گەندەرلىك ساياسات ءوز دەڭگەيىندە جۇرگىزىلۋدە

سەلەكتورلىق رەجىمدە وت­كەن وتىرىسقا پارلامەنت ءماجى­لى­سى­نىڭ دەپۋتاتتارى, ۇلتتىق كوميس­­سيانىڭ, ورتالىق سايلاۋ كوميس­­سياسىنىڭ مۇشەلەرى, حالىق­­ارالىق ۇيىمداردىڭ باسشى­­لارى, سونىمەن قاتار ساياسي پار­تيا­لاردىڭ, ايەلدەر ىستەرى جانە وت­با­سى­لىق-دەموگرافيالىق ساياسات جو­نىندەگى وڭىرلىك كوميس­سيالار­دىڭ, ايماقتىق سايلاۋ كوميس­سيا­لارىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.

وتىرىستى اشقان گۇلشارا ابدىقالىقوۆا «پرەزيدەنتتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسى» ايەلدەر قاۋىمىنىڭ قىزمەتىنە زور سەرپىن بەرگەنىنە ەرەكشە توقتالىپ ءوتتى.

«ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ قا­زاق­ستان حال­قىنا ارناعان ء«تور­تىن­شى ونەر­كاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاع­داي­ىن­دا­عى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىن­دىك­تەرى» اتتى جولداۋىندا جانە «بولاشاققا باعدار: رۋحا­ني جاڭ­عىرۋ» باعدارلاما­لىق ماقالا­سىندا قويىلعان مىندەت­تەردى ورىنداۋ ايەلدەر ماسەلە­سىمەن اينالىساتىن بارلىق ۇيىم­داردىڭ بەلسەنە قاتىسۋىن تالاپ ەتەدى», دەدى مەملەكەتتىك حاتشى.

گ.ابدىقالىقوۆا قازاق­ستان­نىڭ 1995 جىلدان – بەيجىڭ دەكلاراتسياسىنا قوسىلعان كەزدەن گەندەرلىك ساياساتتى جۇيەلى تۇردە ىسكە اسىرۋعا بەت بۇرعانىن ايتتى. تەڭ قۇقىقتىقتىڭ زاڭنامالىق نەگىزىن دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرگەن 2006-2016 جىلدارعا ارنالعان گەندەرلىك تەڭدىك ستراتەگياسى تابىستى ىسكە اسىرىلدى.

دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋمنىڭ گەندەرلىك يندەكسىنە سايكەس, قازاقستان وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 144 مەملەكەت اراسىندا 52-ورىنعا, ونىڭ ىشىندە «ايەلدەردىڭ ەكو­نو­ميكالىق شارالارعا قاتىسۋى جانە مۇمكىندىكتەرى» جونىندەگى كورسەتكىش بويىنشا – 30, «دەن­ساۋ­لىق يندەكسى» بويىنشا – 36, ال ء«بىلىم دەڭگەيى» بويىنشا 48-ورىنعا ورنالاستى.

2017 جىلدىڭ باسىندا سايا­سي مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر ارا­سىنداعى ايەلدەردىڭ ۇلەسى – 10 پايىز, پارلامەنتتىڭ دەپۋتاتتىق كورپۋسىندا 22 پايىزعا جەتتى.

سونىمەن قاتار وتىرىستا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ ايەلدەردىڭ سايلاۋ پروتسەسىنە قاتىسۋىنىڭ گەندەرلىك اسپەك­تىلەرى جونىندەگى اقپاراتى تىڭ­دالدى. بۇگىندە بۇكىل ەل بويىنشا 739 ايەل (ۇسىنىلعان كانديدات ايەلدەر سانىنىڭ 22,2 پايىزى) دەپۋتات بولىپ سايلانعان.

بۇدان بولەك, مەملەكەتتىك قىز­مەتتەگى ايەلدەردى شەشىم قابىل­داۋ دەڭگەيىنە دەيىن ىلگەرىلەتۋ ماسەلەسى تالقىلاندى. بارلىق مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ 55 پايىزىن (50,5 مىڭ ادام) ايەل­دەر قۇراپ وتىر. سونىمەن بىرگە باسشى لاۋازىمدارىنداعى ايەل­دەردىڭ ۇلەسى – 39,5 پايىز (9,6 مىڭ ادام), ونىڭ ىشىندە ج­و­عارعى باسشى لاۋازىمدارى بويىنشا – 29 پايىز. بۇل دەڭگەي ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمىنىڭ ورتاشا كورسەتكىشىنە سايكەس كەلەدى.

سونداي-اق قوستاناي جانە وڭتۇستىك قازاقستان وبلىس­تارى­نىڭ اقپاراتتارى تىڭدالدى. قوستاناي وبلىسى جەرگىلىكتى مەم­لەكەتتىك ورگاندارداعى ايەل­دەر سانى بويىنشا كوش باستاپ تۇر. ءماسليحاتتاردىڭ بار­لىق دەڭگەيىندە ايەلدەر دەپۋ­تات­تىق ورىنداردىڭ 31 پايىزىن, اكىمشىلىك مەملەكەتتىك قىزمەت­شىلەردىڭ 61 پايىزىن قۇرايدى.

وتىرىس سوڭىندا مەملەكەتتىك حاتشى گ.ابدىقالىقوۆا مەملە­كەت­تىك ورگاندارعا بىرقاتار ناقتى تاپسىرما بەردى.

اباي اسانكەلدى ۇلى,

«ەگەمەن قازاقستان»

سۋرەتتى تۇسىرگەن ەرلان ومار,

«ەگەمەن قازاقستان»