2016 جىلى ۇكىمەت قاۋلىسىمەن «تۋريستىك قامقور» اتتى كورپوراتيۆتىك قور قۇرىلدى. ول سىرتقا شىققان وتاندىق تۋريستەردىڭ قۇقىقتارىنىڭ بۇزىلماۋىنا كەپىلدىك بەرەتىن جۇيەنىڭ اكىمگەرى بولماق ەدى. ازاماتتاردىڭ قۇقىعىنىڭ ساقتالۋىنا كەپىلدىك جاسالۋى ءۇشىن تۋروپەراتورلار ءاربىر تۋريست ءۇشىن وسى قورعا 0,5اەك (2017 جىلى ول 1134,5 تەڭگە بولدى) كولەمىندە قاراجات اۋدارۋى تۋرالى ەرەجە دە بەكىتىلدى. سونىمەن قاتار, تۋروپەراتورلار مەن تۋروپەراتور-فراحتاۋشىلار ءاربىر تۋريستكە تيىسىنشە 5000 جانە 15000 اەك كولەمىندە بانكىلىك كەپىلدىك بەرۋى كەرەك-ءتى.
بۇگىنگى تاڭدا اتالمىش قور جۇيەسىنە 500 تۋريستىك كومپانيانىڭ 62 تۋروپەراتورى تىركەلىپ, قورعا 230 ملن تەڭگەدەي قاراجات ءتۇسىردى. الايدا وسى ۋاقىت ارالىعىندا قور ءوزىنىڭ ءتيىمدى جۇمىس ىستەي الاتىندىعىن كورسەتە المادى. 2016-2017 جىلدارى قازاقستاندىق تۋريستەردىڭ ءتۇرلى كەلەڭسىز وقيعالارعا ۇشىراپ قالۋى كوپ بولعانىمەن «تۋريستىك قامقور» قورى ءۇش-اق جاعدايدا عانا كومەك قولىن سوزا الدى. ونىڭ وزىندە دە ەلگە قايتۋ بيلەتىن الىپ بەرۋمەن عانا شەكتەلدى. ءبىرىنشى جاعدايدا اراب امىرلىكتەرىنەن اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعىنان ەلگە ۇشا الماي قالعان تۋريستەرگە قايتۋ بيلەتىن تولەيتىندىگى تۋرالى اۆياكومپانياعا كەپىلحات بەردى. ەكىنشى وقيعادا الدانىپ قالعان بالالى ايەلگە قايتۋ بيلەتىن اپەردى. ال سوڭعى جاعداي بانكروتقا ۇشىراعان «Elite Class» كومپانياسىنا قاتىستى بولدى. مۇندا قور تۋركودى بار 8 تۋريستكە عانا كومەك بەرە الدى. قالعان 24 ءتۋريستىڭ تاعدىرىن شەشۋگە قازاقستاننىڭ تۇركياداعى كونسۋلدىعى كومەك جاساپ, باسقا دەمەۋشى كومپانيا تارتۋ ارقىلى 32 مىڭ دوللارلىق شىعىندى تولەپ, ازاماتتارىمىزدى ەلگە قايتاردى.
مىنە, بۇلار قوردىڭ جارىم-جارتىلاي بولسا دا كومەك قولىن سوزعان مىسالدارى. باسقا كەزدىڭ بارىندە قور تۋروپەراتورلاردىڭ ءوزىنىڭ جۇيەسىنە ەنبەيتىنىن سىلتاۋراتىپ, كومەك بەرۋدەن باس تارتتى. ماسەلەن, 26 شىلدەدە قازاقستاندىق 30 تۋريست بانكروتقا ۇشىراعان «Onur Air» اۆياكومپانياسىنىڭ رەيستەن باس تارتقانىندا انتاليا قالاسىنان ەلگە جەتە الماي, دالادا قالعانىن بۇكىل قازاقستاندىقتار بىلەدى. جاعدايدى دەمەۋشىلەر تاپقان كونسۋلدىق قانا شەشە الىپ, ازاماتتارىمىزدىڭ ەلگە جەتۋىن قامتاماسىز ەتتى.
وسىنداي ماسەلەلەردەن كەيىن «تۋريستىك قامقور» قورىنىڭ تۋريستەرىمىزدىڭ قۇقىقتارىنىڭ ساقتالۋىنا كەپىلدىك بەرە المايتىنىنا كوزىمىز جەتىپ وتىر. ال ءبىزدىڭ تۇسىنىگىمىز بويىنشا اتالمىش قور ازاماتتارىمىزدى ەلگە قايتۋ بيلەتىمەن عانا قامتاماسىز ەتپەي, تولىققاندى دەمالۋىنا كەپىلدىك بەرۋگە ءتيىستى ەدى. اقىسىن تولەگەن سوڭ ول قازاقستاندىقتاردىڭ الاڭسىز دەمالۋىن تولىقتاي قامتاماسىز ەتىپ, تەك سوسىن عانا ءوز ىسىنە ىقىلاسسىز تۋروپەراتورلاردى تالقىلاۋعا سالۋى كەرەك-ءتى. الايدا قور وسى ەكى مىندەتىن دە ورىنداماي وتىر, سوندا تۋركومپانيالار مەن ولاردىڭ كليەنتتەرى تولەگەن قاراجات قانداي ماقساتقا جۇمسالۋدا؟ نارىققا ءتان رىنوكتىق تەتىكتەردى, ساقتاندىرۋلاردى قارابايىر اكىمگەرلىكپەن اۋىستىرعاندا وسىلاي بولاتىنى بەلگىلى. بۇل ءىستى مەملەكەت باسشىسى دا بىلەتىن بولسا كەرەك, ويتكەنى بيىلعى سەسسيانىڭ اشىلۋىندا سويلەگەن سوزىندە ول تولىققاندى ساقتاندىرۋ جۇيەسىن ەنگىزۋدى تالاپ ەتتى. سونىمەن بىرگە, ول مەديتسينالىق جانە الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورلارىنىڭ جۇمىستارى دا تەڭگەرىمدى ەمەستىگىن ناقتى سىنادى.
وسىعان بايلانىستى ماجىلىستەگى «اق جول» فراكتسياسىنىڭ مۇشەلەرى پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆتان تومەندەگىلەردى تالاپ ەتىپ, ساۋال جولدادى: 1) بيزنەستىڭ مىندەتتى تولەم جاساۋىن مىندەتتەيتىن بيۋدجەتتەن تىس جانە قاراجاتتى جۇمساۋى اشىق ەمەس كوپتەگەن قورلار قۇرۋ پراكتيكاسى توقتاتىلسىن. مۇنداي تولەمدەردىڭ ءبارى ءىس جۇزىندە بيزنەسكە قوسىمشا سالىق بولىپ وتىر, سوندىقتان ولار بيۋدجەت ارقىلى عانا وتكىزىلىپ, پارلامەنتتىڭ قاراجاتىن بەكىتۋى جانە باقىلاۋىمەن عانا ءىسىن جۇرگىزەتىن بولسىن. 2) بۇرىننان قۇرىلعان وسىنداي قورلاردىڭ ءبارىنىڭ جۇمىس ىستەۋ قاعيداسى قايتا قارالسىن جانە قاجەتى جوقتار تاراتىلىپ, ەسەپشوتىنداعى قاراجاتتارى بيۋدجەتكە اۋدارىلسىن. 3) تۋريستىك, مەديتسينالىق جانە باسقا دا سالالارداعى تاۋەكەلدەردى ساقتاندىرۋ جۇيەسىنىڭ نارىقتىق جولمەن دامۋى ءۇشىن ناقتى ىنتالاندىرۋ شارالارى جاسالىپ, بۇل قىزمەتتەردىڭ ساپاسى ارتتىرىلسىن جانە قاتىسۋشىلاردىڭ جاۋاپكەرشىلىكتەرى ناقتىلانسىن. ساۋالعا «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسى فراكتسياسىنىڭ بارلىق مۇشەلەرى دە قول قويدى.
مەرۋەرت قازبەكوۆا, ءماجىلىس دەپۋتاتى