بيىل جازدا جول ءتۇسىپ, ەرەيمەننىڭ تاۋ-تاسىن ارمانسىز ارالاپ, قاسيەتتى جەرلەرگە ءتاۋ ەتىپ, اسىل ارۋاقتارعا دۇعا وقىپ قايتىپ ەدىك. سول ساپارداعى ءبىر ولجامىز سايلاۋ جىلقىباەۆ دەگەن جەرگىلىكتى جامپوز ازاماتپەن تانىسۋىمىز بولدى دەسەك ارتىق ايتپاسپىز.
بۇل ءوزى تابيعات ءبىر باسىنا الۋان ونەردى ءۇيىپ-توگىپ بەرە سالعان اقجولتاي جىگىت ەكەن. «كوزىمە ءبىر كورىنشى ەرەيمەنتاۋ» دەپ اڭساپ بارعان بىزدەرگە اتامەكەننىڭ تاريحىنان اعىل-تەگىل اڭگىمە تيەگىن جۇرگەن جەردە شىم-شىمداپ اعىتتى دا وتىردى. سىپايى, سىرباز. كەي تۇستاردا ءوزى دە اڭعارماي ارقالانىپ تا كەتەتىنىن بايقادىق. ەكى كۇن بىرگە بولعاندا جەتى ونەردى دە جات كورمەگەن سايلاۋدىڭ اقىندىعىنا, اۋەسقوي سازگەرلىگىنە, انشىلىگىنە, سۋرەتشىلىگىنە ءتانتى بولدىق.
ەرەيمەنتاۋدىڭ بوزتال دەگەن بوز كودەلى اۋىلىندا تۋىپ-وسكەن بوزباس سۋرەتشى بولعاندا دا ناعىز كاسىبي سۋرەتشى ەكەن. اباي اتىنداعى قازپي-ءدىڭ كوركەمسۋرەت-گرافيكا فاكۋلتەتىن ءبىتىرىپتى. سودان ۇزاق جىلدار اۋىلىندا ۇستازدىق ەتكەن, ونەرىن جاس ۇرپاققا ۇيرەتكەن. وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق بايقاۋلاردا ۇزدىك مۇعالىم اتانىپ, باس ماراپاتقا يە بولىپ, جۇلدەلى ورىنداردى ەنشىلەگەن.
سۋرەتشىلىگىمەن قاتار اقىندىق دارىنى اشىلا تۇسەدى. تۋعان جەرىنە ارناعان, ادال ماحابباتتى ايالاعان, ىزگىلىك پەن ادامگەرشىلىكتى ارداقتاعان تالاي-تالاي جاھۇت جىرلار تۋدىرادى. اقمولا وبلىسى مەن رەسپۋبليكا كولەمىندەگى ءمۇشايرالاردا دا بىردە جەڭىمپاز, بىردە جۇلدەگەر بولدى. ءسويتىپ سايلاۋ اقىن رەتىندە تانىلدى. ولەڭدەرى كوپتەگەن جىر جيناقتارىنا كىردى. «بوزتالدا قالعان قولتاڭبا» جانە «قۇدىرەتپەن تىلدەسۋ» اتتى ءوزىنىڭ جەكە ولەڭدەر كىتابى دا جارىق كوردى. وسى كىتاپتارىن ءوزى گرافيكالىق سۋرەتتەرمەن كوركەمدەپ بەزەندىرگەنى قانداي دەسەڭىزشى!
سايلاۋ سەزىمگە باي, قيالى جۇيرىك اقىن. سارىارقانىڭ ساف سامالىنداي تازا, اڭقىلداعان ادال جۇرەكپەن جىرلايدى. اياۋلى اعا, جازۋشى دۇكەنباي دوسجانوۆ ءدال باعاسىن بەرگەندەي... «باياعى اتىمتاي جومارت سەكىلدى جان بايلىعىن, جۇرەك جايساڭدىعىن جوعالتپاي جۇرگەن اقىندارىمىزدىڭ ءبىرى ءارى بىرەگەيى – سايلاۋ ءىنىمىز. ادامنىڭ مۇڭىن, شەرىن قوزعايتىن ولەڭدەرى كىسىگە كەرەمەتتەي اسەر ەتەدى. شەرلەنىپ, مۇڭدانىپ جۇرگەن زامانداسىن سىلكىپ وياتىپ, جارىققا, جىلى شۋاققا شىعارسام, كوركەيتسەم دەيدى». حالقىم بار مەنىڭ – قازاعىم, قانىم, قۇرمەت تۇتاتىن بار ءتىلىم. قالاممەن ارلەپ جازامىن تاڭىن, تىرلىكتىڭ جىرلاپ ءار كۇنىن.
ءبىزدىڭ سايلاۋ, مىنە, وسىنداي ۇلكەن جۇرەكتى, كەڭىنەن تولعايتىن ازامات اقىن. قۇستىڭ قوس قاناتىنداي بولىپ, اقىندىعىنا قوسا سازگەرلىگى شارىقتادى, جىر تۋعان جۇرەكتەن بۇلكىلدەپ ءان دە تۋدى. ول بۇگىندە كوپشىلىك, اسىرەسە ەرەيمەنتاۋلىق قالىڭ قاۋىم سۇيسىنە قابىلداعان 50-دەن استام اسقاق تا ايبىندى, سىرلى دا سۇلۋ اندەردىڭ اۆتورى. بوزتال, ولەڭتى, اجى, كۇنشالعان, ولجاباي, ەلتاي, جاڭاجول اۋىلدارىنا ارناپ ادەمى اندەر جازىپ, ول اسەم اۋەندەر حالىق اراسىنا كەڭىنەن تارادى. ءسوزى دە, ءانى دە وزىنىكى. كوپشىلىگىنىڭ ورىنداۋشىسى دا ءوزى. گيتارامەن, دومبىرامەن بولسىن شىرقاتىپ سالا بەرەدى. ءبىر ءوزى – ءبىر تەاتر. وسىنداي ونەرپاز سايلاۋ باۋىرىمىزدى بۇگىنگىنىڭ سال-سەرىسى دەمەگەندە نە دەيمىز.
جاقىندا استانانىڭ تورىندە, ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانانىڭ ۇلكەن زالىندا وتكەن «جۇرەگىم – جىر, ءومىر – ولەڭ, ءۇنىم – ءان» اتتى شىعارماشىلىق كەشىندە سايلاۋدىڭ جىرلارىن جىرعاي تىڭداپ, اۋەلەگەن اندەرىنە ەلىتىپ, قۇلاق قۇرىشىمىزدى قاندىردىق. ونىڭ جىرلارىندا – ەلجاندى رۋح, اندەرىندە زامانعا ساي ساز بارىنا قۋاندىق. «ولجاباي باتىر» انىنەن ەرلىك دابىسى ەستىلسە, «بوگەنباي باتىر» ءانى ەرەيمەنتاۋ ەلىنىڭ گيمنىندەي شالقار ايدىنداردا شالقىتادى, كوڭىلدى زاۋ بيىككە شارىقتاتادى. «ەرەيمەنىم – ساعىنىشىم», «بەۋ, دۇنيە», «قاز قونعان كول» اندەرى دە ادامدى ءبىر اڭسارلى ىزگىلىك نۇرىمەن باۋرايتىنداي.
سايلاۋدىڭ تاعى ءبىر قىرى ەلشىلدىگى, اينالىپ قازىعىن تاباتىن قازاقى اتتاي جەرشىلدىگى, ەل مەن جەردىڭ تاريحىنا قۇمارلىعى, جادىگەرشىلدىگى دەر ەدىك. وسى قاسيەتتەرى, اسىرەسە ەرەيمەنتاۋ اۋداندىق مادەنيەت جانە تىلدەردى دامىتۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى, بوگەنباي باتىر اتىنداعى اۋداندىق تاريحي ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى قىزمەتتەرىندە جاقسى تانىلدى, جارقىراپ كورىندى. مۇراجايداعى قانشاما ەكسپوزيتسيالىق قوردى جاساقتاۋعا جانكەشتى ەڭبەك ءسىڭىردى, ونداعى عىلىمي-زەرتتەۋ, ناسيحات جۇمىسىن جولعا قويدى.
ەرەيمەندە قانشا جىلداردان بەرى ادەبي-مادەني, كونتسەرتتىك, انا تىلىمىزگە قاتىستى قانداي دا ءبىر شارالار وسىناۋ الۋان دارىن يەسى, اردا ازاماتسىز ءوتىپ كورگەن ەمەس. ءبارىنىڭ باسى-قاسىندا سايلاۋ جۇرەدى. القالى جيىندى, دۋمان-ساۋىقتى سايلاۋ كوركەيتەدى. سالت-ءداستۇرىمىزدىڭ دە شىراقشىسى بولىپ كەتەدى. قازاقتىڭ ءار اۋىلىندا ەرەيمەننىڭ ونەرلى سال-سەرىسى سايلاۋداي ازاماتتار كوبىرەك بولا بەرسىن, لايىم.
قورعانبەك امانجول, «ەگەمەن قازاقستان»