ەستە بولار, 2015 جىلى كاتاردىڭ استاناسى دوحادا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا ءبىزدىڭ بوكسشىلارعا التىن مەدال بۇيىرماعان ەدى. «قازاق سالماعى» – 69 كيلودا دانيار ەلەۋسىنوۆ فينالدا ماروككولىق موحامەد رابيدەن جەڭىلىپ, كۇمىس جۇلدەنى مىسە تۇتقان. تاعى ءبىر بوكسشىمىز – اۋىر سالماقتاعى يۆان دىچكو دا «التىن» ءۇشىن بولعان ايقاستا فرانتسۋز توني يوكاعا ەسە جىبەرگەن-ءدى.
ال, كۇنى كەشەگى تاشكەنتتە وتكەن ازيا چەمپيوناتىندا جالعىز عانا التىن جۇلدەمەن كوڭىل جۇباتتىق. ۆاسيلي لەۆيت بولماسا, قاسىقتاپ جيعان ابىرويىمىزدىڭ شەلەكتەپ توگىلەرى دە راس ەدى. سارىقۇرلىقتىڭ سول دوداسىندا ابىلايحان ءجۇسىپوۆ (69 كگ), ەرىك ءالجانوۆ (81 كگ), قامشىبەك قوڭقاباەۆ (+91 كگ) – كۇمىس, ال بەكداۋلەت يبراگيموۆ (64 كگ), ءابىلحان امانقۇل (75 كگ), قايرات ەراليەۆ (56 كگ) جانە ازامات يساقۇلوۆ (52 كگ) قولا مەدال يەگەرلەرى اتانعان بولاتىن.
الەمدىك دودا الدىندا ۇلتتىق قۇرامانىڭ جاتتىقتىرۋشىلارى سوزگە ساراڭ, اشىلىپ سىر ايتا بەرمەيدى. ۇجىمنىڭ الدىندا زور مىندەت, ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك تۇرعانى ايتپاسا دا بەلگىلى. تەك, قۇراماداعى جاتتىقتىرۋشىنىڭ ءبىرى ازامات مۇقاجانوۆ بيىلعى چەمپيوناتتان تولىق مەدال جيىنتىعىن اكەلۋ جوسپاردا بار ەكەنىن ايتىپ قالدى. بۇل دەگەنىڭىز – التىن, كۇمىس جانە قولا مەدال عوي...
سونىمەن, گامبۋرگتە 25 تامىز بەن 3 قىركۇيەك اراسىندا وتەتىن الەم چەمپيوناتىنا قازاقستان كومانداسى مىنا قۇرامدا ونەر كورسەتەدى: ەرجان جومارت (49 كگ), ازامات يساقۇلوۆ (52 كگ), قايرات ەراليەۆ (56 كگ), ادىلەت قۇرمەتوۆ (60 كگ), بەكداۋلەت يبراگيموۆ (64 كگ), ابىلايحان ءجۇسىپوۆ (69 كگ), ءابىلحان امانقۇل (75 كگ), ەرىك ءالجانوۆ (81 كگ), ۆاسيلي لەۆيت (91 كگ) جانە قامشىبەك قوڭقاباەۆ (+91 كگ).
بۇل بوكسشىلاردىڭ ءبارى دە الەم چەمپيوناتىنا جولدامانى تاشكەنتتەگى ازيا بىرىنشىلىگىندە ماڭداي تەرىن توگىپ الدى. سوندىقتان دا, بۇل جەردە «اناۋ نەگە بارمادى, مىناۋ نەگە باردى» دەيتىندەي اڭگىمە بولماۋعا ءتيىس. البەتتە, بوكسشىلاردى بولە-جاراتىنداي وي بىزدە جوق. بارىنە دە بىردەي تىلەكشىمىز. دەگەنمەن, ءبىز «قازاق سالماعى» – 69 كيلو سالماق دارەجەسىنە «شۇيىلۋدەن» بۇل جولى دا اينالىپ وتە المايمىز. ەل نامىسىن بۇل سالماقتا قورعايتىن جيىرما جاستاعى ابىلايحان ءجۇسىپوۆ تۋرالى از-كەم ايتا كەتكەندى ءجون ساناساق, بۇل نيەتتى بوكسسۇيەر قاۋىم دا تۇسىنىستىكپەن قابىلدايدى دەگەن سەنىمدەمىز.
ەرەسەكتەر اراسىنداعى دوداعا ەرتە ارالاسقان ابىلايحان ءجۇسىپوۆ قازىر اجەپتاۋىر تاجىريبە جيناقتاپ الدى. ريو-2016 وليمپياداسىنا قاتىسىپ, ازيا چەمپيوناتىندا ايقاسقا ءتۇستى. بىرنەشە حالىقارالىق تۋرنيرلەردە باق سىناپ, سۇيەگى قاتقان ساقا جىگىتتەرمەن تەرەزەسى تەڭ ونەر كورسەتتى. جۇسىپوۆكە جەتپەگەنى وسى تاجىريبە ەدى, ەندى مۇنىڭ دا تولىسقان ءتۇرى بار سىڭايلى. ماماندار تالانتتى بوكسشىنىڭ بويىنداعى كەمشىن تۇستىڭ ءبىرى كادىمگى قارا كۇشتىڭ ازدىعى دەپ سىن ايتىپ جۇرگەنى بەلگىلى. ال ابىلايدىڭ ءوزى بولسا, ءدال قازىرگى ۋاقىتتا بۇل ماسەلە ءتۇيىنىنىڭ تولىقتاي شەشىلگەنىن, فيزيكالىق دايارلىعىنىڭ تەحنيكالىق شەبەرلىگىمەن قاتار وسكەنىن العا تارتادى. البەتتە مۇنىڭ شىندىققا قانشالىقتى جاناساتىنىن گامبۋرگ رينگى كورسەتەرى انىق.
وليمپيادا چەمپيونى, بىزدەگى 69 كيلو سالماقتى ۇزاق ۋاقىت «بيلەپ-توستەپ» كەلگەن دانيار ەلەۋسىنوۆتىڭ اۋەسقوي بوكسقا قايتا ورالۋى قۇراماداعى جاتتىقتىرۋشىلار شتابىنىڭ مازاسىن الارى ءسوزسىز. باس باپكەر مىرزاعالي ايتجانوۆ گازەتىمىزگە بەرگەن ءبىر سۇحباتىندا دانيار ەلەۋسىنوۆ كەلدى ەكەن دەپ ابىلايحان ءجۇسىپوۆتىڭ سالماق اۋىستىرمايتىنىن ايتقان بولاتىن. «ابىلايحاننىڭ قازىرگى سالماعى 70 كيلو. ال 64 كيلوعا دەيىن سالماق قۋ دۇرىس ەمەس دەپ ەسەپتەيمىن, – دەگەن بولاتىن ايتجانوۆ. – جالپى, 69 كيلودا باسەكە دەگەنىڭىز قىزىپ-اق تۇر. مۇندا دانيار مەن ابىلايحاننان باسقا اسلانبەك شىمبەرگەنوۆ, سادريددين احمەدوۆ, يليا وچكين جانە باسقا دا مىقتى بوكسشىلاردىڭ بار ەكەنىن ۇمىتپاۋ كەرەك. بۇل سالماقتا كىمنىڭ ءبىرىنشى ءنومىر بولاتىنى الەم چەمپيوناتىنان كەيىن شەشىلەتىن بولادى. قىركۇيەكتە وبلىس قۇراما كوماندالارى اراسىندا كونفەدەراتسيا كۋبوگى جولىنداعى جارىس باستالىپ, ول جەلتوقساندا مارەگە جەتەدى. سونىمەن قاتار, قاراشا ايىندا قازاقستان چەمپيوناتى وتەدى. مىنە, وسى جارىستاردان كەيىن ۇلتتىق قۇراماداعى ءبىرىنشى ءنومىردىڭ كىم ەكەندىگى انىقتالادى...».
ارينە, ايگىلى 69 كيلو سالماقتا ءوزىنىڭ ۇستەمدىگىن ۇستاپ تۇرۋ ابىلايحان ءجۇسىپوۆ ءۇشىن وڭايعا سوقتپايتىنى بەلگىلى. الدىندا الىنباس قامالداي بولىپ وليمپيادا چەمپيونى تۇر, سوڭىندا ءدۇبىرى جەر جارىپ جاس بورىلەر كەلەدى. بۇل ءوز الدىنا, ال سىرتتاعى ء«اپ بالەم, سەنى مە؟!», دەگەن ازۋلى قارسىلاستار قانشاما دەسەڭىزشى؟! گامبۋرگتەگى الەمدىك دودادا ابىلايحاندى ەۋروپانىڭ بيىلعى چەمپيونى نەمىس ابباس باراۋ, ريو وليمپياداسىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى وزبەك شاحرام گياسەۆ, ەۋروپا چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى اعىلشىن پەت ماككورمەك كۇتىپ تۇر. دەسە دە, ءبىزدىڭ جىگىت وزىنە سەنىمدى سياقتى. «گەرمانياعا مەن جالعىز ماقساتپەن – التىن مەدال الۋ ءۇشىن بارامىن», دەيدى.
قالاي بولعان كۇندە دە, المانياداعى الەم چەمپيوناتى ابىلايحان ءجۇسىپوۆ سىندى دارىندى بوكسشىنىڭ سپورتتىق كارەراسىنداعى تاعدىرشەشتى تۋرنير بولعالى تۇر. توپتى جارىپ شىعار بولسا, توكيوعا – 2020 جىلعى وليمپياداعا اپارار تۋرا جولدىڭ قاقپاسى ايقارا اشىلايىن دەپ تۇر-اۋ. «باسەكەدەن قورقاتىن مەن ەمەس!», دەيدى ابىلايحان. ءجون, باسەكەنىڭ بولعانى جاقسى. ءار سالماققا ءدال وسى 69 كيلوداعىداي ايدىك باسەكە تىلەگىمىز كەلەدى. ءبىزدىڭ سپورتتىڭ, ونىڭ ىشىندە بوكسىمىزدىڭ كوسەگەسىن كوگەرتسە – وسى باسەكە كوگەرتەدى!
قايرات ءابىلدا, «ەگەمەن قازاقستان»