­ ۇلى نازارباەۆ. ەگەر وسىدان جيىرما جىل بۇرىن پرەزيدەنتتىڭ ءبىرىنشى رەت انت قابىلداۋ سالتانا­تىن­دا ايتىلعان وسى سوزدەردىڭ تە­رەڭ ءمانى مەن باعدارلامالىق سي­پا­تىنا قازىرگى كۇننىڭ بيىگىنەن قارايتىن بولساق, نۇرسۇل­تان نازارباەۆ تاريحتىڭ تاڭ­داۋ ساتىندە ەل حالقىنىڭ ال­دىن­دا بەرگەن ۋادەسىن تولىق ورىنداپ شىقتى دەي الامىز. قازاق­ستاننىڭ ءبىرىنشى پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ وسى ءۋا­دەنى ورىنداۋدا جان­تا­لاسقان 20 جىلدىق ۋاقىتىن سارپ ەتە وتىرىپ, ەلىمىزدى قا­زىر­گىدەي بيىككە كوتەردى. ءتىپتى ناتيجەلەر سول تۇستا ويلا­عان­نان دا كوپ جوعارى بولعان سەكىلدى. ەندەشە, ەل تاۋەل­سىز­دى­گىنىڭ 20 جىلدىق تويى ەلبا­سى­نىڭ جۇلدىزدى شاعى ەكەندىگىنە داۋ جوق. بۇل رەپورتاجدى «ەگەمەندى قازاقستاننىڭ» ءباسپاسوز توبى ازىرلەپتى.