بۇگىن جوعارعى سوتتىڭ جانىنداعى حالىقارالىق كەڭەستىڭ ءتورتىنشى وتىرىسى ءوتتى. ءىس-شارانى جوعارعى سوتتىڭ مامانداندىرىلعان سوت القاسىنىڭ توراعاسى ايگۇل قىدىرباەۆا جۇرگىزدى.
كەزدەسۋگە كەڭەس مۇشەلەرىنەن بولەك, جوعارعى سوتتىڭ سۋديالارى, جوعارعى سوت جانىنداعى سوتتاردىڭ قىزمەتىن قامتاماسىز ەتۋ دەپارتامەنتىنىڭ, سوت تورەلىگى اكادەمياسىنىڭ باسشىلىعى, ۇەۇ جانە باق وكىلدەرى قاتىستى.
ا.قىدىرباەۆا وتىرىستى اشا كەلە, حالىقارالىق كەڭەس جۇمىسىنىڭ ەكىنشى جىلى تابىستى اياقتالۋعا جاقىنداعانىن جانە ونىڭ تاجىريبەسىنە گرۋزيانىڭ جوعارعى سوتى قىزىعۋشىلىق تانىتىپ ۇلگەرگەنىن اتاپ ءوتتى.
وتىرىس بارىسىندا 2017 جىلدىڭ بەلگىلى ءبىر قورىتىندىلارى شىعارىلدى. اتاپ ايتقاندا, ا.ج. اقپانىندا ينۆەستيتسيالىق داۋلاردى قاراۋ پراكتيكاسىن تالقىلاۋ بويىنشا «دوڭگەلەك ۇستەل» بولىپ ءوتتى. ونىڭ ناتيجەسىندە استانا قالالىق سوتىنىڭ ينۆەستيتسيالىق داۋلار بويىنشا سوتتىلىعىن كەڭەيتۋ مەن ناقتىلاۋ جانە وسى ساناتتاعى ىستەردى قاراۋ مەرزىمدەرىن ۇلعايتۋ بويىنشا ۇسىنىمدارىنىڭ نەگىزىندە زاڭناماعا ءتيىستى وزگەرىستەر ەنگىزىلدى.
كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ كەيبىر ۇسىنىمدارى ادىلەت مينيسترلىگى ازىرلەگەن «ادۆوكاتتىق قىزمەت جانە زاڭگەرلىك كومەك تۋرالى» زاڭ جوباسىنا ەنگىلدى. «اتالعان زاڭ جوباسى قوعامدا قىزۋ تالقىلانىپ, بۇگىندە پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ قاراۋىنا كەلىپ ءتۇستى. وسى زاڭ قابىلدانعان جاعدايدا حالىققا ۇسىنىلاتىن قۇقىقتىق كومەكتىڭ ساپاسى, سونىڭ ىشىندە سوتتا قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ دەڭگەيى تۇبەگەيلى جاقساراتىندىعىنا سەنىمىمىز مول», - دەدى ا.قىدىرباەۆا
ءتورتىنشى وتىرىستىڭ كۇن تارتىبىنە ۇلگىلىك قۇقىقتى قولدانۋدىڭ حالىقارالىق تاجىريبەسى جانە ونى ۇلتتىق زاڭناماعا ەنگىزۋدىڭ كەلەشەگى, سونداي-اق تەرگەۋ سۋديالارىنىڭ وكىلەتتىكتەرىن كەڭەيتۋ تۋرالى ەكى ماسەلە ەنگىزىلدى.
ءبىرىنشى ماسەلە بويىنشا ءسوز سويلەگەن كەڭەس مۇشەسى, سوت تورەلىگى اكادەمياسىنىڭ رەكتورى تولەش قاۋدىروۆ جاھاندانۋ, سونداي-اق جالپى جانە قۇرلىقتىق قۇقىق جۇيەلەرىنىڭ بىرىگۋ ۇردىستەرىنىڭ شەڭبەرىندە نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرىنىڭ قولدانىلۋ دەڭگەيى تاريحي تۇرعىدا باسىم سيپاتقا يە قۇقىقتىق دەڭگەيى دامىعان ەلدەردىڭ وزىندە ۇلگىنىڭ ماڭىزى قۇقىقتىڭ قاينار كوزى رەتىندە كۇن ساناپ ارتىپ كەلە جاتقاندىعىن اتاپ ءوتتى.
ت.قاۋدىروۆ اعىلشىن-ساكسون, رومان-گەرمان جانە ارالاس قۇقىقتىق جۇيەگە نەگىزدەلگەن ەلدەردىڭ تاجىريبەسىن تانىستىردى. ول بىركەلكى سوت پراكتيكاسىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن قازاقستاننىڭ تاجيريبەسىنە ءىشىنارا ەنگىزىلۋى مۇمكىن حالىقارالىق كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ ساراپتامالىق ۇستانىمدارىن تالقىلاۋعا ۇسىندى.
بۇلاردىڭ قاتارىنا زاڭناماعا جوعارعى سوتتىڭ زاڭدى كۇشىنە ەنگەن شەشىمدەرى مەن قاۋلىلارىنا سۋديالاردىڭ سىلتەمە جاساۋ قۇقىعىنىڭ بەرىلۋى تۋرالى وزگەرىستەر ەنگىزۋ, جوعارعى سوتتىڭ سايتىنا ەلەكتروندى نۇسقاداعى «ۇلگى» جيناقتارىن ورنالاستىرۋ, سوت شەشىمدەرىمەن تانىسۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن «تورەلىك» جانە «تالداۋ» سەرۆيستەرىنىڭ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ سەكىلدى شارالار جاتادى. بۇعان قوسا, سوت تورەلىگى اكادەمياسىندا قۇقىق قولدانۋ پراكتيكاسىن زەردەلەۋمەن اينالىساتىن عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىن قۇرۋ, سۋديالار مەن سوت جۇيەسىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە احقو-ءنىڭ اربيتراج جانە سوت تالقىلاۋلارىنا قاتىسۋ مۇمكىندىگىن ۇسىنۋ سەكىلدى ماسەلەلەر تالقىلاندى.
كەڭەس مۇشەسى, تاللين (ەستونيا) وكرۋگتىك سوتىنىڭ سۋدياسى پاۆەل گونچاروۆ تەرگەۋ سۋديالارىنىڭ وكىلەتتىكتەرىن كەڭەيتۋ تۋرالى ءسوز سويلەدى. ول تەرگەۋ سۋديالارى ينستيتۋتىن ەنگىزۋ بويىنشا قازاقستاندىق ءتاسىل مەن جيناقتالعان تاجىريبەنى جوعارى باعالادى, سونداي-اق قىلمىستىق پروتسەستى رەفورمالاۋ شەڭبەرىندە ولاردىڭ وكىلەتتىكتەرىن ودان ءارى كەڭەيتۋدى قولدادى. «بۇگىندە قازاقستان تەرگەۋ ارەكەتتەرىن نەعۇرلىم ءتيىمدى باقىلاۋ ماقساتىندا تەرگەۋ سۋديالارىنىڭ وكىلەتتىكتەرىن بىرتىندەپ كەڭەيتۋ بويىنشا ناقتى ۇستانىمعا يە», - دەدى پ.گونچاروۆ.
ەكىنشى ماسەلەنى تالقىلاۋ قورىتىندىسى بويىنشا حالىقارالىق كەڭەس مۇشەلەرى بىرقاتار ۇسىنىمدار ازىرلەدى. سولاردىڭ قاتارىندا, قۇپيا تەرگەۋ ارەكەتتەرىن سانكتسيالاۋدى قوسا العاندا, تەرگەۋ سۋديالارىنىڭ وكىلەتتىكتەرىن ودان ءارى كەڭەيتۋ دە بار. بۇعان قوسا, تەرگەۋ سۋديالارىنىڭ وكىلەتتىكتەرىن رەتتەيتىن بىرقاتار نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردى ازىرلەۋ, تەرگەۋ سۋديالارىنىڭ پروتسەستىك قىزمەتىن جەتىلدىرۋدى جالعاستىرۋ, ولاردى وقىتۋدى كۇشەيتۋ ۇسىنىلىپ وتىر.
ءاربىر ماسەلە بويىنشا قاتىسۋشىلار ءوزارا پىكىر الماستى. وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارعا جولداناتىن جانە جوعارعى سوتتىڭ سايتىنا ورنالاستىرىلاتىن ۇسىنمدار ازىرلەنەتىن بولادى.
ەسكە سالا كەتەيىك, جوعارعى سوت جانىندااعى حالىقارالىق كەڭەس ۇلتتىق سوت تورەلىگى جۇيەسىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ساراپشىلىق كونسۋلتاتسيالار ازىرلەۋ ماقساتىندا قۇرىلعان جانە بۇل ۇلت جوسپارىنىڭ 25-قادامىنىڭ پراكتيكالىق تۇرعىدا ىسكە اسۋى بولىپ تابىلادى.