...پىكىر بىلدىرەدى
مەنى ىسكەر ەتكەن باسىلىممەرزىمدى باسىلىمداردى ۇزبەي وقىپ جۇرەتىن جانداردىڭ ءبىرىمىن. وقىعاننىڭ پايداسى كوپ. كوپ بىلەسىڭ, وي-ءورىسىڭ كەڭەيەدى. ءاربىر باسىلىمنىڭ وزىندىك ەرەكشەلىگى بار دەسەك تە, ەلىمىزدىڭ باس گازەتى – «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» ورنى بولەك. بۇل باسىلىمدى وقىپ جۇرگەنىمە جارتى عاسىردان اسىپتى.
مۇعالىم ءۇشىن ءبىلىمىن ۇدايى جەتىلدىرىپ, تولىقتىرىپ وتىرۋ ماڭىزدى. اسىرەسە ەلىمىزگە كەڭىنەن تانىمال قۇماش نۇرعاليەۆ, رافيحا نۇرتازينا, قانيپا بىتىباەۆا, اياگۇل ميرازوۆا سىندى ناعىز ۇستازدار مەن عىلىم سالاسىنىڭ سۇلتان سارتاەۆ, ماناش قوزىباەۆ, اسقاربەك قۇسايىنوۆ سىندى ساڭلاقتارىنا قاتىستى گازەت بەتتەرىنەن جيناقتاعان ماتەريالدارىم قانشاما دەسەڭىزشى. ولارعا ءالسىن-ءالسىن كوز جۇگىرتىپ, كاسىبي قىزمەتىمە قاتىستى وي ءتۇيۋ بىلاي تۇرسىن, 2008 جىلى سول ماتەريالداردى نەگىزگە الا وتىرىپ, پەداگوگيكالىق كوللەدجدەر ءۇشىن «كاسىپتىك قازاق ءتىلى» اتتى وقۋ قۇرالىن جازىپ, رەسپۋبليكالىق كونكۋرستا جۇلدەلى ورىنعا, استانادا ماراپاتقا, قوماقتى قاراجاتقا يە بولدىم. قازاق تىلىنەن وقۋشىلاردىڭ فۋنكتسيالىق ساۋاتتىلىعىن دامىتۋعا ارنالعان «ومونيم بىرلىكتەر» اتتى وقۋ-ادىستەمەلىك قۇرالىما دا نەگىزىنەن «ەگەمەندە» جاريالانعان ماتەريالداردان تانىمدىق, تاربيەلىك ءمانى زور سويلەمدەردى ىرىكتەپ ەنگىزدىم. ناتيجەسىندە, وسى ەكى كىتابىم دا وتكەن جىلى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى تاراپىنان ماقۇلداندى. قاراجات كوزى تابىلسا, باسپادان شىعىپ قالار دەگەن ءۇمىت بار.
مۇنى ماقتانىش ءۇشىن ايتىپ وتىرعان جوقپىن. تۋعان ەلمەن بىرگە تىنىستاپ, زامان اعىمىنا ىلەسە ءىس-قيمىل جاساۋ ءۇشىن اتالمىش گازەتكە قاي-قايسىمىز دا ۇيىرسەك بولۋىمىز كەرەك. ءتۇرلى ماماندىق يەلەرى ەلمەن ەتەنە گازەتتەن وزىنە قاجەتتىسىن, پايدالىسىن تابا الادى. ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ تاعىلىمى مول « ۇلى دالا ۇلاعاتتارى» كىتابىمەن الدىمەن «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» وقىرماندارى تانىستى. «ەگەمەندى» جانسەرىك ەتۋ ارقىلى تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدىڭ تىنىس-تىرشىلىگىنەن حاباردار بولىپ, ءوزىمىز دە ەلىمىزدىڭ سان قىرلى قارەكەتىنە سەپتەسىن بولۋعا ۇمتىلامىز. ايتالىق, مۇعالىمدەر, تاربيەشىلەر قاۋىمى ءۇشىن ء«بىلىم», ء«تالىم» بەتتەرىنە اتسالىسىپ, تاجىريبەسىمەن بولىسۋگە جول اشىلدى. ەلىمىزدىڭ باس گازەتىنە ماقالا جازۋ – ۇلكەن مەرەي. ال ەل مەرەيىن, قۋاتىن ۇستەم ەتەتىن «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى», «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالارىن ورىنداۋدىڭ, لاتىن گرافيكاسىنا كوشۋ سىندى اسا ماڭىزدى تاريحي قادامنىڭ ماڭىزىمەن, ونىڭ ىسكە اسۋىنىڭ جاي-جاپسارىمەن گازەت بەتتەرىنەن قانىعىپ, وزىندىك ءۇن قوسۋعا, ەل بولىپ قولداۋ بىلدىرۋگە مۇمكىندىك الامىز. ەل ءسوزىن سويلەيتىن باسىلىمنىڭ ءار شاڭىراقتان تابىلعانىن قالايمىز.
پيالاش سۇيىنكينا,
قازاقستان رەسپۋبليكاسى
ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ قۇرمەتتى قىزمەتكەرى
قوستاناي
...ۇسىنىس جاسايدى
الىپساتارلىققا توسقاۋىل كەرەكجارمەڭكەلەردىڭ باستى ماقساتى – قالادا تۇراتىن الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن وتباسىلاردى قولدان وسىرىلگەن ەكولوگيالىق تۇرعىدا تازا ءارى ارزان اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ. جانە وسى سالا كاسىپكەرلەرىنىڭ ءوسىرىپ دايىنداعان ونىمدەرىن كوتەرمە باعا بويىنشا كوتەرە ساتىپ الۋ, ءسويتىپ ولاردى اۋرەلەمەي-اق دايىن قاراجاتپەن قامتاماسىز ەتۋ. ال ءبىز نە ىستەپ وتىرمىز؟ ءبىز تاۋار وندىرۋشىلەردى ەمەس, ولاردان ونىمدەرىن ارزان باعاعا ساتىپ الىپ, الماتىعا نەمەسە استاناعا تاسىمالداپ جەتكىزەتىن الىپساتارلاردى جارىلقاپ وتىرمىز! ناعىز اۋىلدان ارالاپ ءجۇرىپ الساق, مۇمكىن ودان دا تومەن بولار ما ەدى, كىم ءبىلسىن؟
ودان دا ەلدىڭ ءبارىن اۋرە قىلماي-اق, جەرگىلىكتى فەرمەرلەردىڭ ءونىمىن الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ قورلارى ارقىلى لايىقتى باعاعا ساتىپ الىپ كەلىپ, ناعىز جارمەڭكە ساۋدا-ساتتىعىن نەگە ۇيىمداستىرماسقا؟! حالىق ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ باعاسى شىن مانىندە تومەن بولمايتىن با ەدى...
ول ءۇشىن وسى الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ قورلارى اۋىلدان دەمەي-اق قويايىق, ءار اۋداننان جاڭا تيپتەگى مال سويۋ الاڭدارىن, ەت, ءسۇت, كوكونىس ونىمدەرىن قابىلداۋ پۋنكتتەرىن اشسا ەكەن. شاعىن ءسۇت, شۇجىق, بۇقتىرىلعان ەت شىعاراتىن زاۋىتتار سالسا جەتىپ جاتىر. شارۋالار ءوز ونىمدەرىن قۋانا-قۋانا سول جەرگە وتكىزەر ەدى. اركىم ءوز ىسىمەن اينالىسىپ, الىپساتارلىققا توسقاۋىل قويىلاتىن ەدى عوي. وسىنى ويلاپ جۇرگەن كىم بار؟
ماناربەك ءىزباسار,
كاسىپكەر, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى
الماتى
...ىزدەۋ سالادى
بارمىسىڭدار بالالارىم؟..
جوعالعان ازاماتتارعا كومەك كورسەتەتىنىن گازەتتەن وقىپ, كومەك بولار دەگەن نيەتپەن حات جولداپ وتىرمىن. مەنىڭ ەكى بالام ءىز-ءتۇزسىز جوعالىپ كەتتى. ۇلكەن ۇلىم – نۇرلان جايلىبەك ۇلى گۋسمانوۆ 1965 جىلعى 7 شىلدەدە, كىشى ۇلىم – نۇرجان جايلىبەك ۇلى گۋسمانوۆ 1968 جىلعى 24 قاراشادا باتىس قازاقستان وبلىسى, جىمپيتى اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن. 1992 جىلى كىشى بالام نۇرجان اسكەردەن كەلىپ قالاعا جۇمىسقا, ودان الماتى قالاسىنا وقۋعا بارامىن دەپ كەتكەن بولاتىن. ونىڭ ارتىنان اعاسى نۇرلان دا الماتىعا جۇمىس ىزدەپ اتتاندى. سودان الماتىدا ەكەۋى بىرىگىپ شاعىن دۇكەن اشىپتى دەپ ەستىدىك. ال دۇكەن قاي اۋداندا, اتى قانداي ەكەنىن بىلمەدىك.
اكەسى ولارعا بارىپ قۋانىپ كەلدى, بۇل 1996 جىل بولاتىن. سودان اكەسىنە بالالارى كەلەسى 1997 جىلى ۇيگە بارامىز دەپ شىعارىپ سالعان. بالالارىن كورىپ, كوڭىلى تولىپ كەلگەن اكەسى ولاردى كۇتۋمەن دۇنيەدەن وزدى.
مەن قالادان الىس اۋىلدا تۇرعاندىقتان ولاردى ىزدەيتىن جاعدايىم بولمادى. ويتكەنى سول جىلدارى جاعداي وتە قيىن بولاتىن. قالعان ءبىر ۇل مەن ءۇش قىز كىشكەنتاي بولدى. بالالارىمدى تاستاپ ەشقايدا شىعا المادىم. تانىستاردان سۇراستىرعاندا ەشكىم بىلمەدى. «جدي مەنيا» جانە «بارمىسىڭ باۋىرىم» باعدارلامالارىنا 3-4 رەت ىزدەۋ سالدىم, ودان ەش حابار بولمادى. سولاي جىلدار جىلجىپ ءوتىپ, كۇتۋمەن بولدىم.
مەن قازىر 72 جاستامىن, كوزىم ءتىرى كەزىندە ءبىر حابار بولسا دەيمىن... بالالارىمدى بىلەتىن ادامدار بولسا دا حابار كۇتەمىن. مەكەنجايىم: باتىس قازاقستان وبلىسى, ءبورلى اۋدانى, اقساي قالاسى, 8 مارت كوشەسى, 32/2 ءۇي. تەلەفون: 8 771 905 44 90
قازاقگۇل گۋسمانوۆا
...ۇلگى تۇتادى
بيزنەسكە العاشقى قادامشەتپەدەگى جاستار ورتالىعىندا «بەزبەن» قوعامدىق قورى «وڭىردەگى جاستار كاسىپكەرلىگىن قولداۋعا جانە قارجىلىق ساۋاتتىلىعىن دامىتۋعا باعىتتالعان ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋ جانە وتكىزۋ» اتتى سەمينار ۇيىمداستىرعان بولاتىن. باسقوسۋدا جاستاردىڭ بيزنەسكە كەلۋى, ونداعى ءادىس-تاسىلدەردى ۇيرەتۋ, بيزنەستەگى مەنەدجەر, ەكونوميكالىق تاۋەكەلشىلىك, بيزنەستەگى ەرىك پەن جىگەر, جوسپار مەن جوبالار جازۋ, ونى قورعاۋ مەن ۇيلەستىرۋ باعىتتارى بويىنشا اۋدان جاستارىنا كەڭىنەن مالىمەتتەر بەرىلدى.
سەميناردا قور باسشىسى دينا بادانوۆا ءسوز الىپ: «اۋىل جاستارىن بيزنەسكە جۇمىلدىرۋ باستى ماقسات. ويتكەنى ەلباسىمىزدىڭ قازاق ەلىن دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلۋ جوسپارى مەن باعىتى ءبىزدىڭ باستى ۇستانىم بولىپ وتىر. دامىعان ەلدەردە ەكونوميكانىڭ باستى كوزى بيزنەس پەن ساۋدا-ساتتىق, حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارى ەكەنى داۋسىز. بۇل سالالاردا پايدانىڭ مول ەكەندىگى زامانا تالابىنان اڭعارىلىپ وتىر» – دەدى.
جاستاردىڭ تىڭ يدەيالارى مەن باستامالارى, جوبا جوسپارلارى ورتاعا سالىنىپ, تالقىلانعان سەمينار قىزىقتى دا تارتىستى وتكىزىلدى.
اللابەرگەن قونارباەۆ
ماڭعىستاۋ وبلىسى,
ماڭعىستاۋ اۋدانى