مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بيىلعى جولداۋىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىندە اقپاراتتاندىرۋ جۇمىستارىنىڭ جەتىلدىرىلۋى تۋرالى مىندەتتەردى باستى باعىتتار رەتىندە ايقىنداپ بەرگەن بولاتىن. بۇل مىندەتتەر بىزگە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى. حالىق اراسىندا سالاماتتى ءومىر ءسۇرۋدىڭ ءارتۇرلى اقپاراتتىق تاسىلدەرىن كەڭىنەن قولدانۋ ارقىلى ولاردىڭ حاباردارلىعىن كوتەرۋ ماقساتىنداعى جۇيەلى جۇمىستار ۇيىمداستىرۋدى تالاپ ەتەدى.
«دەنساۋلىق» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىندا ادامنىڭ ورتاشا ءومىر ءسۇرۋ جاسىن 73 جاسقا دەيىن جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇل ورايدا مينيسترلىكتىڭ 2017-2019 جىلدارعا ارنالعان قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتىن قۇرۋ جانە سەكتورارالىق ءوزارا ءىس-ارەكەتتەستىكتى دامىتۋدىڭ جول كارتاسى بار. بۇكىل الەمدىك دسۇ-نىڭ مالىمەتى بويىنشا, جىل سايىن الەمدە قايتىس بولعانداردىڭ 70 پايىزدان استامى جۇقپالى ەمەس سوماتيكالىق اۋرۋلاردىڭ ۇلەسىنە تيسە, ولاردىڭ ىشىندە 55 پايىزى جۇرەك-قان تامىرلارى, 28 پايىزى قاتەرلى ىسىك اۋرۋلارىنان قايتىس بولادى ەكەن. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا جۇقپالى اۋرۋلارعا قارسى جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇيەلى جۇمىستار ءوز ناتيجەسىن بەرىپ, بۇل اۋرۋلاردان قايتىس بولعاندار سانىنىڭ تومەندەۋىنە (4-5%) قول جەتكىزىلدى. ەندىگى ۇلكەن مىندەتتەردىڭ ءبىرى جۇقپالى ەمەس اۋرۋلاردى ازايتۋ باعىتىنداعى سەكتورارالىق ءوزارا ءىس-ارەكەتتەردى جەتىلدىرە وتىرا, حالىقتىڭ اۋرۋدىڭ الدىن الۋ ماقساتىنداعى اقپاراتتىلىعىن كوتەرۋ بولىپ سانالادى.
جۇقپالى ەمەس اۋرۋلاردىڭ پايدا بولۋىنا اسەر ەتەتىن نەگىزگى فاكتورلاردىڭ الدىن الۋ نەمەسە جويۋ ماقساتىندا ءارتۇرلى اقپاراتتىق اكتسيالار جۇرگىزە وتىرىپ, ناسيحاتتاۋ جۇمىستارى قولعا الىنۋدا. ەلىمىزدە تىركەلگەن 11 جۇقپالى اۋرۋدى رەتتەۋ ماقساتىندا كۇنتىزبەلىك كەستەگە سايكەس ەگۋلەر جۇرگىزىلىپ كەلەدى. ونىڭ دەڭگەيىن 96 پايىزدان تومەندەتپەۋدى قاداعالاۋ – مىندەتىمىز. بۇل ماسەلەلەرگە كەيبىر ءدىني كوزقاراستاعى ادامداردىڭ تۇسىنىكتەرىنىڭ تەرىستىگى كەرى اسەرىن تيگىزۋدە. مەديتسينالىق-زەرتحانالىق تاسىلدەرمەن تەكسەرۋلەردەن ءوتۋدىڭ ساپاسىن كوتەرۋ, اۋرۋلاردى ەرتە انىقتاپ, ديسپانسەرلىك ەسەپكە قويۋ, دەر كەزىندە ەمدەۋ دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنىڭ شەشىمىن تاباتىن ماسەلەسى رەتىندە قارالۋدا. ارينە, ءاربىر ادام ءوز دەنساۋلىعىنا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋ تۋرالى حالىقتىق كوزقاراستى قالىپتاستىرا ءتۇسۋىمىز قاجەت. سونداي-اق, بولاشاق ۇرپاقتىڭ دەنساۋلىعىنا ەرەكشە ءمان بەرىلىپ, مەكتەپتەردە ۇيىمداستىرىلىپ جاتقان ىستىق تاماق ماسەلەسىنە كوڭىل بولىنۋدە. جالپى, دۇرىس تاماقتانا ءبىلۋ ماسەلەلەرىن كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ جۇمىستارى قولعا الىنۋدا. ءتيىمدى تاماقتانۋ كوپ اۋرۋدىڭ الدىن الاتىنىن بارلىعىمىز جەتە سەزىنە بەرمەيمىز جانە وعان ءمان دە بەرمەيمىز. كۇندەلىكتى تاماقتىڭ راتسيونىندا ءنارۋىزدار – 12 پايىز, مايلار – 28 پايىز, كومىرسۋلار 60 پايىزدى قۇراۋى كەرەك. جەمىستەر مەن كوكونىستەردى, اعزاعا قاجەتتى مينەرالدى زاتتارعا باي تاعامداردى دا كۇندەلىكتى تاماقتىڭ راتسيونىنا ەنگىزىپ وتىرعان دۇرىس. جالپى, سالا قىزمەتكەرلەرى قوعامدىق ساۋلىقتى ساقتاۋ ماسەلەرى جونىندەگى سەكتورارالىق جانە ۆەدومستۆوارالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدى العا قويىپ وتىرعان نەگىزگى ماقساتتاردىڭ ءبىرى سانايدى.
نۇربەك نىشانوۆ, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ كوميتەتىنىڭ وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى