تورىنەن قوناق ۇزىلمەيتىن ۇلكەن ءۇي

جالپى, «الەمنىڭ لوگيستيكالىق كارتاسى» دەگەن ۇعىمنىڭ قولدانىسقا ەنگەنىنە كوپ ۋاقىت بولا قويعان جوق. بۇل قازىرگى ۋاقىتتىڭ ستراتەگيالىق قۇجاتى ساناتىنداعى باعدار. ويتكەنى, ەكونوميكالىق ينتەگراتسيا داۋىرىندە ەل مەن ەل, قۇرلىق پەن قۇرلىق اراسىنداعى تاۋار الماسۋ مەن ساۋدا-ساتتىق بايلانىستارىنىڭ ماڭىزى ارتىپ وتىر. قۇلاققا ءسىڭىستى بولعان جاھاندانۋ ۇعىمىن بىلاي قويعاندا, مەملەكەتتەر اراسىنداعى ىسكەرلىك, وندىرىستىك بايلانىستارسىز قازىرگى الەمدى ەلەستەتۋ قيىن. ال وسى لوگيستيكالىق كارتانىڭ ماڭىزدىلىعى نەدە؟ ماسەلەن, عالامشاردىڭ ەكى بولىگىنە ورنالاسقان دامىعان مەملەكەتتەر اراسىنداعى قانداي دا ءبىر ءتيىمدى كەلىسىمدەردىڭ تولىققاندى جۇزەگە اسۋى ءۇشىن ولارعا ءۇشىنشى مەملەكەتتىڭ كومەگىنە جۇگىنۋگە تۋرا كەلەتىندىگى انىق. بۇل جاعدايدا ءۇشىنشى ەل ءۇشىن مۇمكىندىك كوزى اشىلماق. اۋماقتىق ەرەكشەلىكتەرگە ساي ىشكى قىزمەت كورسەتۋ تەتىكتەرىن ىسكە قوسۋدىڭ ءتيىمدى جولدارىن تاڭداعان ەلدەر ءۇشىن بۇل ەكونوميكالىق تابىسقا جەتۋدىڭ دە جولى بولماق. حوش دەلىك...   دۇنيەجۇزىندە «كولىك لوگيستيكاسى», «كولىك حابى» دەگەن تەرميندەردىڭ كەڭ تارالعانىن جانە وعان ەرەكشە ماڭىز بەرىلىپ وتىرعاندىعىن ايتتىق. ال لوگيستيكانىڭ تۇپكى نەگىزى «بارلىعى ادامدار ءۇشىن, ادامداردىڭ لايىقتى ءومىرى ءۇشىن...» قاعيداسىنان باستاۋ الاتىنىن ەسكەرسەك, مەملەكەتتەر جالپى ادامزات بالاسىنىڭ يگىلىگى ءۇشىن قولدان كەلگەننىڭ بارلىعىن جاساۋى ءتيىس. ءدال وسى قاعيداتتىڭ كورىنىسىن جانە ەڭ وزىق ۇلگىسىن ەلوردامىز استانادان انىق  بايقايمىز. سونىڭ جارقىن مىسالى اۋەجايدان باستالادى. «قۇرمەتتى جولاۋشىلار! ءبىز مىنگەن ۇشاق استانا قالاسىنداعى نۇرسۇلتان نازارباەۆ حالىقارالىق اۋەجايىنا كەلىپ قوندى. قوش كەلدىڭىزدەر...» ەندىگى جەردە استانانىڭ اۋە كەڭىستىگىنە ەنگەن بارلىق باعىتتاعى ۇشاق بورتىنداعى العاشقى حابارلاما جولدارى وسىلايشا ايتىلاتىن بولادى. ويتكەنى, ەل ۇكىمەتىنىڭ 2017 جىلعى 20 ماۋسىمداعى № 381  قاۋلىسىنا سايكەس استانا حالىقارالىق اۋەجايىنا ەلباسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ  پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەسىمى بەرىلدى... وسىلايشا الەمنىڭ اۋە كەڭىستىگى ارقىلى جولاۋشىلار مەن جۇك تاسىمالداۋ قىزمەتىندەگى حابارلامالاردا وزگەرىس ورىن الىپ, دۇنيەجۇزىنىڭ بارلىق تىلىندە «نۇرسۇلتان نازارباەۆ حالىقارالىق اۋەجايى» اتاۋى ايتىلاتىن بولدى. ءيا, ءبىز قاتەلەسىپ وتىرعان جوقپىز, الەمنىڭ ادام مەن ادام ۇعىسا الاتىن جانە جازباشا تىلدەرىندە ەلباسى اتىنداعى استانا اۋەجايىنىڭ اتاۋى جۇرەدى. قاراڭىز, نۇرسۇلتان نازارباەۆ حالىقارالىق اۋەجايىنان تمد ەلدەرىنىڭ ماسكەۋ, تاشكەنت, ومبى, سانكت-پەتەربۋرگ, كراسنويارسك, كيەۆ, مينسك, ەكاتەرينبۋرگ, باكۋ, ءنوۆوسىبىر قالالارىنا تۇراقتى رەيستەر ۇشادى. مۇنىڭ سىرتىندا فرانكفۋرت, ۆەنا, ءابۋ-دابي, ىستانبۇل, بەيجىڭ, انتاليا, ءۇرىمشى, شاردجا, لوندون, بانگكوك قالالارىنا تىكەلەي رەيستەر تاعى بار. اۋەجاي «ەير استانا», «سكات», «جەتىسۋ», «بەك ەير», «ترانساەرو», «ليۋفتگانزا», «ەتيحاد ەيرۋەيس», «اۆستريا اۆياجەلىلەرى», «تۋركيش ەيرلاينز», «اەروسۆيت», «ۋزبەكيستون حاۆو يۋللاري», «بەلاۆيا», «ۋكراينا حالىقارالىق اۆياجەلىلەرى», «چاينا ساۋزەن ەيرلاينز», «ەير ارابيا», «رەسەي اەروفلوت» جەلىسى سياقتى كوپتەگەن وتاندىق جانە شەت مەملەكەتتەردىڭ اۋەكومپانيالارىمەن تىعىز ىنتىماقتاستىق ورناتقان. ايتپاقشى, استانا قالاسىنىڭ اۋە­جايى 1931 جىلى سالىنىپ ءبىتىپ, اشىل­عا­نىن بىلەسىز بە؟ سول كونە اۋەجاي ەۋ­رازيا كەڭىستىگىندەگى زاماناۋي اۋە­جاي­لاردىڭ بىرىنە اينالدى. قازىر اۋە تا­سىمالى قىزمەتىندە كىرپىك قاقپاي قىز­مەت ەتۋگە تولىقتاي كوشكەن اۋەجاي بىل­تىرعى جىلى 3 ميلليون 419 مىڭ 484 جولاۋشىنى كۇتىپ الىپ, شىعارىپ سال­سا, 49 365 رەت ۇزدىكسىز ۇشاق رەيسىن  قابىلداعان. وسىنداي دەرەكتەردىڭ اراسىنان ەلورداعا ۇشاقپەن ۇشىپ كەلۋشىلەردىڭ قاتارى جاز ايىندا ەسەلەپ ارتادى دەگەن ايعاق كەزدەستىرىپ قالدىق. استانا تۇرعىندارى بىلەدى: ەلوردانىڭ اسەم بەزەندىرىلگەن كوشەلەرى مەن مادەني-دەمالىس ورىندارىنداعى ادامداردىڭ قاراسى ماۋسىم, شىلدە, تامىز ايلارىندا تولاستاعان ەمەس. دەمەك, استانا قالاسى – جەرلەستەرىمىز بەن شەتەلدىك قوناقتار ءۇشىن تورىنەن قوناق ۇزىلمەيتىن ۇلكەن ءۇي, بەرەكەلى بوساعا بولىپ اسقاقتاي بەرەدى...