كەشە استانانىڭ «ريكسوس» قوناقۇيىندە اۋعانستان ءجونىندەگى حالىقارالىق بايلانىس توبىنىڭ (احبت) 12-ءشى وتىرىسى بولىپ ءوتتى. وتىرىستىڭ سوڭىنان ءباسپاسوز ءماسليحاتى ۇيىمداستىرىلدى.
احبت 2009 جىلى اقش-تىڭ اۋعانستان جانە پاكستان بويىنشا ارناۋلى وكىلى ريچارد حولبرۋكتىڭ ۇسىنىسى بويىنشا قۇرىلعان ەدى. ونىڭ قۇرامىنا 50 مەملەكەت پەن حالىقارالىق ۇيىمدار وكىلدەرى ەنەدى. سونىڭ ىشىندە مۇسىلمان تۇرعىندارى باسىم بولىپ سانالاتىن 15 مەملەكەت بار. وسىعان دەيىن بايلانىس توبىنىڭ 11 وتىرىسى ميۋنحەن, توكيو, ىستامبۇل, تريەستە, پاريج, نيۋ-يورك, ابۋ-دابي, مادريد, ريم, جيددا سەكىلدى الەمدىك قالالار مەن اۋعانستان استاناسى كابۋلدا وتكەن ەدى. كەشە ول تمد ەلدەرى اراسىنان ءبىرىنشى بولىپ استانادا وتكىزىلدى.
وتىرىستى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرجان قازىحانوۆ اشىپ, ءسوز سويلەدى. ول سىيلى قوناقتاردى قازاقستان استاناسىندا قارسى الۋعا قۋانىشتى ەكەنىن بىلدىرە وتىرىپ, بۇگىن جۇمىستارىنىڭ ءونىمدى بولماعىنا سەنىم ءبىلدىردى. سونىمەن بىرگە, اۋعانستان يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى, دوكتور زالماي راسۋل مەن بايلانىس توبىنىڭ توراعاسى ەلشى ميحاەل شتاينەرگە ايرىقشا نازار اۋدارىپ, وتىرىسقا ولاردىڭ قاتىسىپ وتىرعانىنا ريزاشىلىعىن ايتتى. ءبىز اۋعانستانداعى تۇراقتىلىقتىڭ بەكي ءتۇسىپ, ەكونوميكاسىنىڭ وركەندەۋىنە ءوزىمىزدىڭ ۇلەسىمىزدى قوسارمىز دەگەن ءۇمىتتەمىز, دەدى قازاقستاندىق مينيستر.
ودان ءارى ە.قازىحانوۆ بۇگىنگى كۇنى الەمدىك قوعامداستىق اۋعانستانداعى تۇراقتىلىق پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە ءمۇمكىندىك بەرەتىن ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋدىڭ اسا ماڭىزدى شەشىمدەرىن قابىلداۋدىڭ قارساڭىندا تۇرعانىن ايتتى. ءبىز حالىقارالىق جوبالاردان اۋعانستاننىڭ اينالاسى جانە اۋعانستاننىڭ قاتىسۋىمەن ءىسكە اسىرىلۋعا ءتيىستى ىنتىماقتاستىقتىڭ پىشىندەرىن ىزدەستىرۋ ۇستىندەمىز. جۋىردا ىستامبۇل قالاسىندا بولعان ايماقتىق كونفەرەنتسيادا حالىقارالىق قوعامداستىق بۇۇ-نىڭ ىقپالىمەن اۋعانستاندى ايماقتىڭ ساياسي جانە ەكونوميكالىق ومىردەگى تولىققۇقىلى جانە جاۋاپتى ارىپتەسى رەتىندە تانۋعا دايىن ەكەندىكتەرىن ءبىلدىردى. بۇل ءۇشىن تەك وسى ەلدە بولىپ جاتقان ۇدەرىستەردى تۇسىنۋگە جانە ىستامبۇل دەكلاراتسياسىنىڭ قاعيداتتارىن ساقتاۋعا دەگەن ۇمتىلىس بولۋى كەرەك, دەدى ە.قازىحانوۆ.
ودان ءارى قازاقستاندىق مينيستر استاناداعى وتىرىستا قاراۋعا ۇسىنىلعان ماسەلەلەرگە نازار اۋداردى. اۋعانستاننان قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋعا ىقپال ەتۋشى حالىقارالىق قارۋلى كۇشتەردىڭ شىعارىلا باستاۋىن ەسەپكە الا كەلىپ جانە تۇراقتىلىقتىڭ ساقتالۋىنا جاۋاپكەرشىلىكتى 2014 جىلدان باستاپ تولىعىمەن اۋعانستان ۇكىمەتىنىڭ موينىنا جۇكتەي وتىرىپ ءبىز حالىقارالىق كومەكتىڭ السىرەمەۋىن ەستەن شىعارماۋىمىز كەرەك. گۋمانيتارلىق جانە ەكونوميكالىق كومەكتەردى جالعاستىرا وتىرىپ, ەلدىڭ ىشىندەگى ساياسي ۇنقاتىسۋلاردىڭ دامۋىنا دا ىقپال ەتۋىمىز كەرەك, دەدى ول.
ءوزىنىڭ سوزىندە ە.قازىحانوۆ قازاقستاننىڭ اۋعان حالقىنا جاساپ وتىرعان جاردەمى جونىندە دە ايتىپ ءوتتى. بۇل قاتاردا قازاقستاننان گۋمانيتارلىق كومەك رەتىندە تۇراقتى تۇردە ازىق-ت ۇلىك جەتكىزىلىپ تۇرعانىن جانە ەلىمىزدىڭ جوو-لارىندا بەيبىت كاسىپتەردى مەڭگەرۋگە تەگىن وقىپ جاتقان اۋعان ستۋدەنتتەرىنە ستيپەنديا تولەنىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. ءبىزدىڭ ەلىمىز ەقىۇ توراعاسى بولىپ تۇرعان كەزىندە اۋعانستان ماسەلەسىن شەشۋگە الەم نازارىن اۋدارۋعا ۇلكەن سەبەپكەر بولدى. قازىر بايلانىس توبىنىڭ توراعاسى رەتىندە دە وسى ۇدەرىستى جالعاستىرىپ, ەقىۇ-داعى ازيالىق ارىپتەستەرىمىزبەن بىرگە ۇيىمنىڭ بۇل پروبلەماعا بەلسەندى ارالاسۋىنا ىقپال ەتۋدەمىز. ال يسلام ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ ءىس باسىنداعى ءتوراعاسى رەتىندە ءبىز كابۋلدا ۇيىمىمىزدىڭ تۇراقتى ميسسياسىن اشۋعا قول جەتكىزدىك. وسىنىڭ ءناتيجەسىندە, ۇيىمنىڭ قارجىلىق قورى ەسەبىنەن كومەك بەرۋ ءىسى جاقسارا ءتۇستى, دەدى قازاقستاندىق مينيستر.
ءسوزىنىڭ سوڭىندا ە.قازىحانوۆ اۋعانستان جونىندە بونندا بولاتىن كونفەرەنتسيا الدىندا وسى ەلدى قالپىنا كەلتىرۋ جونىندەگى حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ 10 جىلعى ءىس-ارەكەتىنىڭ ناتيجەسىن قورىتىندىلاۋ كەرەك ەكەنىن جانە بۇگىنگى وتىرىستا سول كونفەرەنتسيانىڭ جەمىستى بولارىنا نەگىز قالانارىنان ءۇمىتتى ەكەنىن ايتتى. 12-ءشى وتىرىسقا قاتىسۋشىلار اتىنان ەرتەسىنە (ياعني, بۇگىن) اشىلاتىن اۋعانستاننىڭ بەيبىتشىلىك جونىندەگى جوعارعى كەڭەسى – لوي جىرعانىڭ جۇمىسىنا تابىس تىلەيتىنىن جەتكىزدى.
وتىرىس بارىسىندا حالىقارالىق ساراپشىلار توبى اۋعانستانداعى وتپەلى كەزەڭدەگى ازاماتتىق اسپەكتىلەر, ەلدى قالپىنا كەلتىرۋ بارىسىنداعى حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ مىندەتى سەكىلدى وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلاپ, ءبىرىزدى ءادىستەر ازىرلەۋگە ۇمتىلىس تانىتتى. بىراق ناقتى شەشىم قابىلداۋعا ساراپشىلاردىڭ قۇزىرى جوق ەكەنى بەلگىلى.
ساراپشىلار وتىرىسى اياقتالعان سوڭ ءباسپاسوز ءماسليحاتى بولىپ, قاتىسۋشىلار جۋرناليستەردىڭ كوپتەگەن سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى.
جاقسىباي سامرات.