• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ادەبيەت 19 قازان, 2017

قالامگەر قايسار ءالىمنىڭ قارىمى

1480 رەت
كورسەتىلدى

قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, قازاقستان جۋرناليستيكا اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, قارىمدى قالامگەر قايسار ءالىمنىڭ ەلىمىز باسپالارىنان جارىق كورگەن التى كىتابى وقىرماندار قولىنا ءتيدى.

الاش قوزعالىسىنىڭ 100­ جىلدىعى اتالىپ ءوتىپ جات­قان بيىلعى جىلى ونىڭ «ءمىر­جا­قىپتىڭ ورالۋى. ۆوزۆراششەنيە ميرجاكيپا» («مەكتەپ» باس­پاسى, 2017 ج.) حيكايات-ساپار­ناماسىنىڭ قوس تىلدە جارىق كورۋى وسىناۋ وقيعالى كەزەڭگە تار­تىلعان لايىقتى سىيى دەر­لىكتەي. 1992 جىلدىڭ 1-18 قىر­كۇيەگى ارالىعىندا بۇ­رىنعى تورعاي وبلىسىنان جاساق­تال­عان ارناۋلى ەكسپەديتسيا ءمىر­جاقىپ دۋلات ۇلىنىڭ ءمۇر­دەسىن 57 جىلدان سوڭ كا­رەل اكسر-ءىنىڭ سوسنوۆەتس ستان­سا­سىنداعى قابىردەن الىپ, تۋ­عان توپىراعىنا جانكەلدين اۋدا­نىنىڭ ءوز اتىنداعى قاۋىم­­داس­­تىق ورتالىعىنا قايتا جەر­لەۋ­دىڭ باسى-قاسىندا بولعان ەدى. سول كەزدەگى مەنشىكتى ءتىلشى ق.ءالىم وسى ايرىقشا جاۋاپتى سا­پارعا رەسپۋبليكالىق «ەگەمەن قازاق­ستان» گازەتىنىڭ تاپسىرماسىمەن قاتىسقان بولاتىن. اۆتور تاۋەلسىز مەملە­كەتىمىزدىڭ تاريحىنداعى وسىناۋ الابوتەن وقيعادان كوزبەن كورگەندەرىن, العان اسەرلەرىن م.دۋلات ۇلىنىڭ ومىرىمەن تى­عىز ساباقتاستىرا وتىرىپ باياندايدى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە سپورت مينيس­ترلىگى «مادەنيەت جانە ونەر سا­لا­سىنداعى باسەكەلەستىكتى جوعا­رىلاتۋ, قازاقستاندىق مادە­ني مۇرانى ساقتاۋ, زەردەلەۋ مەن ناسيحاتتاۋ جانە مۇراعات ءىسىنىڭ ىسكە اسىرىلۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ» باعدارلاماسى «ادەبيەتتىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزدى تۇرلەرىن ساتىپ الۋ, باسىپ شىعارۋ جانە تاراتۋ» كىشى باعدارلاماسى بويىنشا جارىق كورگەن ەكىنشى كىتابى «بەزىنگەن لايلەك» («انا ءتىلى» باسپاسى, 2017 ج.) دەپ اتالادى. 

بۇعان تاڭدامالى شىعار­مالارى توپتاستىرىلعان. «مەك­كە, ءمادينام مەنىڭ!» حيكايا­تىن­دا يماندىلىقتىڭ التىن ار­قاۋ­لى دىڭگەكتەرى تۋرالى­ ­تەبىرەنىس-سەزىم تەرەڭنەن جان تول­­عانىسىمەن تارتىلسا, «سە­يىلمەيتىن مۇڭدا» تراگەديا­لىق ءومىر قالتارىسى رۋحاني قا­­جىرلىلىقپەن تارامدالادى, كۇرەسكەرلىك شىڭدالىستى تانتىلەي تۇسەدى. سونداي-اق «بەزىنگەن لايلەك» پەساسى اتوم اجالىمەن ايقاستىڭ زار-نالاسىنان ساباق تۇيىندەۋىمەن قۇندى. ال اڭگىمەلەرى مەن ەسسە­لەرىندە ۇلتتىق قۇندىلىق­تار­دى, ادامگەرشىلىك, وتان­سۇي­گىشتىك قاسيەتتەردى, ماحاب­بات, دوستىق, ادالدىق عيب­راتتارىن مازمۇندى, شىنشىل ءارى كوركەم كەستەلەگەن. جۇمىر جەردىڭ ءار قيىرىنا جاساعان ساياحات-ساپارنامالارى دا تارتىمدى, قىزعىلىقتى وقىلادى.

قايسەكەڭ قاتتى قادىرلەيتىن ءازىلحان نۇرشايىقوۆ اعاسىمەن 34 جىل بويى حات جازىسىپ ءجۇرىپ, ناتيجەسىندە كىتاپ شىعارىپ, ەندى ءوزىنىڭ دە سول كىسىگە ۇقساپ ۇزبەي كۇندەلىك جۇرگىزۋدى ادەتكە اينالدىرعانىنىڭ جارقىن جەمىسى  «ءوز ورمەگىم» دەپ اتا­لا­تىن قوس تومدىعى («انا ءتىلى» باس­پاسى, 2017 ج.) دەر ەدىك. ءبىرىنشىسى – 1964-2005 جىل­داردى, ەكىنشىسى – 2006-2017 جىلداردى قامتيدى. اۆ­تور ەكىنشى كىتابىنىڭ العى ءسو­زىندە: «ءبىر جاعىنان كۇندەلىك  ۇلكەن جازۋدىڭ جاتتىعۋى ءتارىزدى. مي ءاماندا وياۋ جۇرەدى, ومىرگە قۇشتارلىق ەسەلەنەدى. ۋا­قىتتىڭ قادىرىن ءسات سا­يىن ەسكە سالادى. سول سەبەپتى كۇندەلىگىم – جان سەرىگىم, جۇرەك ءلاززاتىم, كوڭىل قيماسىم, قالام سىيلاسىم... كۇندەرىم, بەرمەن كە­لىڭدەر! جازا الماسام – ماعان سەرت! جازىلماي قالساڭ – ساعان دەرت!» دەپ جان سىرىمەن ءبو­لىسەدى. 

بيىلعى 70 مەرەي جاسىن وسىن­­داي قالامگەرلىك تابىس­پەن اتاپ وتكەن ول تۋرالى «قىز­بەلدىڭ قايسارى» دەگەن كى­تاپ­قا («انا ءتىلى» باسپاسى, 2017 ج.) جانە قازاقستان رەس­پۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ سەريالىق باسىلىمى «قايسار ءالىم» اتتى («عىلىم ورداسى», 2017 ج.) بيبليوگرافياعا ءومىرى مەن شى­عار­ماشىلىعى تۋرالى­ ماقا­لالار مەن ەسسەلەر, ەڭبەك­تەرىنە قاتىستى ادەبي رەتسەنزيالار, مەرەيتويلىق ارناۋ ولەڭدەر, سونداي-اق عۇمىرنامالىق حاتتار توپتاماسى ەنگىزىلگەن.  

جىلقىباي جاعىپار ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان» 

 استانا

سوڭعى جاڭالىقتار