ماقالادا باسەكەگە قابiلەتتiلiك, پراگماتيزم, ۇلتتىق بiرەگەيلiكتi ساقتاۋ, بiلiمنiڭ سالتانات قۇرۋى, قازاقستاننىڭ ەۆوليۋتسيالىق دامۋى, سانانىڭ اشىقتىعى سەكىلدى ماسەلەلەرگە باسا نازار اۋدارىلعان. بۇگىندە بۇل ماسەلەلەردىڭ بارلىعى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ «جول كارتاسىنا» اينالىپ وتىر. سانانىڭ جاڭعىرۋى قوعامنىڭ قازىرگى جاھاندىق سۇرانىستارىنا جاۋاپ بەرە وتىرىپ, عىلىم مەن تەحنيكانىڭ, ساياسات پەن ەكونوميكانىڭ, الەۋمەتتىك ءومىردىڭ ەڭ وزىق ۇلگىلەرىن قابىلداپ, جۇزەگە اسىرۋمەن قاتار, ۇلتتىڭ ۇيىسۋىنا, ورتاق جەتىستىكتەرگە جەتۋىنە ىقپال ەتەدى.
«قازىرگى كۇنى ەلىمىزدە ساياسي رەفورما مەن ەكونوميكالىق جاڭعىرۋ ۇدەرىسى قاتار جۇرگىزىلۋدە. بۇل پروتسەستەردىڭ نەگىزى – قازاقستاندى الەمدەگى ەڭ دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا قوسۋ. اتالعان رەفورمالار ويداعىداي ىسكە اسۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن رۋحاني جاڭعىرۋدى ىسكە اسىرۋ قاجەت. ءبىز الەمدىك تەحنولوگيانى, جاڭالىقتاردى قابىلداي وتىرىپ, ءوز ۇلتىمىزدىڭ تاريحي تاجىريبەسى مەن داستۇرلەرىن ساقتاۋ ارقىلى دامۋىمىز كەرەك. ءبىز وزىق ەلدەرمەن يىق تەڭەستىرۋىمىز ءۇشىن باسەكەگە قابىلەتتى بولۋىمىز كەرەك» – دەدى ەلباسى ءوز ماقالاسىندا.
بۇگىندە مەملەكەت باسشىسى ۇسىنعان جوبالار حالىق اراسىندا قىزۋ قولداۋعا يە بولىپ وتىر. ماسەلەن, «تۋعان جەر», «قازاقستاننىڭ كيەلi جەرلەرiنiڭ گەوگرافياسى», «جاھانداعى زاماناۋي قازاقستاندىق مادەنيەت», «قازاقستانداعى 100 جاڭا ەسiم» جانە ت.ب. جوبالار ىسكە اسىرىلا باستادى. بۇل جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى قوعامدىق كەلىسىم مەن بىرلىكتىڭ, ەلجاندىلىق قاسيەتتەردىڭ نىعايۋىنا, سول ارقىلى جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى ۇلت ازاماتتارىن قالىپتاستىرۋعا نەگىز بولماق. ۇلتتىق كودىمىزدى, داستۇرلەرىمىز بەن مادەنيەتىمىزدى ساقتاپ قانا قويماي, ونى الەمدىك وركەنيەتتىڭ وزىق ۇلگىلەرىمەن بايىتا الامىز.
ۇلى دالانىڭ باي تاريحى ەلىن سۇيەتىن, جەرىن قاستەرلەيتىن جاڭا قازاقستاندىق ۇرپاقتى تاربيەلەۋدىڭ نەگىزى. «تۋعان جەرگە تۋىڭدى تىك» دەگەن دانا حالقىمىز. بۇل – ءاربىر ادامنىڭ كىندىك قانى تامعان جەرىنە سۇيىسپەنشىلىكتى بىلدىرەدى. كەز كەلگەن ازامات ءوزىنىڭ تاريحىنا, مادەنيەتىنە, سالت-داستۇرىنە تەرەڭ بويلاي ءبىلۋى كەرەك. مەملەكەت باسشىسى ماقالاسىندا «تۋعان جەر» باعدارلاماسىن ۇسىنىپ, جاس ۇرپاقتىڭ بويىنا ەلگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىك, پاتريوتتىق سەزىمدى قالىپتاستىرۋ كەرەكتىگىن اتاپ ءوتتى. ەلباسى ءبىلىم, عىلىم, زياتكەرلىك قابىلەت جانە ساپالى ەڭبەك ارقىلى باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى ارتتىرۋ كەرەكتىگىنە ەرەكشە توقتالدى. ءاربىر ادام ءوز تاريحىن تەرەڭ ءبىلىپ قانا قويماي, زامان تالابىنا ساي قاسيەتتەرگە دە يە بولۋى كەرەك. قازىر «تسيفرلى قازاقستان», ء«ۇش تىلدە ءبىلىم بەرۋ», «مادەني جانە كونفەسسياارالىق كەلىسىم» باعدارلامالارىن جۇزەگە اسىرۋ ماڭىزدى.
ءتورت وركەنيەتتىڭ ءتورى بولعان سىر وڭىرىندە تۋريزم كلاستەرىن قالىپتاستىرۋ مۇمكىندىگى جوعارى. جۇلدىزدى اسپان الەمى مەن جۇمىر جەردى بايلانىستىرعان «بايقوڭىر» مەن تۇركى ميفولوگياسىنىڭ قاينار كوزى – «قورقىت اتا» كەشەنى جاھاندىق ەكسپو-2017 كورمەسىنىڭ نىسانىنا اينالىپ وتىر. قورقىت بابامىز قالدىرعان گۋمانيستىك مۇرالارى, وسيەت-قاعيدالارى قوعامنىڭ بۇگىنگى تىنىس-تىرشىلىگىمەن دە ۇيلەسىم تاپقان. سوندىقتان بولار, سىردىڭ شەجىرەلى سىرعا تولى جازىق دالاسى مەن ساي-سالاسى شەتەلدىكتەردىڭ ورتاازيالىق ساياحاتتىق باعىتىنا ەنگىزىلگەن. بۇگىندە مەموريالدىق كەشەندى كورۋگە اسىققان تۋريستەردىڭ قاراسى قالىڭداي تۇسكەن.
تاريحتان ءمالىم, سىردىڭ بويى ساق پەن وعىزدىڭ ورتالىعى بولعان, قازاقتىڭ بايراعى تىگىلگەن تاريحي شاھارلار مەكەنى. قازىرگى تاڭدا وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن جىل سايىن « ۇلى دالا ەلى» تاريحي ەكسپەديتسياسى جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىپ كەلەدى. تامىز ايىنىڭ باس كەزىنە جوسپارلانعان كەزەكتى « ۇلى دالا ەلى» تاريحي ەكسپەديتسياسى وڭتۇستىك قازاقستان مەن قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ارىستان باب, وتىرار قالاسى, قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى, ساۋران جانە سىعاناق قالالارى سەكىلدى تاريحي-مادەني, رۋحاني ورتالىقتارعا ساياحات جاساپ, ەلىمىزدىڭ كيەلى ورىندارىنىڭ گەوگرافياسىمەن تانىسۋدى بەلگىلەپ وتىر. ەكسپەديتسيانىڭ ماقساتى – وڭتۇستىك ءوڭىردىڭ تاريحي-مادەني جانە رۋحاني مۇراسىمەن تانىسۋ, وقىپ-ۇيرەنۋ ارقىلى بىرەگەيلىك پەن ۇلتتىق تۇتاستىقتى نىعايتۋ, تۋعان جەردىڭ كيەلى ورىندارىنا بارىپ ەلجاندىلىق قاسيەتتەردى ارتتىرۋ.
ءبىر جىلدارى كاسپيمەن قابىسىپ جاتقان ارال ايدىنى كەلمەسكە كەتكەندەي كورىنىپ ەدى. ال بۇگىن «عاسىر جوباسىنىڭ» عالامات ناتيجەسىنە كۇللى الەم تاڭىرقاي قارايدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ تۋىن تىككەن شيرەك عاسىر شەڭبەرىندە شارۋاسىنا شىر بىتكەن ايماقتىڭ الەۋەتى الدەنىپ, كەلبەتى ارلەنىپ كەلەدى. توقسانىنشى جىلدارى ەگەمەندىگىن ەندى عانا ەنشىلەگەن ەل ءۇشىن ارالدان وزگە دە تۇيتكىلدەر كوپ ەدى. الايدا, ەلباسى كۇللى ادامزات قاسىرەتىمەن كۇرەس جولىندا الەمدىك قوعامداستىقتى جۇمىلدىرا ءبىلدى. ساراتس – سەنىمدى اقتادى. سۋدىڭ دەڭگەيى كوتەرىلىپ, تۇزدىلىعى تومەندەپ, بالىق ءورىسى جانداندى. مۇنىڭ ءبارى تۇتاسا كەلگەندە حالقىمىزدىڭ ۇلتتىق بىرەگەيلىگىنىڭ, ىرىستى ىنتىماعىنىڭ كورىنىسى.
تاريحتى تۇلعالار جاسايدى. بۇل ءومىر اقيقاتىمەن كەلگەن زاڭدىلىق. باعدارلامالىق ماقالادا ۇسىنىلعان «100 جاڭا ەسىم» جوباسىن ازىرلەۋ ۋاقىت تالابىنان تۋىنداعان, جاستاردى پاتريوتتىق رۋحتا تاربيەلەۋدىڭ جاڭا باعىتى بولماق. باۋىرىنا تالاي ۇلتتى سىيعىزىپ, ايرانداي ۇيىپ وتىرعان قازاق جەرىنىڭ ءبىر بولشەگى – سىر ءوڭىرى.
وڭىرىمىزدە «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمى» جوباسىنا ەنگىزىلىپ, ەسىمدەرىن بۇكىل ەلگە تانىتۋعا لايىق ادامدار بار. اتاپ ايتقاندا, ريو وليمپياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرى, سىر جەرىنىڭ ماقتانىشى الەكساندر زايچيكوۆ. قىز بالا بولسا دا, قازاقستان عانا ەمەس, الەم الدىندا ەر ازاماتتىڭ ىسىنە تاتىرلىق جەڭىستى ەلىنە سىيلاپ, كوك بايراعىمىزدى جەلبىرەتىپ, ءانۇرانىمىزدى اۋەلەتە اسقاقتاتقان بوكسشى, سىر ءوڭىرىنىڭ تۋماسى مارينا ۆولنوۆا. قازاقستاندىق قىزدار اراسىندا تۇڭعىش الەمدىك گران-پري جارىستارىندا جۇلدە العان مانەرلەپ سىرعاناۋشى – ەليزابەت تۇرسىنباەۆا. قازاق ءتىلى قانىمەن ەمەس, وتباسىنداعى تاربيەمەن دارىعان, 2016 جىلى پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ ەڭ جاس دەپۋتاتى بولىپ سايلانعان گەننادي شيپوۆسكيح ەلىنە دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىن ىسىمەن دالەلدەپ, حالىقتىڭ سەنىمىن اقتاۋ ازاماتتىق پارىزى سانايتىن وتانشىل تۇلعا.
باسەكەگە قابىلەتتى وزىق وتىز ەلدىڭ قاتارىنا كىرىگۋ ماقساتىندا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزۋ ءۇشىن بەرەكەلى بىرلىگىمىز بەن تۇتاستىعىمىز ەرەكشە قۇندى. دانا حالقىمىزدا «التاۋ الا بولسا اۋىزداعى كەتەدى, تورتەۋ تۇگەل بولسا توبەدەگى كەلەدى» دەگەن اسىل ءسوزى بار. بۇگىنگى كۇنى ەلىمىزدە ورناعان بىرلىك پەن تاتۋ تىرلىگىمىز ءۇشىنشى جاڭعىرۋدى جۇيەلى جۇزەگە اسىرۋدىڭ نەگىزى بولماق.
ءلايلا تورەشوۆا,
قىزىلوردا وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى – حاتشىلىق مەڭگەرۋشىسى