ءدال سولاي, ءوزىمىزدىڭ «كەسپەبايدىڭ» نارىعىمىزدى جاۋلاپ ۇلگەرگەن تەز دايىندالاتىن قىتاي كەسپەلەرىنەن تۇك تە كەمشىلىگى جوق. قايتا وزىمىزدىكىن ەش كۇمانسىز ىشەسىز. ويتكەنى كورشى ەلدە جاسالاتىن ءتۇرلى كەسپەلەرگە تۇزدىق رەتىندە نەشە ءتۇرلى قوسپا قوسىلاتىنىن راستايتىن ۆيدەولار دا, قاۋەسەتتەر دە بارشىلىق.
ايتپاقشى, كوپشىلىك «كەسپەبايدى» ءالى كەزدەستىرمەگەن بولار. ەندى عانا ساۋدا دۇكەندەرىنە جول تارتقان تەز دايىندالاتىن كەسپە استانا ىرگەسىندەگى يندۋستريالىق پاركتە ورنالاسقان جەدەل تاماقتاندىرۋ ونىمدەرىنىڭ جاڭا كەشەنىندە ازىرلەنەدى. «قازاگرو» ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگى» ۇيىمداستىرعان ءباسپاسوز تۋرىندا ەلوردالىق باق وكىلدەرى كەسپەنىڭ دايىندالۋ بارىسىمەن تانىستى.
لەزدە ءازىر بولاتىن كەسپەنىڭ جاسالۋ جولى دا قاراپايىم. تەك ءبىر ارتىقشىلىعى, جۇمىستى تولىق وزىق تەحنولوگيا اتقارادى. الدىمەن قامىر يلەنىپ, سوسىن جازىلادى. ودان ءارى بۋدان ءوتىپ, كەپتىرىلەدى. سودان سوڭ بولىكتەرگە ءبولىنىپ, دامدەۋىشتەرىمەن بىرگە قاپتالىپ, قوراپقا سالىنادى. مىنە, ساتىلىمعا دايىن. كوزىمىز كورگەندەي, كاسىپورىنداعى بۇل پروتسەسس جالپى 15-اق مينۋتقا سوزىلادى.
شارۋانى قولعا العان – «KazBrand» كاسىپورنى. جشس باس ديرەكتورى الماز ءزاريپوۆتىڭ ايتۋىنشا, كومبينات الدىمەن كەسپە شىعارۋدى باستادى, الداعى ۋاقىتتا وسى ءونىم ءتۇرىنىڭ اسسورتيمەنتىن كەڭەيتىپ, ءتۇرلى تۇزدىقتار مەن دامدەۋىشتەر ءوندىرۋدى جوسپارلاپ وتىر. وسىلايشا قىتاي, رەسەي, كورەيا مەملەكەتتەرىنەن كەلەتىن يمپورتتى ىعىستىرماق. كونديتەرلىك ونىمدەردى دە ءوندىرۋ – كاسىپورىن ماقساتى. سەبەبى قازىرگى تاڭدا ەۋروپادا شىعاتىن ۇلكەن كونديتەرلىك تسەحپەن كەلىسىم جاسالعان. ولار تەحنولوگيالارىمەن ءبولىسىپ, ءبىزدى قۇرىلعىلارمەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك جاسايدى.
«بىزدە كەسپەنىڭ ەكى برەندى بار: «كەسپەباي» جانە «Bastoo». «كەسپەباي» – وتاندىق باعىتقا ارنالعان, باعاسى شەتەلدىك ونىمدەرگە قاراعاندا ارزانىراق. «Bastoo» – ەكسپورتقا شىعارۋعا جوسپارلانعان ءونىم. ەندى وسى تاۋارلارىمىزبەن قازاقستان نارىعىن جاۋلاۋعا ءازىرمىز. قالاي جاۋلايمىز؟ بىرىنشىدەن, ءبىز بىرەگەي رەتسەپت ازىرلەدىك. ەكىنشىدەن, ءونىمنىڭ باعاسى باسەكەگە قابىلەتتى بولادى», دەيدى جشس ديرەكتورى. كەسپە كاسىپورىننان 97 تەڭگەگە شىعادى ەكەن. ال ساۋدا ورىندارىنداعى باعاسى شامامەن 130-135 تەڭگەنىڭ كولەمىندە بولادى. تازا سالماعى – 90 گرامم, قوسپالارىمەن – 100 گرامم.
كاسىپورىن باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ءونىمنىڭ قۇرامىندا ەشقانداي حيميالىق, زياندى قوسپا جوق, 100 پايىز تابيعي ءونىم. «ەلىمىزدە بۇعان دەيىن وتاندىق تەز دايىندالاتىن كەسپەلەر شىعارىلماعان. بازار سورەلەرىندە تەك شەتەلدىك ونىمدەر تولىپ تۇر. قازاقستاندا ءونىمدى دايىنداۋعا قاجەتتى ۇن دا, تۇز دا, تاعى باسقا قوسپالار دا جەتكىلىكتى. سوندىقتان نەگە ءوزىمىزدىڭ وتاندىق ءونىمدى شىعارماسقا دەگەن وي كەلدى؟ وسى جىلى 5 ايدىڭ ىشىندە مامانداردى جيناپ, وقىتتىق. ءسويتىپ تامىز ايىنان باستاپ جۇمىسقا كىرىستىك. اي سايىن 3-6 ميلليونعا دەيىن كەسپە شىعارساق, وسى كورسەتكىشتى جىلىنا 30-60 ميلليونعا دەيىن جەتكىزۋدى كوزدەپ وتىرمىز», دەگەن الماز زاريپوۆ كەسپەنىڭ ساپاسى تازا, دەنساۋلىققا زيانى جوق ەكەنىن ايتتى. جاقىندا ءونىم قازاقستاننىڭ بارلىق ساۋدا دۇڭگىرشەكتەرىنە شىعارىلادى. وسى ايدىڭ سوڭىندا العاشقى 3 ملن دانا كەسپە ساۋدا اينالىمىنا باعىتتالماق.
كاسىپورىن ديرەكتورى كەلەشەكتە تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەيتىندەرىن ايتتى. دەگەنمەن, قازىر بىلىكتى ماماندار تاپشىلىعىنان جۇمىس تەك ءبىر اۋىسىمدا عانا اتقارىلۋدا. «بىزگە جۇمىسقا ورنالاسقىسى كەلگەندەردىڭ بارلىعىن قابىلدايمىز. ورتاشا جالاقى 120-180 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. قازىرگى تاڭدا 27 بوس ورىن بار», دەيدى ول. مەكەمەگە ينجەنەرلەر, تەحنولوگتار, وپەراتورلار, قاپتاعىشپەن اينالىساتىن قىزمەتكەرلەر قاجەت ەكەن. سونداي-اق ولار تاجىريبەسى جوق مامانداردى دا وقىتۋعا دايىن.
«KazBrand» كاسىپورنىنا «قازاگروقارجى» اق جەلىسى بويىنشا 900 ملن تەڭگەدەن استام قاراجات جۇمسالعان. اق كرەديتتەۋ جانە ليزينگ باسقارماسىنىڭ ديرەكتورى باۋىرجان ءسابيتوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل جوبا 2014 جىلدان بەرى قارجىلاندىرىلىپ كەلەدى. بيىلعى ناۋرىزدا پايدالانۋعا ەنگىزىلدى. سونداي-اق جۇمسالعان قارجىنىڭ جالپى كولەمى 1 ملرد 233 ملن تەڭگە بولسا, سونىڭ 981 ملن تەڭگەسىن «قازاگروقارجى» مەكەمەسى قۇيعان. «جوبانى قارجىلاندىرماس بۇرىن ءبىز ونىڭ تارتىمدىلىعىنا, تيىمدىلىگىنە ءمان بەرەمىز. ەكونوميكالىق قانا ەمەس, تەحنولوگيالىق الەۋەتىن دە ساراپتايمىز. بۇل – وڭدەۋشى كاسىپورىن. ۇن – وتاندىق, دامدەۋىشتەرى ازىرگە شەتەلدەن جەتكىزىلەدى. كوپ ۇزاماي ونى دا وزىمىزدە شىعارامىز. بيىل رەسپۋبليكا بويىنشا قايتا وڭدەۋ كارتاسى جاساقتالدى. وعان 435 كاسىپورىن ەندى. «KazBrand» كومپانياسى سونىڭ قۇرامىندا», دەدى ب.ءسابيتوۆ.
مامانداردىڭ سوزدەرىنەن ۇققانىمىزداي, بولاشاقتا جەدەل دايىندالاتىن تاعام تۇرلەرى كەڭەيە تۇسپەك. تەك قازاقستاندا جاسالعان ءونىمدى تاڭداۋ – تۇتىنۋشىنىڭ قۇزىرىندا.
اسحات رايقۇل,
«ەگەمەن قازاقستان»