كەشە قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ توراعالىق ەتۋىمەن پارلامەنت سەناتىنىڭ وتىرىسى ءوتىپ, وندا قازاقستان مەن گرۋزيا اراسىنداعى قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ گرۋزيا ۇكىمەتىنە بەرگەن مەملەكەتتىك كرەديتتەرى بويىنشا گرۋزيا ۇكىمەتىنىڭ بەرەشەگىن قايتادان قايتا قۇرىلىمداۋ تۋرالى ۇكىمەتارالىق كەلىسىم راتيفيكاتسيالاندى.
2017 جىلعى 13 ماۋسىمدا قول قويىلعان كەلىسىم پاريج كلۋبىنا نەسيە بەرۋشى مەملەكەتتەر وكىلدەرىنىڭ 2001 جانە 2004 جىلدارى گرۋزيا ۇكىمەتىمەن كەلىسىلىپ قول قويىلعان حاتتامالاردىڭ شارتتارى بويىنشا, سونداي-اق قازاقستان مەن گرۋزيانىڭ قولدانىستاعى كەلىسىمدەرى ەسەپكە الىنعان گرۋزيا ۇكىمەتىنىڭ مەملەكەتتىك نەسيەلەرى بويىنشا گرۋزيانىڭ بەرەشەگىن قايتادان قايتا قۇرىلىمداۋدى كوزدەيدى. ال كەلىسىمگە سايكەس 2017-2025 جىلدار ارالىعىنداعى كەزەڭدە گرۋزيا تاراپىنىڭ تولەمى 37 997 815 اقش دوللارىن قۇرايدى.
سونىمەن قاتار وسى كۇنى سەناتورلار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر كونستيتۋتسيالىق زاڭدارىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭىن دا قابىلدادى. زاڭدا سوت جۇيەسى, مەملەكەتتىك رامىزدەردى ورنالاستىرۋ, كونستيتۋتسيالىق كەڭەس, «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى ماسەلەلەرى بويىنشا كونستيتۋتسيالىق زاڭداردىڭ جەكەلەگەن ەرەجەلەرى ايقىندالعان.
سونداي-اق زاڭ جوباسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيالىق كەڭەسى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭعا كونستيتۋتسيالىق كەڭەس توراعاسى مەن مۇشەلەرىنىڭ انت بەرۋ ءتارتىبىن پرەزيدەنت ايقىندايتىنى تۋرالى تۇزەتۋ ەنگىزىلىپ, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭدا تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ مارتەبەسى ناقتىلاندى. وسىعان وراي, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سوت جۇيەسى جانە سۋديالارىنىڭ مارتەبەسى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭعا سوت تورەلىگىن قامتاماسىز ەتۋدى ۇيىمداستىرۋعا تىكەلەي بايلانىستى لاۋازىمداردى الماستىرۋ ءتارتىبىن بەلگىلەۋگە باعىتتالعان وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى.
كونستيتۋتسيادان «ۇكىمەت قۇرامىنا كىرمەيتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگاندار» ۇعىمىنىڭ الىنىپ تاستالۋىنا بايلانىستى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك رامىزدەرى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭعا مەملەكەتتىك رامىزدەردى ورنالاستىرۋ ءتارتىبىن بەلگىلەۋ جونىندەگى تۇزەتۋلەر ۇسىنىلدى. ساقتاندىرۋ جانە بانك قىزمەتىنىڭ دامۋىنا, قارجى تەحنولوگياسىنىڭ, ەلەكتروندىق كوممەرتسيا مەن يننوۆاتسيالىق جوبالاردىڭ جەتىلدىرىلۋىنە بايلانىستى «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭدا ورتالىقتىڭ مىندەتى ۇلعاياتىن بولدى.
وسى كۇنى سەناتورلار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسىنە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن دا قارادى. زاڭ جوباسى اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى زاڭنامانى ودان ءارى جەتىلدىرۋگە, اكىمشىلىك-قۇقىق بۇزۋشىلىق زاڭناماسىن ىزگىلەندىرۋگە, بيزنەسكە قىسىمدى ازايتۋعا, جەكەلەگەن پروتسەستىك ەرەجەلەردى جۇيەلەۋگە, سونداي-اق قۇقىقتىق ولقىلىقتار مەن قايشىلىقتاردى الىپ تاستاۋعا باعىتتالعان. ياعني اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسكە اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ جەكەلەگەن قۇرامدارى بويىنشا اكىمشىلىك ايىپپۇلدار مولشەرىن تومەندەتۋدى, ەسكەرتۋ ينستيتۋتىن قولدانۋدى ۇلعايتۋدى, جەكە تۇلعاعا سالىناتىن ايىپپۇلداردىڭ ەڭ جوعارى شەگىن بەس ءجۇز ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشتەن ەكى جۇزگە دەيىن ازايتۋدى, قىسقارتىلعان ءىس جۇرگىزۋدى قولدانۋ اياسىن ۇلعايتۋدى, قىزمەتتىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرىن توقتاتۋعا نەگىز بولعان ءتارتىپ بۇزۋشىلىق جوندەلگەن كەزدە بەرىلگەن رۇقساتتىڭ (نەمەسە ونىڭ جەكەلەگەن قوسىمشالارىنىڭ) كۇشىن مەرزىمىنەن بۇرىن قايتا جاڭعىرتۋدى, جەكەلەگەن قىزمەتتى نەمەسە ارەكەتتى جۇزەگە اسىرۋعا بەرىلگەن رۇقسات بەرۋ قۇجاتتارىنىڭ كۇشىن جويۋدى نەمەسە توقتاتۋدى كوزدەيتىن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلەدى.
سونىمەن قاتار, كىشىگىرىم, ماردىمسىز ءتارتىپ بۇزۋشىلىقتار ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىكتەن بوساتۋ تەتىكتەرى دە نازاردان تىس قالماعان. ودان باسقا, اكىمشىلىك ءتارتىپ بۇزعان ادامدى اكىمشىلىك جازاسىنىڭ ءبىرى رەتىندە جيىرما ءتورت ساعاتقا دەيىن قاماۋعا الۋ جونىندەگى اكىمشىلىك ۇستاۋ مەرزىمىن بەلگىلەيتىن تولىقتىرۋ ەنگىزىلەدى.
اتالعان زاڭ جوباسىن ەكىنشى وقىلىمدا قارالىپ, كونستيتۋتسيالىق زاڭناما, سوت جۇيەسى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى كوميتەتىنىڭ ەسكەرتپەلەرى مەن ۇسىنىستارى باسىمدىققا الىنىپ, ماجىلىستە ماقۇلدانعان زاڭ جوباسىنا نەگىزگى باعىتتار بويىنشا مىناداي وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلەتىن بولدى.
زاڭ جوباسى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ولاردى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنىڭ نورمالارىنا سايكەس كەلتىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» 2017 جىلعى 11 شىلدەدەگى زاڭنىڭ ەرەجەلەرىمەن سايكەستەندىرىلدى. اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتار تۋرالى ىستەردى قاراۋ جونىندەگى سوت پەن وكىلەتتى ورگان (ولاردىڭ لاۋازىمدى ادامدارى) اراسىنداعى قۇزىرەتتەردىڭ اراجىگى اجىراتىلدى. بارلىق رۇقساتتاما قۇجاتتىڭ ەمەس, تەك ونىڭ ەتيل ءسپيرتى مەن الكوگول ونىمدەرىنىڭ ءوندىرىلۋىن جانە اينالىمىن مەملەكەتتىك رەتتەۋ تۋرالى زاڭنامانى, ءوندىرۋشى مەن يمپورتتاۋشىنىڭ الكوگول ونىمدەرىن ماركالاۋ (قايتا ماركالاۋ) قاعيدالارىن بۇزعانى ءۇشىن جەكەلەگەن كىشى تۇرلەرىنىڭ قولدانىسىنان ايىرۋ نەمەسە توقتاتا تۇرۋ تۋرالى جانە كودەكستىڭ قۇرىلىمدىق بولىكتەرىندە سىلتەمەلەر كەلتىرىلدى. وسىلايشا, زاڭ جوباسىنىڭ ىشكى قايشىلىقتارى جويىلىپ, سەناتورلاردىڭ تۇزەتۋلەرىمەن ماجىلىسكە جىبەرىلدى.
نۇرلىبەك دوسىباي, «ەگەمەن قازاقستان»