بيىلعى تامىز كەڭەسىنىڭ فورماتىنداعى وزگەشەلىك تۋرالى ايتالىق. بۇل كەڭەسكە دەيىن ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ ءتۇرلى سالالارىنداعى وزەكتى ماسەلەلەر نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى بازاسىندا جانە وڭىرلەردەگى سەكتسيالىق وتىرىستاردا قارالىپ, تالقىلاندى, ناتيجەسىندە ناقتى ۇسىنىمدار ازىرلەنىپ, ءتيىستى مينيسترلىككە جولداندى. ال ەكسپو پاۆيلونىنىڭ ەنەرگيا حولىندا وتكەن پلەنارلىق وتىرىس ءتورت بلوك بويىنشا ءوتتى. TEDx فورماتىندا ءوز ءوڭىرى مەن سالاسى بويىنشا بەلگىلى ماماندار باسقا ءبىلىم مەكەمەلەرىنە ەنگىزۋ ماقساتىندا تاراتۋعا لايىق يدەيالارى توڭىرەگىندە وي-پىكىرلەرىن ايتىپ, تاجىريبەلەرىمەن ءبولىستى.
تامىز كەڭەسىن ەلىمىزدىڭ ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ەرلان ساعاديەۆ اشتى. مينيستر بيىلعى وقۋ جىلىنىڭ نەگىزگى ەرەكشەلىگى جاڭا وزگەرىستەردىڭ ورىن المايتىنىندا ەكەنىن ايتتى. ياعني, ءبىلىم سالاسىندا بىلتىر قابىلدانعان ماڭىزدى شەشىمدەردى ورىنداۋ جالعاسىپ, ونىڭ ورىندالۋ ساپاسىنا نازار اۋدارىلاتىن بولادى. سوندىقتان, وتكەن جىلعى وزگەرىستەردى اتا-انالار, مۇعالىمدەر جانە وقۋشىلار قاۋىمىنا جەتكىلىكتى دەڭگەيدە ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى.
ە.ساعاديەۆتىڭ ايتۋىنشا, بيىل 380 مىڭ بالا مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتايدى. بۇل بىلتىرعى كورسەتكىشپەن سالىستىرعاندا 10 500 بالاعا ارتىق. وسىعان وراي, ەل كولەمىندە جاڭا وقۋ جىلىنا دەيىن 50 جاڭا مەكتەپ قولدانىسقا بەرىلىپ, 2018 جىلعا دەيىن قوسىمشا 20 مەكتەپتى ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونداي-اق, 300 مەكتەپكە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. بۇل جۇمىستار جاڭا وقۋ جىلى باستالعانعا دەيىن اياقتالۋى ءتيىس. ال 2019 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىنا دەيىن بالاباقشاعا 0-سىنىپتى ەنگىزۋگە دايارلىق, 0-سىنىپقا ارنالعان تاربيەشىلەر مەن مۇعالىمدەردىڭ بىلىكتىلىگىن كوتەرۋدى باستاۋ جانە 12 جىلدىق وقىتۋدىڭ 0+11 تسيكلىنە سايكەس قۇقىقتىق نورمالارىن جاساۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى.
مەكتەپتەردىڭ نەگىزگى مىندەتى – بىلتىر باستالعان جاڭارتىلعان ءبىلىم جۇيەسىنە ءوتۋدى جالعاستىرۋ. بيىل قوسىمشا 2, 5, 7 سىنىپتاردىڭ جاڭا مازمۇنعا ءوتۋى بىرتىندەپ ىسكە اسىرىلۋى ءتيىس. مينيستر بۇل رەتتە مۇعالىمدەر مەن اتا-انالاردىڭ الدىندا اۋقىمدى جۇمىس پەن جاۋاپكەرشىلىك تۇرعانىن, بالالاردىڭ جاڭا وقۋ مازمۇنىن ءتۇسىنۋى وتە ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق, اعىمداعى جىلى اعىلشىن تىلىندەگى پاندەردى ەنگىزۋ بويىنشا اۋقىمدى قاناتقاقتى جوبا باستالادى. رەسپۋبليكا كولەمىندە 1,5 مىڭنان اسا ءپان مۇعالىمدەرى ءتىل كۋرستارىن ءتامامدايدى. ەڭ ماڭىزدىسى, ساپالى ءبىلىم بەرۋدى بالالار, اتا-انالار مەن ۇستازداردىڭ وزدەرى قالاي قابىلدايدى؟ وسىلاي دەگەن مينيستر ەلىمىزدەگى بارلىق مەكتەپ ديرەكتورلارى جانە مۇعالىمدەرىمەن تىعىز قارىم-قاتىناستا جۇمىس جۇرگىزىلەتىنىن جەتكىزدى. بۇل جۇمىستار پاندەردى اعىلشىن تىلىندە وقىتۋعا اۋىسۋدى دايارلاۋ كەزەڭى اياسىندا جۇرگىزىلەدى. سونىمەن قاتار, بيىل قامقورلىق كەڭەستەرىن قالىپتاستىرۋ مەن نىعايتۋدى ءارى قاراي جانداندىرۋ قاجەت. مەكتەپتىڭ كەلىسىمىمەن ولارعا كەڭ كولەمدى وكىلەتتىلىك بەرەدى. كەيدە قامقورلىق كەڭەستەرى دەمەۋشىلىك ءۇشىن قۇرىلعان دەگەن پىكىرلەر بايقالىپ قالادى. بۇل دۇرىس ەمەس. ولار كەلەشەكتە مەكتەپتىڭ ىشكى جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋدا ماڭىزدى قۇرىلىمعا اينالادى. مۇنىڭ بارلىعى كەزەڭ-كەزەڭىمەن جوسپارلى تۇردە جۇرگىزىلەتىن بولادى. قامقورلىق كەڭەسىنىڭ قاداعالاۋىمەن جوسپارلى تۇردە مەكتەپتىڭ اكادەميالىق, باسقارۋ جانە قارجىلىق ەركىندىگىن قالىپتاستىرۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇل رەتتە وبلىس جانە قالا اكىمدەرىنە قامقورلىق كەڭەسىن ءاۋ باستان دۇرىس قۇرۋ, ونىڭ قۇرامىنا بەلگىلى قوعام بەلسەندىلەرى مەن ءماسليحات دەپۋتاتتارىن, ءباسپاسوز وكىلدەرىن تارتۋ جونىندە ايتىلدى, دەدى ە.ساعاديەۆ.
ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى بيىل كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى تەگىن وقىتۋ جوباسى بويىنشا دايارلىق جۇمىستارىن اياقتاپ, جۇزەگە اسىرۋ جۇمىستارىن باستايدى. بۇل 700 مىڭعا جۋىق ازاماتتى قامتىماق. مينيستر سونىمەن بىرگە جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن جۇمىس بەرۋشىلەر تالابىن قاناعاتتاندىرارلىقتاي قايتا قاراۋ, سونداي-اق, عىلىم سالاسىن قارجىلاندىرۋ ماسەلەلەرىنە دە توقتالدى.
تەDx فورماتىنداعى تالقىلاۋدا ءسوز العان الماتى قالاسىنىڭ قوجىقوۆ اتىنداعى №39 مامانداندىرىلعان مەكتەپ-ليتسەيىنىڭ ديرەكتورى مەيىرحان جۇماعاليەۆ جاراتىلىستانۋ پاندەرىن اعىلشىن تىلىندە مەڭگەرۋدىڭ وزىندىك مودەلى تۋرالى ايتتى. 2015 جىلى اتالعان مەكتەپتە ءۇش تىلدە ءبىلىم بەرۋدىڭ قاناتقاقتى جوباسى ەنگىزىلدى. العاشقىدا 5-8 سىنىپتاردىڭ وقۋشىلارى اعىلشىن ءتىلى بويىنشا تەستىلەۋدە تومەن ناتيجە كورسەتكەندىكتەن مەكتەپتىڭ اعىلشىن ءتىلى ءپانى مۇعالىمدەرىنىڭ الدىندا ۇلكەن ىزدەنىس كۇتىپ تۇرعان ەدى. سول سەبەپتى ءارى قاراي ۆولونتەرلىك قوزعالىس قۇرىلىپ, ابىلاي حان اتىنداعى حالىقارالىق قاتىناستار جانە الەم تىلدەرى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرى كومەككە كەلىپ, 100-گە جۋىق وقۋشى, 15 مۇعالىم جانە اتالعان ۋنيۆەرسيتەتتىڭ 20 ستۋدەنتىنەن قۇرالعان توپ بىرگە جۇمىس ىستەي باستايدى. وسىلايشا, مۇعالىمدەر مەن وقۋشىلاردىڭ اعىلشىن ءتىلى بويىنشا بىلىكتىلىگىن جۇيەلى جۇمىستار جۇرگىزۋ ناتيجەسىندە ارتتىرۋ مۇمكىندىگى دالەلدەندى. بۇگىندە بۇل مەكتەپتە ءۇش تىلدە ساباق وتكىزۋدە ەش قيىندىق جوق.
جيىندا ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار كاسىپكەرلەردىڭ بيزنەس-باستامالارىن جەتىلدىرۋ بويىنشا EduTech ءبىلىم بەرۋ ستارتاپ جوبالارىنىڭ رەسپۋبليكالىق بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازى مەن جۇلدەگەرلەرى ءوز جوبالارىمەن تانىستىردى. ايتا كەتكەن ءلازىم, اتالعان بايقاۋدىڭ جەڭىمپازى بولىپ STEM center جوباسىنىڭ جەتەكشىسى انەل ابدىراشەۆا تانىلدى. سونىمەن بىرگە الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن ءموبيلدى قوسىمشالار ارقىلى تاراتۋ ءۇشىن ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ميكروفيلمدەر كورسەتىلىپ, ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى جەتىستىكتەرىنە ارنالعان كورمە نازارعا ۇسىنىلدى. سونداي-اق, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى بويىنشا بىرقاتار ءبىلىم سالاسى قىزمەتكەرلەرى ء«بىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ قۇرمەتتى قىزمەتكەرى», ىبىراي التىنسارين اتىنداعى توسبەلگىلەرمەن ماراپاتتالدى.
دۋمان اناش, «ەگەمەن قازاقستان»