ەكولوگيا – باسىمدى ماسەلەنىڭ ءبىرى

ەلىمىزدە كۇن سايىن 100-گە جۋىق قاتەرلى ىسىككە ۇشىراعان جاندار تىركەلەدى ەكەن. ماسەلەن, الماتى قالاسىندا وسى ناۋقاستىڭ كەسىرىنەن كوز جۇمعاندار سانى بىلتىرعىمەن سالىستىرعاندا 13 پايىزعا ۇلعايىپتى. قاراعاندى مەن وسكەمەن قالالارىنداعى كاسىپورىنداردىڭ زياندى قالدىقتارى دا وسى ناۋقاستىڭ كوبەيۋىنە سەبەپ بولىپ وتىر. 

ال كەن سالاسىنىڭ كاسىپورىندارىندا 1,5 ملرد توننا ونەركاسىپتىك قالدىقتار ءۇيۋلى تۇر. ولاردى توگەتىن 476 پوليگوننىڭ 86 سىندا سانيتارلىق ستاندارتتار مەن ەكولوگيالىق نورمالار بۇزىلعان. بارلىق ونەركاسىپتىك زياندى قالدىقتاردىڭ 80 پايىزعا جۋىعى شىعىس قازاقستانعا تيەسىلى ەكەن. وسى وبلىس اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن 2011 جىلى قوعامدىق نەگىزدە قورشاعان ورتانى قورعاۋ جونىندەگى ورتالىق قۇرىلىپ, ول حالىقارالىق ەكولوگيالىق مەنەدجمەنتتىڭ نەگىزىندە جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ تاجىريبەسىن ماڭعىستاۋ مەن اقتوبە وبلىستارى دا ۇيرەنۋدە. الايدا قورشاعان ورتانىڭ ەكولوگيالىق زياندىلىعىن باعامدايتىن ولاردىڭ نورماتيۆتەرى كسرو كەزىنەن قالعان كۇيىندە, ياعني بۇگىنگى كۇننىڭ تالابىنا ساي ەمەس. سوندىقتان قورشاعان ورتاعا قازىرگى تالاپقا ساي, عىلىمي نەگىزدەلگەن ساراپتاما جاسالۋى كەرەك. 

سونىمەن بىرگە, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ ەكولوگيالىق ماسەلەدەگى جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى. وكىنىشكە قاراي, ولار جەرگىلىكتى بيۋدجەتتى جوسپارلاعاندا ەكولوگيالىق ماسەلەنى باسىمدى پروبلەمالار قاتارىنان شىعارىپ تاستاۋدا. سوندىقتان وسى باعىتتاعى ماسەلەلەردى تۇبەگەيلى زەرتتەپ, ەكولوگيانى جاقسارتۋ شارالارى تۋرالى جازباشا جاۋاپ بەرۋىڭىزدى وتىنەمىن, دەپ مەن پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ اتىنا دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادىم. ەكولوگيالىق ماسەلە ءۇستىرتىن قارايتىن دۇنيە ەمەس, ول جۇزدەگەن ادامدارىمىزدىڭ ومىردەن مەزگىلسىز كەتۋىنە سەبەپ بولىپ, قانشاما وتباسىلارىنا قايعى اكەلۋدە. وسىنى تۇسىنگەن بىرنەشە ارىپتەستەرىم دە مەنى قولداپ, ۇكىمەت باسشىسىنا جولدانعان ساۋالعا قول قويدى.  ​​​​​​​ ارتۋر پلاتونوۆ, ەكولوگيا ماسەلەلەرى جانە تابيعات پايدالانۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى