ارينە, وتىز ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلۋ دەگەن تەك ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەردىڭ مىقتىلىعىنان بولمايدى. الەمدە بايلىعى باسىنان اسىپ, «سەن جە, مەن جە» بولىپ, اۋىزىنان اق ماي اقتارىلىپ وتىرعان مەملەكەتتەر بار. بىراق, كوپشىلىگى بايلىق قۋالايمىز دەپ ءجۇرىپ ءوز ۇلتىنىڭ بولمىس ءبىتىمىن, بەت پەردەسىن مۇلدە جوعالتىپ, رۋحاني قۇندىلىقتارىن باعالاي بىلمەگەندىكتەن ىشتەي ازىپ توزۋدىڭ الدىندا تۇر. ۇلتتىق يدەال, ادامگەرشىلىك ازعىنداعان بۇل ەلدەردە جيىركەنىشتى ارەكەتتەرگە بارىپ جاتقاندىعىن الەۋمەتتىك جەلىنى اقتارىپ قالساڭىز ء«بىز وسىندايمىز» دەپ الدىمىزدان شىعا كەلەدى. الدىندا قوجا احمەت ياساۋي مەن ابىز ابايى بار قازاق قوعامى بۇل ىندەتتەن ساۋ بولعانىمەن جامان داعدى, ەرسى ارەكەت, حارام ادەت تەز جۇققىش كەلەدى. سوندىقتان, ەلباسىنىڭ «ەگەر جاڭعىرۋ ەلدىڭ ۇلتتىق-رۋحاني تامىرىنان ءنار الماسا, ول اداسۋعا باستايدى» دەگەن ويى قازاقستاننىڭ ەرتەڭىنە الاڭداعان ءاربىر ازاماتتىڭ كوكەيىندە بولۋى كەرەك.
ء«بىز ءححى عاسىردىڭ جاھاندىق كارتاسىندا ەشكىمگە ۇقسامايتىن, دەربەس ورنى بار ۇلت بولامىز دەسەك, «جاھانداعى زاماناۋي قازاقستاندىق مادەنيەت» جوباسىن ىسكە اسىرۋعا ءتيىسپىز. الەم ءبىزدى قارا التىنمەن نەمەسە سىرتقى ساياساتتاعى ءىرى باستامالارىمىزبەن عانا ەمەس, مادەني جەتىستىكتەرىمىزبەن دە تانۋى كەرەك» دەگەن مەملەكەت باسشىسىنىڭ ماقالاسىنداعى كوتەرىلگەن تاپسىرمالاردى ۇلىستىڭ ۇيىتقىسى سانالاتىن وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى ويداعىداي ورىنداپ كەلەدى. وبلىس باسشىسى جانسەيىت تۇيمەباەۆ ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس جاسالۋعا ءتيىس جۇمىستاردى جۇيەلەپ, اتقارىلۋى قاجەت ۋاقىتىن بەلگىلەگەن بولاتىن.
ءبىز ءوز تاراپىمىزدان مەملەكەت باسشىسى تاپسىرعان جۇمىستاردىڭ وبلىستا قالاي ورىندالىپ جاتقاندىعىن ساراپتاپ كوردىك. الدىن الا وزىپ ايتساق, كوڭىل توعايتار ءىس بار. ماسەلەن, «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ قوعامنىڭ ساناسىن جەتىلدىرۋدىڭ 6 باعىتىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا وبلىستا 428 ءتۇرلى جوسپارلى ءىس-شارالار جۇرگىزىلدى. 95 جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.
التى ارنايى باعىتتى تالدار بولساق, «قازاق ءالىپبيىنىڭ لاتىن قارپىنە كوشۋى», «جاڭا گۋمانيتارلىق ءبىلىم. قازاق تىلىندەگى 100 جاڭا وقۋلىق», «تۋعان جەر», «قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرى», «قازاقستانداعى 100 جاڭا ەسىم», «قازىرگى زامانعى قازاقستاندىق مادەنيەت جاھاندىق الەمدە» بولىپ بولىنەدى. جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا 2022 جىلعا دەيىن بيۋدجەتتەن 16,2 ملرد تەڭگەنى ءبولۋ جوسپارلانىپ وتىر. مەملەكەتتىك بيۋدجەت قورىنان باسقا دەمەۋشىلەردىڭ دە كومەگى بار. ءتۇرلى مەملەكەتتىك لاۋازىمداردا, كاسىپكەرلەر, مادەنيەت جانە ونەر قايراتكەرلەرى بولىپ جۇمىس ىستەيتىن وبلىستىڭ اتاقتى تۋمالارىنىڭ قاتىسۋىمەن «تۋعان جەردى تۇلەتۋ – پەرزەنتتىك پارىز» اتتى ءىس-شارانى وتكىزىپ, ونىڭ بارىسىندا 296 وڭىرلىك جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا 3,9 ملرد تەڭگەنى ءبولۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى.
وبلىستا وڭىرلىك جوبالىق كەڭسە جانە ساراپتامالىق كەڭەس قۇرىلعان. جوبالىق كەڭسە قۇرامىنان 5 مەملەكەتتىك ورگاننىڭ جانە مەملەكەتتىك مەكەمەنىڭ قىزمەتكەرى شىعارىلىپ, ولاردىڭ ورنىنا تاۋەلسىز ساراپشىلار, عالىمدار ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار مەن ينستيتۋتتار- دا جۇمىس اتقارىپ جۇرگەن ماماندار ەنگىزىلدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ قويعان مىندەتتەر مەن تاپسىرمالاردى جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا ءوڭىردى ەرەكشەلەيتىن ەكى جوبا جۇمىس جاساپ جاتىر. ولاردىڭ ءبىرىنشىسى: «تۇركىستان – تۇركى الەمىنىڭ مادەني استاناسى» جوباسى.
اعىمداعى جىلدىڭ باسىندا تۇركىستان – تۇركى الەمىنىڭ مادەني استاناسى بولىپ رەسمي تۇردە جاريالاندى.
وسىعان بايلانىستى, جوبانى سالتاناتتى اشۋ بارىسىندا 22 تۇركى تىلدەس ەلدىڭ وكىلدەرى 35 كيىز ۇيدەن جاسالعان ەتنواۋىلدا قازاق حالقىنىڭ سالت-داستۇرلەرىمەن, مادەنيەتىمەن تانىستىرىلدى. «ناۋرىزناما» ءىس-شاراسى اياسىندا ەسىم حان اتىنداعى ورتالىق الاڭدا تۇركى حالىقتارىنىڭ مادەنيەتى مەن داستۇرلەرىنىڭ تەاترلىق كورىنىسى ءوتتى. تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ تۋروپەراتورلارىنىڭ, بلوگەرلەرى مەن باق وكىلدەرىنىڭ پرەسس-تۋرلارى ۇيىمداستىرىلدى. تۇركى الەمىنىڭ «التىن ساقا» اتتى انيماتسيالىق فيلمدەرىنىڭ فەستيۆالى ءوتتى. 2017 جىلعى ءساۋىر ايىندا تۇركسوي فوتوسۋرەتشىلەرىنىڭ XIV جانە سۋرەتشىلەرىنىڭ حح كەزدەسۋى ءوتتى, ولاردىڭ ناتيجەسى بويىنشا شىعارماشىلىق ەڭبەكتەردىڭ كورمەلەرى ۇيىمداستىرىلدى. تۇركى الەمى ەلدەرىنىڭ وكىلدەرىنىڭ حالىقارالىق مەديافورۋمى كەڭ تالقىعا سالىنعان وقيعا بولدى.
اتالعان جوبا قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ جونىندە ماڭىزدى ءرول اتقارادى. سەبەبى قويىلعان ماقساتتاردىڭ سالىستىرمالى تالداۋىن الەمدىك ۇردىستەر مەن ترەندتەردىڭ دەڭگەيىنە كەڭەيتەدى.
اعىمداعى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن 42 ءتۇرلى شارالاردى وتكىزۋ جوسپارلانۋدا. ولاردىڭ كونتەنتى جانە ەرەكشەلىگى وڭتۇستىكقازاقستاندىقتاردىڭ تۇركى جانە باسقا الەمنىڭ ەلدەرى مەن حالىقتارىنا قوعامدىق سانانى جەتىلدىرۋدىڭ قازاقستاندىق تاجىريبەسىنىڭ ناتيجەلەرىن سالىستىرۋعا جانە ەكستراپولياتسيالاۋعا مۇمكىندىگى بولادى.
ەكىنشى ماڭىزدى جوبا بۇل وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ كرەاتيۆتى كينو جوبالارىنىڭ تسيكلى. وبلىستىڭ ماڭىزدى قاسيەتتى ورىندارى مەن ارحەولوگيالىق ەسكەرتكىشتەرى تۋرالى كينوفيلمدەردى جاساۋ بويىنشا دەرەكتى, كوركەم جانە انيماتسيالىق ءۇش باعىتتا جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر.
بۇگىندە وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ 8 ورتاعاسىرلىق ەسكەرتكىشتەرى تۋرالى دەرەكتى فيلمدەر ءتۇسىرىلىپ جاتىر. ولار ساۋران, تۇركىستان, سيداك, قاراسپان, جۋانتوبە, كۇلتوبە ەسكى قالاشىقتارى, وتىرار جازيراسىنىڭ ەسكەرتكىشتەرى, ءبورجار قورعانى.
اعىمداعى جىلدىڭ اياعىندا شىمكەنتتە «ەجەلگى جەتىگەن قۇپيالارى» اتتى 13 سەريالىق تاريحي-تانىمدىق ءفيلمنىڭ جانە «قاجىمۇكان», «وتىرار قورعانىسى», «كيەلى قازىعۇرت» انيماتسيالىق فيلمدەردىڭ تۇساۋكەسەرى وتكىزىلەدى. تۇسىرىلىمدەر مەن ونىمدەر قازاقستاندا عانا ەمەس, شەت ەلدەردە دە ۇلتتىق مادەنيەتتى ناسيحاتتايتىن, سونىمەن قاتار حالىقارالىق سىيلىقتارمەن ماراپاتتالعان «ساق» جانە «وڭتۇستىكفيلم» كينوستۋديالارى اينالىسىپ جاتقانىن اتاپ وتكىمىز كەلەدى. كەڭ حالىقارالىق تانىم العان «قازاق ەلى» ءفيلمىن ءدال وسى «ساق» كينوستۋدياسى تۇسىرگەن بولاتىن. وڭتۇستىكتە 800-دەن اسا تاريحي-مادەني ەسكەرتكىش بار. وبلىستىڭ بارلىق اۋداندارى مەن قالالارىندا 1, 2 جانە 3 كۇندىك تۋريستىك باعىتتار قۇرىلدى. ولارعا 84 تاريحي-مادەني جانە تابيعي نىساندار قوسىلعان. اتاپ ايتساق, تۋريستىك باعىتتاردىڭ نەگىزگى نىساندارى بولىپ ارىستان باب كەسەنەسى, قوجا احمەت ياساۋي جانە ازىرەت سۇلتان كەشەنى, بايدىبەك اتا جانە دومالاق انا كەسەنەلەرى, «وتىرار», «ساۋران» قالاشىقتارى, «سايرام - وگەم» مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي ساياباعى, «اق مەشىت» ۇڭگىرى جانە باسقالارى بەلگىلەنگەن.
وبلىستىڭ تۋريستىك سالاسىن دامىتۋدى ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا «شىرايلى شىمكەنت – 2017» جارمەڭكەسى, «ەتنواۋىل» كورمەسى وتكىزىلدى. ءوڭىرىمىزدىڭ قاسيەتتى ورىندارىنا 16 مىڭ وقۋشىلار مەن ستۋدەنتتەردىڭ ساياحاتى ۇيىمداستىرىلدى. «كونە تۇركىستان» جوباسى ازىرلەندى. ونىڭ نەگىزگى ماقساتى قازاق ۇلتتىق مادەنيەتىن كوپشىلىككە تاراتۋ جانە الەمدىك مادەني مۇرانى ساقتاۋ بولىپ كەلەدى.
بۇل بۇگىنگە دەيىنگى قول جەتكىزگەن جوبالار. ەلباسىنىڭ بارلىق قازاقستاندىقتار ءۇشىن وزەكتى ماقالاسىنداعى كوتەرىلگەن ماسەلەلەردىڭ كەلەسى كەزەڭدە قانداي جۇمىستارى قولعا الىنادى؟
ءبىز وسى ساۋالدى وبلىس اكىمىنە قويعان ەدىك.
– قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ مەملەكەتىمىزدىڭ الدىنا الەمدەگى وزىق دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋ ماسەلەسىن قويىپ وتىر. ول ورىندالمايتىن ماقسات ەمەس. قازىر ديقاننىڭ كەتپەنىنە قاراعان كۇن قالعان. ەلىمىزگە وزىق تەحنولوگيالار كەلىپ, ەڭبەك ونىمدىلىگى ەسەلەنىپ جاتىر, – دەدى جانسەيىت قانسەيىت ۇلى. – بىراق, ەكونوميكالىق دامۋدىڭ جەتەگىندە قالىپ كەتۋگە بولمايدى. ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسى بارلىق ازاماتتارىمىزدىڭ كوكەيىندە جۇرگەن ويدى ءدوپ باستى. مەملەكەت باسشىسى تاپسىرما بەردى مە, ول ورىندالۋ كەرەك. رۋحاني جاڭعىرۋ اياسىندا الداعى ۋاقىتتاردا اتقارىلاتىن جۇمىستاردى سارالار بولساق, جۇمىس كوپ. عالىمدار كونە شىمكەنت شاھارىنا ەكى مىڭ جىل دەگەن دەرەك ايتۋدا. ءار ءتۇرلى كەزەڭدەردە سول ەسكى شاھار ماڭايى جەكە ادامدارعا بەرىلىپ, قۇرىلىس الاڭىنا اينالىپ كەتكەن ەكەن. وسى ماسەلەگە توقتاۋ سالىپ, بازار باسشىلارىنا باسقا جەر ۇسىندىق.
ماڭىزدى جوبالار جوسپارلانىپ وتىر. انىقتاپ ايتار بولساق:
– شىمكەنت ەسكى قالاشىعىنىڭ اۋماعىندا اشىقاسپان استىنداعى مۇراجاي سالىنادى.
– ءابۋ ناسىر ءال-فارابي تۋىلعان وقسىز ەسكى قالاشىعىن, سونىمەن قاتار ابىلاي حان ورداسى بولعان حانقورعان ەسكى قالاشىعىن حالىق جادىندا قايتا ەسكە تۇسۋىنە ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ جاتىر.
– قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىنە وتاندىق جانە شەتەل تۋريستەرىنىڭ ۇلكەن اعىمىنا بايلانىستى جانە ەجەلگى تاريحتى ۆيزۋاليزاتسيالاۋ ءۇشىن كەسەنەدە كومبەلەنگەن تاريحي تۇلعالاردىڭ بيۋستەرىن قويۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز.
– سونىمەن قاتار ەجەلگى وتىرار مەن ارىستان باب كەسەنەسىن بايلانىستىراتىن جولدىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانۋدا. ونى ءبىز ۇلتتىق قولونەرشىلەرىمىزدىڭ تۇراقتى قولدانىستاعى شەبەرحاناسى رەتىندە بەزەندىرۋدى مەجەلەۋدەمىز.
– عالىم-شىعىستانۋشى ءابساتتار دەربىسالى تاراپىنان تۇركيا جانە تاياۋ شىعىستىڭ باسقا ەلدەرىنىڭ كىتاپحانالارىندا ەڭبەكتەرى بار, ءبىزدىڭ ۇلى بابالارىمىزدىڭ – ءال-ءفارابيدىڭ – 30, ءسايراميدىڭ – 3, ءياساۋيدىڭ 5 ەڭبەكتەرىنىڭ بيبليوگرافياسى دايىندالدى.
– وتكەندە شارداراداعى ءىس-ساپار بارىسىنداعى كەزدەسۋدە بارلىق قازاق بىرىگىپ جوڭعاردىڭ بەلىن سىندىرعان ورداباسى بيىگى تۋرالى جاقسى وي ايتقان ەدىڭىز؟
– قازاقتىڭ بارلىق جەرى قاسيەتتى. ءوزىڭىز دە وليمپيا ويىندارى جانە حالىقارالىق جارىستارعا بارعاندا ءار مەملەكەتتەگى ەرەكشە ەسكەرتكىشتەردى كورگەن بولارسىز. مەنىڭ ۇعىمىمدا ورداباسى بيىگى تەك وڭتۇستىك جۇرتى ءۇشىن عانا ەمەس بارشا قازاقستاندىقتار ءۇشىن ەرەكشە ماڭىزعا يە. جەرىمىزگە تۇتقيىلدان تاپ قويىپ, ازداعان جىلداردا قامسىز وتىرعان قازاقتى «اقتابان شۇبىرىندى, القاكول سۇلاماعا» ۇشىراتقان جوڭعار قولى قازاقتىڭ سول كەزدەگى استاناسى تۇركىستانعا دەيىن جاۋلاپ الىپ قويدى. الاشتىڭ ماڭدايىنا بىتكەن ۇلى تۇلعالار جاتقان تۇركىستاندى جاۋعا بەرىپ قويۋ قازاق ءۇشىن ۇلكەن قاسىرەت بولعانى انىق. سول كەزدە قازاقتىڭ اتاقتى ءۇش ءبيى تولە بي, قازداۋىستى قازىبەك جانە ايتەكە ءبيدىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ءۇش ءجۇزدىڭ باسى وسى ورداباسى بيىگىندە قوسىلدى.
مۇنىڭ اياعى قازاقتى كەم جۇرتقا ساناعان, ايبىنى اسىپ, ويىنداعىسىن جاساعان قالماقتاردىڭ قان-جوسا بولىپ قىرىلىپ, اڭىراپ قاشقان «اڭىراقاي», «قالماق قىرىلعان» شايقاسىنا ۇلاستى. ۇلى قازاق ساحاراسىن جوڭعاردان تازارتۋ ورداباسى بيىگىنەن باستالدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارى وسى بيىكتە تۋىسقان ءۇش مەملەكەتتىڭ پرەزيدەنتتەرى باس قوسىپ, ەلدىڭ ەرتەڭى نۇرلى بولۋى جاعدايىندا كەلەلى باسقوسۋ وتكىزدى.
سوندىقتان, ورداباسى بيىگى – قازاق ءۇشىن ۇلىق, ەرەكشە ورىن. ورداباسى بيىگىندە بارلىق قازاقستاندىقتارعا ورتاق تاريحي ەسكەرتكىش بوي كوتەرەدى. ونى الداعى ۋاقىتتا كورەرسىزدەر.
«مەملەكەت پەن ۇلت قۇرىشتان قۇيىلىپ, قاتىپ قالعان دۇنيە ەمەس, ۇنەمى دامىپ وتىراتىن ءتىرى اعزا ىسپەتتى. ول ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن زامان اعىمىنا سانالى تۇردە بەيىمدەلۋگە قابىلەتتى بولۋى كەرەك. جاڭا جاھاندىق ۇردىستەر ەشكىمنەن سۇراماي, ەسىك قاقپاستان بىردەن تورگە وزدى. سوندىقتان, زامانعا سايكەس جاڭعىرۋ مىندەتى بارلىق مەملەكەتتەردىڭ الدىندا تۇر. سىناپتاي سىرعىعان ۋاقىت ەشكىمدى كۇتىپ تۇرمايدى, جاڭعىرۋ دا تاريحتىڭ ءوزى سياقتى جالعاسا بەرەتىن پروتسەسس. ەكى ءداۋىر تۇيىسكەن ءولىارا شاقتا قازاقستانعا تۇبەگەيلى جاڭعىرۋ جانە جاڭا يدەيالار ارقىلى بولاشاعىن باياندى ەتە ءتۇسۋدىڭ تەڭدەسسىز تاريحي مۇمكىندىگى بەرىلىپ وتىر. مەن بارشا قازاقستاندىقتار, اسىرەسە, جاس ۇرپاق جاڭعىرۋ جونىندەگى وسىناۋ ۇسىنىستاردىڭ ماڭىزىن تەرەڭ تۇسىنەدى دەپ سەنەمىن. جاڭا جاعدايدا جاڭعىرۋعا دەگەن ىشكى ۇمتىلىس – ءبىزدىڭ دامۋىمىزدىڭ ەڭ باستى قاعيداسى. ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن وزگەرە ءبىلۋ كەرەك. وعان كونبەگەندەر تاريحتىڭ شاڭىنا كومىلىپ قالا بەرەدى», دەدى مەملەكەت باسشىسى ءوز ماقالاسىندا.
ەلباسى ماقالاسى – رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ جارقىن جولى. وسى ماڭىزدى ماقالادا زامانعا سايكەس جاڭعىرۋ, ونىڭ ىشىندە رۋحاني جاڭعىرۋ ماسەلەسى جان-جاقتى تالدانىپ, تاياۋ جىلدارعا اۋقىمدى مىندەتتەر قويىلىپ وتىر. وسى ورايدا وبلىسىمىزدا ماقالانىڭ باسىم باعىتتارىن ىلگەرىلەتۋ, ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا ارنايى سپيكەرلەر توپتارى جاساقتالىپ, باق ارقىلى قىزۋ قولداۋ شارالارى اتقارىلۋدا, الەۋمەتتىك جەلىلەردە پىكىرلەر جاريالانۋدا. حالىقتى بىرلىككە, ىنتىماققا, تاتۋلىققا شاقىراتىن جانە ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى, سالت-ءداستۇردى دارىپتەۋ ماقساتىندا جۇيەلى جۇمىستار جالعاسا بەرەدى.
كەز كەلگەن باعدارلامانىڭ تيىمدىلىگىنىڭ باعالانۋى جۇرگىزىلگەن ءىس-شارالار سانى مەن ەسەپتەر بويىنشا عانا ەمەس, سونداي-اق, جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان جۇمىستارعا جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ قولداۋى مەن وڭ كوزقاراسى ارقىلى كورىنەدى.
ءبىزدىڭ سوتسيولوگيالىق ساۋالنامامىزدىڭ ناتيجەلەرى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ ماقساتتارى مەن مىندەتتەرىن حالىقتىڭ وڭ قابىلدايتىنىن كورسەتەدى. وبلىسىمىزدىڭ تۇرعىندارى جەرگىلىكتى قوعامداستىقتار دەڭگەيىندە باعدارلاما جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋعا بەلسەندى جانە ەڭ باستى - قىزىعۋشىلىقپەن قاتىسۋدا.
جاقىندا سوزاق اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى XII عاسىرداعى ەكى تاس ءمۇسىنىن تاۋىپ, مۋزەيگە تاپسىردى. وتىرار اۋدانىندا جەكە كاسىپكەر ءوز قارجىسى ەسەبىنەن «الاش» ەتنواۋىلىن سالدى. وعان قازاقستاندىقتار عانا ەمەس, اقش, پولشا, فرانتسيا, گەرمانيا, تۇركيا تۋريستەرى دە كەلىپ جاتىر. وسىنداي ەتنو اۋىل جوباسى شىمكەنت قالاسىندا دا جەكە كاسىپكەر تاراپىنان جۇزەگە اسىرىلادى. ەلباسى وڭتۇستىككە كەلگەن ساپارىندا زييالى قاۋىممەن كەزدەسكەندە:
«وڭتۇستىك قازاقستان – قازاقىلىقتىڭ قايماعى بۇزىلماعان ولكە. بۇل – ابىزدار مەن اۋليەلەردىڭ قاسيەتى دارىعان, قوجا احمەت ياسساۋي مەن ءال-ءفارابيدىڭ ءىزى قالعان, كونە مادەني مۇراعا باي كيەلى جەر. قازىر بۇل وڭىردە بۇكىل ەل حالقىنىڭ 16 پايىزى تۇرادى», – دەدى. قازاقستان پرەزيدەنتى وڭتۇستىك ءوڭىردىڭ تاريحىن تۇتاس قازاقستاننىڭ تاريحى دەۋگە بولاتىنىن اتاپ ءوتتى.
– وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ وزىندە 800-دەن استام تاريحي-مادەني ەسكەرتكىش بار. الەمگە ايگىلى جادىگەرلەرىمىزدىڭ كوپشىلىگى وسىندا. تۇركىستان, وتىرار, سايرام, ساۋران قالالارى, قوجا احمەت ياساۋي, ارىستان باب كەسەنەلەرى – ءبىزدىڭ ماقتانىشىمىز. وسىنداعى ءاربىر توبە مەن قىرقانىڭ, وزەن مەن كولدىڭ اتتارى – تۇنىپ تۇرعان تاريح. مارتوبە, كۇلتوبە جانە ورداباسى – حالقىمىزدىڭ ساقتالۋىنا اسەر ەتكەن قازاقتىڭ بىرلىگى مەن تۇتاستىعىنىڭ قاسيەتتى سيمۆولى. ءبىز وسىنىڭ ءبارىن ۇرپاقتىڭ ساناسىنا ءسىڭىرۋىمىز كەرەك. جاستاردى پاتريوتيزمگە, وتانشىلدىققا, تۋعان جەردى سۇيۋگە باۋلۋ قاجەت, – دەدى مەملەكەت باسشىسى. وڭىردە ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ورىندالىپ جاتىر.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسى بويىنشا وڭتۇستىكتە اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ ءبىرپاراسى وسى.
باقتيار تايجان,
«ەگەمەن قازاقستان»
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى