بولاشاقتىڭ ماماندىقتارى

2000 جىلدارى ءال-فارابي اتىن­داعى قازۇۋ-ءدىڭ جۋرناليستيكا فا­كۋ­ل­تەتىندە العاش رەت PR (پابليك ري­لەيشنز) ماماندىعى اشىلعاندا كوپ­شىلىك ونىڭ قانداي ماماندىق ەكە­نىن جەتە تۇسىنبەيتىن. بۇگىندە كوم­مەرتسيالىق ۇيىمدار عانا ەمەس, مەم­لە­كەتتىك قۇرىلىمدار دا قوعاممەن بايلانىس ءبولىمىنسىز جۇمىسىن جولعا قويا المايتىن دارەجەگە جەتتى. ءتىپتى, بۇل سالا تۇرلەنىپ كەلەدى دەسە بولعانداي. وسى كۇنى وسىعان ساباقتاس يت-ەۆەنگەليست ماماندارىنا ۇلكەن سۇرانىس بار. ول نارىقتا تاۋاردى وتكىزۋگە ارنالعان اۋديتوريا قالىپتاستىرادى. كاسىبي ەۆەنگەليستەردى جەكەلەگەن كومپانيالار ءوز تەحنولوگياسى مەن ءونىمىن وتكىزۋ ءۇشىن جالداۋى نەمەسە ساتىپ العان ەسىمىن پايدالانۋى مۇمكىن. ەۆەنگەليست دەگەن ءدىني لەكسيكانىڭ ءوزى بەلگىلى ماق­سات­قا نەگىزدەلگەن اقپاراتتى تاراتۋ مەن جاقتاستار جيناۋ دەگەنگە جاقىن. جال­پى, بولاشاقتىڭ ماماندىقتارى قان­داي بولماق؟ تالاپكەرلەر بۋى­نى­نىڭ بارشاسىن وسى ساۋال ويلانتۋى ءتيىس. بۇگىندە ۆيرتۋالدى الەمنىڭ ساۋ­­لەت­شىلەرى, نەيروينتەرفەيستەردىڭ جوبا­لاۋشىلارى, ەموتسيا ديزاينەرلەرى ەڭبەك نارىعىن تۇبەگەيلى وزگەرتەتىنى بەل­گىلى بولدى. ساراپشىلار قازىردىڭ وزىن­دە كوپتەگەن ماماندىقتاردى «زەي­نەتكە» شىعارىپ جاتىر. ولاردىڭ ارا­سىندا ەسەپشى, call-center وپەراتو­رى, تاكسي جۇرگىزۋشىسى, اۋدارماشى سي­ياقتى ماماندىقتار بار. بۇل مىن­دەت­تەر­دىڭ بارلىعىن بولاشاقتا كومپيۋتەر, اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەلەر ات­قار­ماق. بولاشاقتىڭ ەنشىسىندەگى ءبىر ما­مان­دىق – عارىش جولىنىڭ ينجەنەرى. ول جەرگە جاقىن كولىك جۇيەسى مەن كولىك تاس­قىنى دالىزىنە قىزمەت كورسەتەتىن بولادى. ماسەلەن, وربيتاعا ارنالعان رەيستەر مەن قۇرلىقارالىق تاسىمالد­ى بالليستيكالىق راكەتالاردىڭ ترا­ەك­تورياسى ارقىلى جۇزەگە اسىرۋ كوزدەلىپ وتىر. سونداي-اق بالانىڭ بو­لاشاقتاعى مىنەز-قۇلقىن, ياعني, كە­لەشەك كەيپىن جوسپارلايتىن ساراپ­شى­لاردىڭ قىزمەتى قىزادى دەگەن بول­جام بار. البەتتە, كەلەشەكتەگى ەڭ قاجەتتى ماماندار IT سالاسى مەن رو­بوت تەحنيكاسىنىڭ بىلگىرلەرى بول­ماق. سەبەبى, تەحنولوگيامەن جۇمىس بار­لىق سالانىڭ قىزمەتىنە اسەر ەتەدى. اي­تالىق, دارىگەرلەر بولعانىمەن ەم­دەۋ سيپاتى وزگەرەدى, فەرمەرلەر جۇمىسىن جالعاستىرعانىمەن, وسىم­دىكتى ءوسىرۋ تەحنولوگياسىنا وز­گە­رىس­- ­ت­ەر ەنەدى. ماسەلەن, سيتي-فەرمەر قالا ىشىندە, ءزاۋلىم عيماراتتار تو­بەسىندە وتى­رىپ-اق اگروكەشەندى شارۋا­شى­لىق­تاردى دامىتۋى ىقتيمال. ءتىرى اعزا ساۋلەتشىسى ميكرواعزالار مەن گەنەتيكالىق تۇرلەنۋگە ۇشىراعان اعزالاردىڭ قاتىسۋىمەن جابىق تسيكل­دى تەحنولوگيالار قۇرا باستايدى. بۇل ارقىلى قالالىق فەرما قۇرۋ, قو­قىس­تى قايتا وڭدەۋ, بيورەاكتور قۋا­تىن ارتتىرۋ جوبالارى جۇزەگە اسى­رىلادى. ساۋلەتشىلەرگە بايلانىس­تى قۇرىلىس تەحنولوگيالارى دا تۇبەگەيلى وزگەرەدى. ياعني, بولاشاقتا ادام­دار وسى قىزمەتتىڭ بارشاسىن روبوتتارعا جۇكتەيدى نەمەسە باسقا دا بالامالارىنا بەرۋگە ءماجبۇر بولادى. ءتىپتى, گۋمانيتارلىق ماماندىق يەلەرى دە جۇمىسسىز قالۋى مۇمكىن. بۇل سالاداعى ەڭ ىزگى سانالاتىن پەداگوگيكا ماماندارىنىڭ قىزمەتى ۇلكەن تسيفرلىق بازاعا توپتاستىرىلىپ, كومپيۋتەرمەن ساراپتالىپ وتىرادى. ال مۇعالىم بالانىڭ باسىنان سيپاپ, ۇيقىسىنىڭ قانعان-قان­با­عانىن سۇرايتىن ادامي قارىم-قا­تىناس فاكتورىن ساقتاۋ قىزمەتىن عانا اتقارۋى ىقتيمال. دەسە دە, گۋ­ما­نيتارلىق ماماندار ءاردايىم ادام­گەرشىلىك كۇزەتىندە. وسى باعىت ودان ءارى تەرەڭدەي ءتۇسۋى, جاڭا تۇرپاتتا جاڭ­عىرۋى مۇمكىن. ماسەلەن, ونەر مەن عىلىمنىڭ بايلانىسى ءبىر ەلى اجى­راعان ەمەس. ءتىپتى, جاڭا دۇنيەلەر سۋر­ەتشىلەرگە جاڭا تەحنيكالاردى يگە­رۋگە نەمەسە جاڭا جانر ويلاپ تا­بۋ­عا جاردەمدەسەدى. سونىڭ ىشىندە تاياۋدا science art تەرمينى پايدا بولدى. مۇنى عىلىمي ونەر دەپ تە ايتا­دى. ياعني, عالىم مەن سۋرەتشىنىڭ ارىپ­تەس­تىگىنىڭ ناتيجەسىندە پايدا بولاتىن يگى­لىك بولعاندىقتان, مۇندا قىلقالام شە­بەرىنىڭ قۇشتارلىعى عانا ەمەس, عى­لىمي زەرتحانالار مەن زەرتتەۋ ور­تا­لىقتارىنىڭ بولۋى دا ماڭىزدى. الەم­دەگى كوپتەگەن ۋنيۆەرسيتەتتەر ساي­نس-ارتقا قولداۋ كورسەتىپ وتىرادى. بۇل كەڭىنەن قانات جايىپ كەلە جاتقان ءارى سۇرانىسقا يە تىڭ ونەر. ارينە, تاڭداۋ – اركىمنىڭ جەكە قۇ­قى. كەز-كەلگەن ماماندىقپەن قو­عامعا قىز­مەت ەتۋگە بولادى.