قازاقستاننىڭ بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە تۇراقتى ەمەس مۇشە بولىپ قابىلدانۋىن, 2018 جىلدىڭ قاڭتارىندا كەڭەسكە توراعالىق ەتەتىنىن ەلىمىزدىڭ الەمدىك قاۋىپسىزدىك جۇيەسى قۇرىلىمىنا قوسقان قوماقتى ۇلەسىنىڭ مويىندالۋى دەپ باعامدايمىز.
سونداي-اق بۇل قازاقستاننىڭ بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ كۇن تارتىبىنە ورتالىق ازيا وڭىرىندەگى اسا وزەكتى ماسەلەلەردى شىعارا العاندىعىن دا بىلدىرەدى.
وسى ورايدا ەلىمىز ازىق-ت ۇلىك, سۋ, ەنەرگەتيكالىق جانە يادرولىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىنە ءجىتى كوڭىل ءبولۋ ارقىلى اۋعانستانداعى تىنىشتىق پەن تۇراقتىلىقتىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتەتىن جارقىن جوبالاردى ۇسىنعانىنا دا نازار اۋدارعانىمىز ابزال.
بۇدان بولەك بۇۇ شەڭبەرىندەگى اۋقىمى كەڭ, ابىرويى اسقاق ۇيىمعا جەتەكشىلىك ەتۋ اياسىندا ءبىزدىڭ ەلىمىز ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزى زور باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىرۋعا دا جاڭا مۇمكىندىكتەر اشىلماق. «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى مەن «نۇرلى جول» جانە «قازاقستان-2050» سەكىلدى باعدارلامالاردىڭ ويداعىداي ورىندالۋى ەلىمىزدىڭ ىشكى الەۋەتىن ارتتىرىپ قانا قويماي, قازاقستاننىڭ حالىقارالىق شەڭبەردەگى مىندەتتەمەلەردى ءمىنسىز ورىنداپ شىعۋىنا وراسان زور ىقپال ەتەرى ءسوزسىز.
بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ نەگىزگى قاعيداسىندا تەرروريزمگە قارسى كۇرەس پەن جاپپاي قىرىپ-جوياتىن قارۋ تۇرلەرىنىڭ كەڭ تارالماۋىن قامتاماسىز ەتۋ جانە يادرولىق باعدارلامالاردى دامىتۋ ىسىندەگى «تاراپتار كەلىسىمىندە» ساياسي كوزقاراستار قايشىلىعىن بولدىرماۋ نەمەسە وسىعان قاتىستى سانكتسيا قولدانۋ تەتىگىن رەتتەۋ, بالالار مەن ايەلدەر قۇقىن قورعاۋ ماسەلەلەرى باسىمدىققا الىنعانى بەلگىلى. بۇل بىرنەشە باعىتتار بويىنشا تياناقتى جۇرگىزىلەتىن سان سالالى جۇمىستار. دەسەك تە ءبىزدىڭ ەلدىڭ باسا كوڭىل ءبولىپ وتىرعان ءبىر باعىتى سوڭعى ونجىلدىقتار ىشىندە كۇللى الەمدى ابىگەرگە سالىپ, ۇرەي قۇشاعىنا العان ءتۇرلى راديكالدى ۇيىمدار مەن ۇعىمدارعا قارسى كۇرەس بولىپ تابىلادى. زاماناۋي اعىمعا ءتان سيپات العان «جاڭاشىل ۇرەي» گەوگرافيالىق تۇرعىدا تاياۋ شىعىس پەن اۋعانستان ارقىلى ورتالىق ازيا وڭىرىنە ءوتىپ, ءتىپتى ايماقتىق قاۋىپسىزدىك شەڭبەرىندە قىلاڭ بەرۋدە. ءارى-بەرىدەن سوڭ الەمدىك ساياسي جاعدايعا اسەرى تيە باستاعانى دا ايقىن سەزىلۋدە. سوندىقتان دا بۇل ماسەلەگە حالىقارالىق قوعامداستىق وڭىرلىك پروبلەما رەتىندە قاراۋدان قالدى.
ەلىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە جەتەكشىلىك ەتۋىنە وڭ سەپتىگىن تيگىزگەن جاعدايدىڭ ءبىرى – قازاقستاننىڭ اتالعان ۇيىم اياسىنداعى اۋعانستان/تاليبان جونىندەگى قاۋىپسىزدىك كەڭەسى كوميتەتىنە جەتەكشىلىك ەتكەنى بولسا كەرەك-ءتى. اۋعانستانداعى تىنىشسىزدىق بۇگىندە داعدارىستى جاعدايمەن ءوز جالعاسىن تاۋىپ, ءالى دە ورتالىق ازيا وڭىرىنە قاۋىپ ءتوندىرىپ جاتقانى جاسىرىن ەمەس. مىنە, ەلىمىزدىڭ وركەندەۋ جولىندا ءبىر كەزدەرى ءجۇرىپ وتكەن وسىنداي جولىمىزدى حالىقارالىق ۇيىم الەم تىنىشتىعىن ساقتاۋعا قوسقان قوماقتى ۇلەستىڭ ءبىر بولشەگى رەتىندە باعالادى.
ال ەندى بۇگىنگى رەسمي استانا اۋعانستانداعى جاعدايدى ەكونوميكالىق ينتەگراتسيا ارقىلى جاقسارتۋعا نيەت بىلدىرۋدە. اتاپ ايتقاندا, اۋعانستان مەن ورتالىق ازيا ەلدەرىن ينفراقۇرىلىمدىق قاتىناس, ساۋدا-ينۆەستيتسيالىق جانە ترانزيتتىك كولىك جوبالارىن جۇزەگە اسىرا وتىرىپ, اۋعان جاعدايىنىڭ اۋراسىندا تىنىشتىقتى تۇراقتاندىرۋ باستاماسىن ۇسىنۋدا. وسى ماقساتتا رەسەي تاراپىنان قولداۋ تاپقان اۋعانستاننىڭ دامۋىنا ىقپال ەتۋ ءۇشىن الماتى قالاسىندا ارنايى ايماقتىق ورتالىق قۇرۋ ۇسىنىستارى ايتىلىپ, جوبانى جۇزەگە اسىرۋ قولعا الىنۋدا.
ءوز كەزەگىندە ەكسترەميزم مەن تەرروريزمنىڭ قاۋىپ-قاتەرىنە ۇشىراپ, ءدىني الاۋىزدىقپەن استاسقان اۋعانستان جاعدايى ءتۇرلى كوزقاراستار قايشىلىعىمەن بىتە قايناسىپ, كەڭ اۋقىمدا ساياسي سيپات الىپ, تىم شيەلەنىسىپ جاتقانى دا جاسىرىن ەمەس. ول ازداي, بۇل ەلدىڭ قازىرگى كورىنىسى الەمدىك اۋقىمداعى ساياسي ۇدەرىستىڭ قۇبىلۋىنا دا تۇرتكى بولارلىقتاي حالدە. سوندىقتان دا راديكالدى يسلام يدەولوگياسىنا نەگىزدەلگەن تەررورلىق ۇيىمداردىڭ باسىم بولىگى وسى ەل ارقىلى ۇدايى قاۋىپ-قاتەر ءتوندىرىپ وتىرعاندى قولاي كورەدى. ال قازاقستان قاۋىپسىزدىك كەڭەسى اياسىنداعى قىزمەتىن وسى جاعدايعا قارسى كۇرەس جۇرگىزۋ تەتىگىن ينفراقۇرىلىمدىق قاتىناستاردى دامىتۋمەن ءوزارا ۇشتاستىرا وتىرىپ ىلگەرىلەتۋگە باسىمدىق بەرگەن.
سونىمەن قاتار تاعى ءبىر ەسكەرە كەتەرلىك جايت, استانا تەرروريزمگە قارسى كۇرەس جونىندەگى 13 حالىقارالىق امبەباپ كونۆەنتسياعا قوسىلىپ ۇلگەردى. وعان قوسا ءبىزدىڭ ەل حالىقارالىق تەرروريزمگە قارسى ارەكەت ەتۋ كواليتسياسىنا بەلسەندى قاتىسۋشى ەل رەتىندە تانىلعانى قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياساتتاعى قادامىن نىقتاپ تۇرعانداي.
زارەما شاۋكەنوۆا, پرەزيدەنت جانىنداعى قازاقستان ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى