كەمەڭگەر اعارتۋشى ىبىراي التىنسارين «مەكتەپتىڭ جانى – مۇعالىم» دەپ بەكەر ايتتى ما؟ ءبىلىم سالاسى قانشالىقتى زاماناۋي تەحنولوگيالارمەن, يننوۆاتسيالىق وقۋ قۇرالدارىمەن جابدىقتالىپ, ماتەريالدىق تۇرعىدان بايىتىلسا دا مۇعالىمنىڭ ورنىن ونىڭ ەشقايسىسى الماستىرا المايتىنى ايان. ۇستاز الدىنداعى شاكىرتى ارقىلى ءوز زامانىن تاربيەلەيدى. سوندىقتان, ەلباسىنىڭ باعدارلامالىق ماقالاسى ء بىلىم سالاسى ءۇشىن عانا ەمەس, جالپى رۋحاني ءوسۋ, سول ارقىلى جالپى دامۋ جولىمىزداعى تەمىرقازىق بولۋى ءتيىس.
قوستاناي مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنداعى پسيحولوگيا-پەداگوگيكا فاكۋلتەتىندە بولاشاق مامانداردى دايارلاۋدا ولاردىڭ كاسىبي ءبىلىمدى بولۋىن, ءبىلىم سالاسىنداعى شەبەرلىكتەرى مەن داعدىلاردى يگەرۋىن, وتانىمىزدىڭ تاريحىنان مول حاباردار بولۋىن, حالقىمىزدىڭ تاريحى مەن مادەنيەتىنە, ۇلتتىق داستۇرىنە سۇيىسپەنشىلىك پەن قۇرمەت كورسەتۋىن باستى ۇستانىم ەتىپ الامىز. مۇنىڭ بارلىعى دا ءبىز دايىندايتىن بولاشاق جاڭا تۇرپاتتى مۇعالىم بويىنان تابىلۋى ءتيىس. جاس بۋىن-دى تاربيەلەيتىن جاڭا تۇرپاتتى مۇعالىم دايارلاۋ اۋىزبەن وراق ورعانداي وڭاي جول ەمەس, ناتيجەگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن عىلىم مەن تاجىريبەنى توننىڭ ىشكى باۋىنداي ۇيلەستىرە تالماي ەڭبەك ەتۋدى كەرەك ەتەدى.
الدىمەن ادام, سودان سوڭ مامان قالىپتاستىرۋ تەك جوعارى وقۋ ورنىنىڭ عانا ەمەس, بۇكىل ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ پارىزى. دەمەك, بۇگىنگى ۋاقىتتا مۇعالىم مەن وقىتۋشىنىڭ جۇمىسى جاس ۇرپاققا ء بىلىم بەرۋمەن عانا شەكتەلمەيدى, ول قوعامداعى الەۋمەتتىك وزەكتى ماسەلەلەردىڭ بەل ورتاسىندا جۇرەدى. سوڭعى جىلدارى جاستاردىڭ وزىنە قول جۇمساۋىنىڭ – ءسۋيتسيدتىڭ جيىلەۋى قوعامدا الاڭداۋشىلىق تۋعىزدى. وسى كەلەڭسىز قۇبىلىستىڭ الدىن الۋ جانە دەۆيانتتىق مىنەز-ق ۇلىقتىڭ پروبلەماسى بويىنشا ءبىز ءبىلىم ورداسىندا بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزەمىز. اتاپ ايتقاندا, پسيحولوگ مامانداردىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن سۋيتسيد بەلگىلەرىن انىقتاۋدىڭ تەست تاپسىرمالارى قۇراستىرىلىپ, وڭدەلدى. سونىمەن قاتار, ستۋدەنتتەر جانە باسقا دا ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارى قىزمەتكەرلەرىمەن ترەنينگ, ونلاين-كونفەرەنتسيا جانە دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىستارى وتكىزىلەدى. بيىل ناۋرىز ايىندا مەكتەپ پسيحولوگتارىمەن «وقۋشىلار اراسىندا تاۋەكەلدى مىنەز-ق ۇلىقتىڭ الدىن الۋ ماسەلەسى بويىنشا مەكتەپتە پسيحولوگيالىق قىزمەتتى ۇيىمداستىرۋ: تاجىريبە, ماسەلەلەر, بولاشاعى» اتتى ونلاين-سەمينار ءوتتى. وعان قوستاناي وبلىسىنداعى كامەلەتكە تولماعان بالالاردى بەيىمدەۋ ورتالىعىنىڭ پسيحولوگتارى, وبلىستىق پسيحياتريالىق اۋرۋحانا دارىگەرلەرى, پسيحولوگ-پەداگوگتار قاتىستى. ونلاين-سەمينارعا قاتىسقاندار «تاۋەكەل توبىنداعى» بالالار ورتاسىنا, وتباسى تاربيەسىندە اتا-انا تاراپىنان قاتالدىقتىڭ ورىن الماۋىنا ەرەكشە كوڭىل ءبولدى جانە ءجاسوسپىرىمنىڭ ورنى تولماس قادامعا بارۋىنا يتەرمەلەيتىن باسقا دا كوپتەگەن سەبەپتەردىڭ الدىن الۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى. وسى كەسەلدىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ىزدەنىستەرگە تولى نەگىزگى جۇمىستاردى مۇعالىمدەر اتقارادى. ءبىزدىڭ پەداگوگيكا ينستيتۋتىندا بيىل «سۋيتسيدالدى مىنەز-ق ۇلىقتىڭ الدىن الۋدىڭ پسيحولوگيالىق نەگىزدەرى» اتتى وقۋ قۇرالىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. وقۋلىقتا دەۆيانتتى مىنەز-قۇلىقتاعى جاسوسپىرىمدەرمەن جۇمىستىڭ ەرەكشەلىكتەرى, پروبلەمانى شەشۋ جولدارى تاجىريبەگە ۇسىنىلادى. ايتايىن دەگەنىم, وسىنداي قيىن جۇمىستاردى جان دۇنيەسى مۇعالىم ماماندىعىن قالاعان, پاراساتتى دا, مەيىرىمدى, جۇرەگى ەلىم دەپ سوعاتىن تۇلەكتەر عانا شىنايى اتقارادى.
ەلباسىنىڭ ماقالاسى الدىمىزعا قويعان ماقسات-مىندەتتەر جولىندا كۇندەلىكتى ەڭبەكتەنۋدى تالاپ ەتەدى. بۇگىنگى جاھاندانۋ ۇدەرىسى شاپشاڭ ءجۇرىپ جاتقان ۋاقىتتا ۇلتتىق تاربيە, ۇلتتىق رۋحتى جوعالتپاۋ – ۇلكەن مىندەت. جاس ۇرپاقتىڭ بويىنا ۇلتتىق رۋحتى قايتكەندە ەگەمىز؟ بۇگىنگى ستۋدەنت ەرتەڭ مەكتەپكە مەملەكەتشىل, ەلىنە دەگەن پاتريوتتىق سەزىمى بار, ۇلتتىق ءداستۇر-سالتتان سۋسىنداعان, حالقىنىڭ تاريحىن بىلەتىن, مادەنيەتى مەن ادەبيەتىن زەردەلەي الاتىن مۇعالىم بولىپ بارعاندا شاكىرتتەرىنىڭ ۇلتتىق رۋحىن كوتەرە الاتىن بولادى. حالقىمىزدا «ۇستازى مىقتىنىڭ ۇستامى مىقتى» دەگەن ءسوز بار. دەمەك, ۇستاز بويىنداعى قاسيەت, جاقسى ادەت شاكىرتىنە جۇعىستى كەلەدى. ۇستانىمىن ۇلتتىق پاراسات بيىگىنەن جەتكىزە بىلەتىن مۇعالىم بالاعا بىلىممەن بىرگە ۇلتتىق سەزىمدى, ۇلتتىق رۋحتى دا بەرە الادى. ينستيتۋتتا جۇرگىزىلەتىن قازاقستان تاريحى, ەتنوپەداگوگيكا پاندەرى ۇلتتىق سانانى دامىتۋعا باعىتتالعان بولسا, تاربيەلىك ءىس-شارالاردا بۇل مىندەتتەردى ءارى قاراي جەتىلدىرە ءتۇسۋدى ماقسات ەتەمىز. جوعارى وقۋ ورنىندا جىل سا-يىن قازاق بولىمدەرى ستۋدەنتتەرىنىڭ سانى كوبەيۋدە. مەملەكەتتىك «سەرپىن» باعدارلاماسى ەلىمىزدىڭ سولتۇستىك وڭىرىندەگى جوعارى وقۋ ورىندارىندا قازاق بولىمدەرى ستۋدەنتتەرىنىڭ كوبەيۋىنە سەپتىگى ءتيدى. قوستاناي مەملەكەتتىك پەداگوگيكا ينستيتۋتىنا وسى «سەرپىن» باعدارلاماسىمەن كەلىپ ءبىلىم الىپ جۇرگەن ستۋدەنتتەرمەن تاربيە جۇمىستارىن كوبىنەسە ۇلتتىق نەگىزدە وتكىزەمىز. «ونەرلىنىڭ ءورىسى كەڭ», «وتباسى – تاربيە باستاۋى»,«اتا-انانىڭ پارىزى», «قارتتارىم, امان ساۋمىسىڭ؟!» سەكىلدى ءىس-شارالار ستۋدەنتتەردىڭ اتسالىسۋىمەن تەاترلاندىرىلعان قويىلىم تۇرىندە ورىندالىپ, جوعارى ناتيجە كورسەتتى.
ۇلتتىق تاربيەنىڭ قازىعى مىقتى بولسا, قوعامدا پروبلەماعا اينالعان كوپتەگەن الەۋمەتتىك ماسەلەلەردىڭ الدىن الۋعا بولادى. ءبىلىم ورداسى دايىنداعان بىلىكتى, يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى, ادىستەمەلەردى تەرەڭ مەڭگەرگەن جانە ۇلتتىق تاربيەدەن, ۇلتتىق پەداگوگيكادان ءنار العان بولاشاق پسيحولوگتار مەن پەداگوگتار ەلىمىزدىڭ ەرتەڭىن سەنىپ تاپسىرار جاس ۇرپاقتىڭ رۋحاني كەلبەتىن قالىپتاستىرۋعا اتسالىسادى. ۇلتتىق بولمىسى كەمەلدەنگەن ۇرپاق باردا ەل دە كەمەل, مەملەكەت تە مىقتى.
نازگۇل ايدىناليەۆا, قوستاناي مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتى پسيحولوگيا-پەداگوگيكا فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى
قوستاناي