اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى مەن وقىتۋشىلارىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ كەپىلى – لاتىن الىپبيىنە كوشۋ» اتتى دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى.
كەڭەيتىلگەن دوڭگەلەك ۇستەل بارىسىندا اباي اتىنداعى قازۇپۋ رەكتورى تاكير بالىقباەۆ, الماتى قالاسى تىلدەردى دامىتۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى ماماي احەتوۆ, سونداي-اق, عابيت كەنجەباەۆ, ورازباەۆا فاۋزيا, جانات داۋلەتبەكوۆا سىندى قازۇپۋ پروفەسسورلارى, اتالمىش ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ارداگەر ۇستازى, اكادەميك ءاليا بەيسەنوۆا, «ايقىن» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق-ساياسي گازەتىنىڭ باس رەداكتورى نۇرتورە ءجۇسىپ, «الماتى اقشامى» قوعامدىق-ساياسي گازەتىنىڭ باس رەداكتورى قالي سارسەنباي لاتىن قارپىنە قاتىستى وي ءوربىتىپ, ماڭىزدى ۇسىنىستارىن ورتاعا سالدى.
«قر پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆ جىل باسىندا جاريالانعان «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» دەپ اتالاتىن جولداۋىندا قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى باستالعانىن ايتىپ وتكەن ەدى. سونىڭ نەگىزىندە قايتا تۇلەۋدىڭ ايرىقشا ماڭىزدى ەكى پروتسەسى – ساياسي رەفورما مەن ەكونوميكالىق جاڭعىرۋ قولعا الىندى. كوزدەگەن ماقساتقا جەتۋ ءۇشىن ءبىزدىڭ سانامىز ىسىمىزدەن وزىپ ءجۇرۋى, ودان بۇرىن جاڭعىرىپ وتىرۋى ءتيىس. بۇل ساياسي جانە ەكونوميكالىق جاڭعىرۋلاردى تولىقتىرىپ قانا قويماي, ولاردىڭ وزەگىنە اينالادى. ەلىمىز مىقتى ءارى جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى ءبىرتۇتاس ۇلت بولۋى ءۇشىن بۇقارالىق سانانى وزگەرتۋدىڭ ماڭىزى ارتادى», – دەگەن قازۇپۋ رەكتورى تاكير وسپان ۇلى قازاق جوعارى ءبىلىمىنىڭ قارا شاڭىراعى سانالاتىن اباي اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى مەن وقىتۋشىلارى, بىلىمگەرلەر قاۋىمى ەلباسى باستاماسىنا زور قولداۋ بىلدىرەتىنىن جەتكىزدى.
لاتىننەگىزدى قازاق جازۋى – قازاقتىڭ دەربەس ۇلت ەكەندىگىن سەزدىرەتىن, ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى بەكىتەتىن جانە ۇلتتىق مۇددەنى قورعاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن قۇرال ەكەندىگىن تەرەڭ تۇسىنە وتىرىپ, ونى جۇزەگە اسىرۋعا ەل بولىپ بار كۇش-جىگەر جۇمساۋ كەرەكتىگىنە توقتالعان دوڭگەلەك ۇستەل قاتىسۋشىلارى ەلباسى ۇسىنعان رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ بىرەگەي باعدارلاماسىندا ۇلتتىق سانانىڭ رولىنە باسا نازار اۋدارىلعانىن, اتقارىلۋعا ءتيىس مىندەتتەردىڭ ايقىن كورسەتىلگەنىن, سولاردىڭ ىشىندە, رۋحاني بىرەگەيلىكتى, سونداي-اق ۇلتتىق قۇندىلىقتار مەن وزىق داستۇرلەردى ساقتاپ قالۋدىڭ, جاڭعىرتا ءبىلۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتىستى.
تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور عابيت كەنجەباەۆ: «مەملەكەت باسشىسى رۋحاني جاڭعىرتۋداعى ۇلتتىق سانا-سەزىمدى دامىتۋدىڭ ەكى باعىتىن كورسەتتى. ونىڭ ءبىرى – ۇلتتىق كود. ۇلتتىق كودتىڭ وزەگى – ۇلتتىق ءتىل, ۇلتتىق جازۋ. ۇلتتىق كودتىڭ بۇزىلۋى ەل ىرگەسىنىڭ ىدىراۋىنا دا اسەر ەتەرى ءسوزسىز. سوندىقتان لاتىن نەگىزدى الىپبيگە كوشۋ بارىسىندا ۇلتتىق ءتىلدىڭ ومىرشەڭدىگى مەن ونىڭ جۇيەسىنىڭ تولىق ساقتالۋى, جازۋ ارقىلى قازاق ءتىلىنىڭ رۋحاني جاڭعىرۋى كوزدەلەدى» دەسە, ال پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, قازۇپۋ پروفەسسورى فاۋزيا شامسيقىزى جاقىندا عانا قر پارلامەنت ماجىلىسىندە ۇسىنىلعان لاتىن ءالفاۆيتىنىڭ ينتەرنەتتىك نۇسقاسىنىڭ ۇتىمدى جانە كەمشىن تۇستارىنا تالداۋ جاساي كەلە, قازاق ءتىلىنىڭ ءبىر دىبىس ءبىر ءارىپتى بەينەلەيتىن ەرەكشەلىگىن ساقتاۋ ماڭىزدىلىعىن, ديگرافپەن جازىلعان سوزدەردىڭ كەي جاعدايدا دۇرىس قابىلدانباي نەمەسە باسقا ماعىنا بەرىپ كەتۋىن ەسكەرە وتىرىپ, ءتىل تالاپتارىنىڭ جازىلىم-وقىلىم-ايتىلىم-تىڭدالىم سىندى ۇدەلەرىنەن تولىق شىعا الاتىن, بالانىڭ دا, قارتتىڭ دا ۇيرەنۋىنە جەڭىل ۇلتتىق ءالىپبي ۇلگىسىن جاساۋدىڭ ەرەجەلەرى مەن قاعيدالارىن بەكىتەتىن كاسىبي ماماندار بىرىگە جۇمىس ىستەسە عانا ەڭ ءتيىمدى ناتيجەگە قول جەتكىزۋگە بولاتىنىنا كەڭىنەن توقتالدى.
ميرا بايبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى