وبلىس اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆتىڭ وبلىس تۇرعىندارىمەن جىل قورىتىندىسى تۋرالى ەسەپ بەرۋ كەزدەسۋى قوستاناي قالاسىنداعى «اۋەجاي» جاڭا شاعىن اۋدانىنداعى سۋ جاڭا «قوستاناي» سپورت-ويىن-ساۋىق سارايىندا ءوتتى.
بۇرىنعى جىلدارى ە.ومىرزاقوۆ اتىنداعى وبلىستىق فيلارمونيانىڭ كونتسەرت زالىندا وتەتىن اكىمنىڭ ەسەپ بەرۋ كەزدەسۋىنە بارلىعى 450 ادام قاتىسسا, بۇل جولى جاڭا سپورت-ويىن-ساۋىق كەشەنىنە كەلگەندەردىڭ قاراسى مىڭ جارىمنان استى. وبلىس اۋداندارى مەن قالالارىنىڭ باسشىلارى, كاسىپورىن مەن ۇيىمدار جەتەكشىلەرى, ارداگەرلەر, تۇرعىندار قاتىستى. وسى ىقشام اۋداننىڭ ءوزى اكىم جۇمىسىنىڭ وتكەن جىلعى كورسەتكىشى دەۋگە بولادى. مۇندا وتكەن جىلى جۇزدەگەن وتباسى قونىس تويىن تويلادى. وبلىس اكىمىنىڭ تۇرعىندارمەن كەزدەسۋى ونلاين جۇيەسى ارقىلى تىكەلەي ەفيردە ءوتتى. زالداعىلارمەن قاتار وبلىستىڭ شالعاي اۋداندارىنىڭ, اۋىلدارىنىڭ تۇرعىندارى اكىمگە سۇراقتارىن ۇيىندە وتىرىپ بەرىپ جاتتى. ەلباسى قازاقستان حالقىنا ارناعان بيىلعى جولداۋىندا ايتقانىنداي, تسيفرلاندىرۋدى ەكونوميكانىڭ جانە الەۋمەتتىك ءومىردىڭ بارلىق سالالارىنا ەنگىزۋدىڭ العاشقى قادامى دەپ وسىنى ايتساق بولار.
ەلىمىز ءۇشىن ەكونوميكانىڭ قاي سالاسى دا ماڭىزدى. دەگەنمەن تۋ ۇستاۋشى ءوندىرىس دامىماي ءوڭىر ءومىرى سەرپىلمەيدى. وسى ورايدا وتكەن جىلعى جۇمىستاردى اۋىز تولتىرىپ ايتسا ايىبى جوق. ءوسىم ونەركاسىپتە – 4,2, اۋىل شارۋاشىلىعىندا – 3,5, قۇرىلىستا 27,8 پايىزدى قۇرادى. سوڭعى جىلدارى وبلىستاعى ونەركاسىپتىڭ وڭدەۋ سالاسى شيكىزات ءوندىرۋدىڭ الدىنا شىعىپ, باسىمدىققا يە بولدى. بيىل دا بۇل كورسەتكىش 53,2 پايىزدى قۇرادى. ونەركاسىپ سالاسى تەك وڭدەۋ عانا ەمەس, جەرگىلىكتىلەندىرۋ مەن قازاقستاندىق ۇلەستى ۇلعايتۋ جۇمىسىن دا جۇيەلى جۇرگىزىپ كەلەدى. بۇل اسىرەسە, ەسەپتى جىلدا 44,7 پايىز ءوسىمدى قامتاماسىز ەتكەن اۆتوموبيل شىعارۋ سالاسىندا ايقىن كورىنىس تاپتى. وبلىستا كاسىپورىنداردىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتى ارتتى. وعان وتكەن جىلى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ كارتاسى بويىنشا 4 كاسىپورىندا اشىلعان تاماق ونەركاسىبىنىڭ دە قوسقان ۇلەسى سالماقتى.
ەلىمىز ءۇشىن قوستاناي وبلىسى استىق دەرجاۆاسى سانالادى. نارىق سۇرانىسىنا وراي ەگىن شارۋاشىلىعىن ءارتاراپتاندىرۋ جىلدامداتا جالعاسىن تاۋىپ وتىر. جالپى اۋىل شارۋاشىلىعىن, ونىڭ ىشىندە مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ جاڭا باعىتى, جاڭا سەرپىنى بار. بۇگىندە وبلىستا 33 اۋىلدىق وندىرىستىك كووپەراتيۆ جۇمىس ىستەيدى. ال كلاستەر قۇرۋدىڭ ماڭىزى ەرەكشە.
– اۋىل شارۋاشىلىعىندا كلاستەر قۇرۋ بۇل سالانىڭ دامۋ قارقىنىن كۇشەيتەدى. ءبىز 4 ەت, ءسۇت جانە مايلى داقىلدار كلاستەرلەرىن قۇرۋدى قولعا الدىق. وسى جۇمىستار اياسىندا وڭىردە ءىرى شارۋاشىلىقتار مەن ءىرى ماي زاۋىتى, ەت كومبيناتتارى اشىلادى. حالىقتىڭ تاماق ونىمدەرىنىڭ نەگىزگى توبىن وزىمىزدە وندىرىلگەن ونىممەن قامتاماسىز ەتەمىز, – دەدى ارحيمەد بەگەجان ۇلى. سونىمەن قاتار اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ ەكسپورتتىق قۋاتىن دا كۇشەيتەدى.
وتكەن جىلى كوزگە كورىنگەن جاقسى ءىستىڭ ءبىرى وبلىس ەكونوميكاسىنا ينۆەستيتسيا تارتۋ بولىپ تابىلادى. قىركۇيەك ايىندا قوستانايدا «Kostanay Invest-2017» وڭىرلىك ينۆەستيتسيالىق فورۋم ءوتىپ, وندا 200 ملرد تەڭگە تۇراتىن ىنتىماقتاستىق تۋرالى 26 قۇجاتقا, 21 مەموراندۋمعا قول قويىلدى. بىلتىر وبلىس ورتالىعىندا ينۆەستيتسيا تارتۋعا نەگىزدەلگەن يندۋستريالىق ايماقتىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى ىسكە قوسىلدى. وتكەن جىلدى وبلىس ءۇشىن جول جىلى دەسە بولعانداي. 485 شاقىرىم جول جوندەلدى. بۇل بۇرناعى جىلعا قاراعاندا 80 پايىزعا كوپ. 2018 جىلى دا وسى كولەم مەجەلەنىپ وتىر.
تۇرعىندار الدىندا ەسەپتى جىلدا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنداعى, مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگىن دامىتۋداعى جانە الەۋمەتتىك سالالارداعى يگى ىستەر ورتاعا سالىندى. مىسالى, «نۇرلى جەر» تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ارقاسىندا 2,6 مىڭنان استام قوستانايلىق باسپانالى بولدى. مەملەكەت پەن جەكە سەكتوردىڭ رەسۋرستارىن بىرىكتىرۋ ءۇشىن 26 ملرد تەڭگە تۇراتىن 54 جوبا قولعا الىندى. ونىڭ اياسىندا باسسەين, سپورت-كوڭىل كوتەرۋ كەشەندەرى, ستاديوندار, مۇزايدىنى سارايى سالىنىپ, حالىق يگىلىگىنە بەرىلىپ جاتىر.
2017 جىل قوستانايلىقتار ءۇشىن رۋحاني سەرپىلۋ جىلى بولدى دەسەك تە ارتىق ەمەس. اۋىلداردا مادەني وشاقتار جوندەۋدەن ءوتتى. سوڭعى ءۇش جىلدا جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستار – قوبىلاندى باتىرعا, شاقشاق جانىبەككە ەسكەرتكىش ورناتىلۋى, كوشە اتتارىنىڭ قازاقشا, پاتريوتتىق, تاريحي مازمۇندا جاڭارتىلۋى ۇلتتىق سانانىڭ رۋحاني جاڭعىرۋى ىسپەتتى ەدى. بىلتىر كەيكى باتىردىڭ كەسەنەسى سالىنىپ, باس سۇيەگىنىڭ جەرلەۋ ءراسىمى ءوتتى. وڭىردەگى كيەلى ورىندارعا وتىزدان استام ەكسپەديتسيا ۇيىمداستىرىلدى.
اكىمنىڭ ەسەپ بەرۋ كەزدەسۋىندە تۇرعىنداردان تۇسكەن سۇراقتار دا از بولعان جوق. قولىنا ميكروفون العاندار ارينە, جۇزەگە اسقان جەتىستىكتى ەمەس, ءىرىلى-ۇساقتى وزەكتى پروبلەمالاردى قامتىدى. ولاردىڭ اراسىنان جول ماسەلەسى كوبىرەك ەستىلدى. اسىرەسە الىس اۋداندار مەن شالعاي اۋىلدارداعى جەرگىلىكتى ماڭىزى بار جولداردىڭ توزگىسىز ەكەنى قايتالاندى. تۇرعىندار كوكەيدەگى سۇراقتارىنا اكىمنەن تياناقتى جاۋاپتار الدى. ال ولار كوتەرگەن وزەكتى ماسەلەلەردىڭ بارلىعى دا ەرتەڭگى جاڭا ىستەردىڭ باستالۋىنا تۇرتكى ەكەنى تاعى ايان.
ەلباسى جولداۋىندا ايتقان ەكونوميكانى جانە ءومىردىڭ بار سالاسىن تسيفرلاندىرۋ تاپسىرماسىنا وراي, قوستاناي وبلىسى «تسيفرلى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى بويىنشا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا قاناتقاقتى وڭىرگە اينالدى. تسيفرلاندىرۋ ىسىندە مامان دايارلاۋ ءبىرىنشى كەزەكتە تۇر. جاقىندا عانا وبلىستا ەلىمىزدەگى ءبىرىنشى تسيفرلىق تەحنولوگيالار كابينەتى اشىلدى. وسى جىلى وبلىس ورتالىعىندا ءىت تەحنولوگيالار مامانداندىرىلعان مەكتەپ-ليتسەي ينتەرناتى اشىلادى. 2018 جىلى اتقارىلار ىستەر ەلىمىزدىڭ جاڭا سەرپىنمەن دامۋىنىڭ ىرگەتاسى بولماق. سوندىقتان اكىم ەسەبى الداعى مىندەتتەردىڭ جاۋاپكەرشىلىگى بىتكەن ىستەن دە بيىك ەكەنىن سەزدىردى.
ءنازيرا جارىمبەت, «ەگەمەن قازاقستان»
قوستاناي وبلىسى