اقتوبە ايماعىندا ءۇش اۋىسىمدا ءبىلىم بەرەتىن 24 مەكتەپ بار. بۇل جايت ءبىلىم بەرۋ ستاندارتتارى مەن نورمالارىنا سايكەس كەلمەيتىنى ايان. سونداي-اق قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنا قاتىستى العاندا دا مۇنىڭ قايشى كەلەتىن تۇستارى كوپ.
وسى ارادا ەڭ الدىمەن ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەردىڭ پايدا بولۋىنا اكەلىپ سوقتىراتىن باستى فاكتورلاردى ايقىنداپ العانىمىز ءجون. مۇنىڭ ءوزى بىرىنشىدەن, بەلگىلى ءبىر ايماقتاعى تۇرعىندار سانىنىڭ وسۋىنەن , ىشكى كوشى-قون ۇدەرىسىنىڭ ارتۋىنان جانە وتانداستارىمىزدىڭ اتامەكەنىنە ورالۋىنان پايدا بولاتىن تابيعي ۇدەرىس. ايتالىق قازىرگى كەزدە اقتوبە قالاسىندا جانە وبلىس اۋداندارىندا ءۇش اۋىسىمدا وقىتاتىن مەكتەپتەردىڭ جويىلماۋىنا وسى ايتىلعانداردىڭ قاي-قايسىسى دا اسەرىن تيگىزىپ وتىرعانىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. مىسالى, وتكەن كۇز ايىندا وبلىس ورتالىعىندا 1200 بالا وقيتىن №6 عۇبايدوللا اقتاەۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتە بولعانبىز. مۇندا ءبىز مۇعالىمدەرمەن كەزدەسىپ, وي-پىكىر الماسقان ەدىك. سوندا كوزىمىزدىڭ جەتكەنى, مەكتەپتەگى وقۋشىلاردىڭ دەنىن وزبەكستاننان قونىس اۋدارعان اعايىنداردىڭ بالالارى قۇرايدى ەكەن. سول كەزدە مەكتەپتىڭ ءۇش اۋىسىمعا اۋىسىپ كەتە جازداپ, اۋپىرىممەن ارەڭ تۇرعانىن اڭعارىپ قالىپ ەدىك. ءتىپتى بۇعان دەيىن مۇنداي جاعداي بىرنەشە رەت ورىن الىپتى. بۇل قولايسىزدىقتان ىرگەلى ءبىلىم بەرۋ شاڭىراعى ءوز وقۋشىلارىنىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگى جاڭادان اشىلعان مەكتەپتەرگە اۋىسۋى ارقىلى ارىلىپتى.
ءدال وسىنداي كورىنىس كۇنى كەشە مارتوك اۋدانىنىڭ سارىجار اۋىلىندا ورىن العانىنا كۋا بولىپ ورالدىق. شاعىن اۋىل مەكتەبى عيماراتىندا 1000-نان استام جەتكىنشەك سىعىلىسىپ وقىپ كەلىپتى. ورىننىڭ تىم تارلىعىنان مەكتەپ باسشىلارى ءدالىزدى كابينەت جاساۋعا ءماجبۇر بولىپتى. وسىنداي جاعداي مۇعالىمدەر بولمەسىن جاساقتاۋعا دا مۇمكىندىك تۋعىزباپتى. قۇرقىلتايدىڭ ۇياسىنداي ورىندا ءۇش اۋىسىمدى وقىتۋ ۇدەرىسى جۇرگىزىلگەن جاعدايدا ونىڭ ساپاسى جانە قوسىمشا ساباقتار وتكىزۋ جونىندە اڭگىمە قوزعاۋدىڭ ءوزى ارتىق. جوعارىدا ايتىپ وتكەندەي, مۇنداي كۇردەلى جاعدايدىڭ قالىپتاسۋىنا اۋىل تۇرعىندارى سانىنىڭ ءوسۋى, وتانداستاردىڭ سارىجار اۋىلىنا كەلىپ ورنالاسۋى اسەر ەتىپتى. ءبىر جاقسىسى, تاۋەلسىزدىك كۇنى قارساڭىندا مۇنداي ىڭعايسىزدىق جويىلىپ, مەكتەپ ەكى اۋىسىمدىق جۇيە تارتىبىنە اۋىستى. جاعىمدى جايت سارىجاردا «نۇرلى جول» باعدارلاماسىنا سايكەس 320 ورىندى 3 قاباتتى جاڭا مەكتەپتىڭ پايدالانۋعا بەرىلۋى ارقاسىندا مۇمكىن بولدى. ءسويتىپ الدىڭعى ايتىلعان مەكتەپ عيماراتىنا ءتۇسىپ وتىرعان اۋىر جۇكتەمە ءبىرشاما ازايدى. جاڭا مەكتەپتىڭ جوبالىق قۇنى 697 ميلليون تەڭگەنى قۇرايدى. مۇندا دەربەس ءپان كابينەتتەرى, كومپيۋتەر سىنىپتارى, كىتاپحانا, سپورت جانە ءماجىلىس زالدارى زامانعا ساي جابدىقتالعان. بۇعان قوسا ينتەراكتيۆتى-مۋلتيمەديالىق قۇرال-جابدىقتار ورناتىلعان.
وڭىردە قابىرعاسى اعاشتان تۇرعىزىلعان نەمەسە قامىس پەن ساماننان, تاستان سالىنعان مەكتەپتەر دە جوق ەمەس. الايدا, وبلىس اۋماعىندا كەڭىنەن قارقىن العان جاڭا مەكتەپ قۇرىلىستارى بۇرىنعى شارۋاشىلىق تاسىلمەن تۇرعىزىلعان ەسكى مەكتەپ عيماراتتارىن اۋىستىرادى. مىسالى بيىل وڭىردە 31 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى باستالسا, سونىڭ 12-ءى بۇگىنگە دەيىن پايدالانۋعا بەرىلگەن. جىل اياعىنا دەيىن تاعى دا ءۇش مەكتەپ ەسىكتەرىن وقۋشىلارعا ايقارا اشادى دەپ كۇتىلۋدە.
ال قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتقان جانە پايدالانۋعا بەرىلگەن مەكتەپ عيماراتتارىنىڭ باسىم بولىگى وقۋ ۇدەرىسى ءۇش اۋىسىمدا جۇرگىزىلەتىن ءبىلىم شاڭىراقتارىن اۋىستىرماق. ءۇش اۋىسىمداعى مەكتەپتەر قاتارىن ازايتۋ جانە جويۋ ءۇشىن قازىر وبلىس اۋماعىندا جاڭا مەكتەپ عيماراتتارى بوي كوتەرىپ كەلەدى. سونىڭ ءبىرى 600 ورىندىق مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى العا قالاسىندا جۇرگىزىلۋدە. بۇعان قوسا مەكتەپ جانىنان 100 ورىندىق ينتەرنات سالىنۋدا. بوي كوتەرگەن جاڭا مەكتەپ عيماراتى جەتى بولىكتەن تۇرادى. اتالعان قۇرىلىس جاڭا ءبىلىم بەرۋ ستاندارتتارىنىڭ بارلىق تالاپتارىنا سايكەس كەلەدى. بۇل ءبىلىم شاڭىراعى پايدالانۋعا بەرىلگەن كەزدە 1500 ادام تۇراتىن جاڭا قۇرىلىس اۋدانىنداعى ءۇش اۋىسىمدىق وقۋ ماسەلەسى وزىنەن ءوزى رەتتەلمەك. ءتۇيىپ ايتقاندا, وبلىستا ءۇش اۋىسىمدىق مەكتەپتەر پروبلەماسىن تۇبەگەيلى شەشۋ جونىندە كەشەندى جوسپار بەكىتىلگەن. مۇندا جوعارىدا ايتىلىپ وتكەندەي جانىندا ينتەرناتى بار مەكتەپتەر قۇرىلىسىنا باسىمدىق بەرۋ قاراستىرىلىپ وتىر.
تەمىر قۇسايىن, «ەگەمەن قازاقستان» اقتوبە