بۇل ساۋاپتى ءىستى قوستاناي قالاسىندا تۇراتىن زەينەتكەر باقىت نۇرمۇحامبەتوۆانىڭ باستاماسىمەن جانە دەمەۋشىلىگىمەن جەرگىلىكتى تۇرعىن ءادىلحان ەدرەسوۆ اتقاردى. وعان اۋىلداسى ساعىندىق ەسمەنتاەۆ كومەككە كەلدى.
«قالادا تۇراتىن قاريا ءبىر كۇنى تەلەفون شالىپ, كەلىپ كەتۋىمدى ءوتىندى. ماعان بالا كەزىندە وسى اۋىلدا وسكەنىن, اشتان قىرىلعان ادامدار بەيىتىن بىلەتىندىگىن, سوعان بەلگى قويۋ كەرەكتىگىن ايتىپ, كومەك بەرۋىمدى ءوتىندى. مۇنداي ساۋاپتى ءىستى قالاي اتقارمايسىڭ؟ اۋىلداس اعامىز ساعىندىق ەكەۋمىز قورشايتىن قۇبىرلار, تەمىر تاۋىپ, ونى دانەكەرلەپ, جانە قويىلاتىن بەلگىگە بەسىك پەن شاڭىشاقتىڭ بەينەسىن جاسادىق. قولدان ۇيىمداستىرعان اشتىقتان تالاي قازاقتىڭ شاڭىراعى ورتاسىنا ءتۇسىپ, بەسىگى بوس قالدى عوي دەگەن ويدى ايتقىمىز كەلدى» دەيدى ءادىلحان.
وقيعا بىلاي بولعان ەكەن. باقىت اجەيدىڭ بالا كەزىندە اۋىل سىرتىنا مال قايتارۋعا شىققاندا, اكەسىنىڭ بەيىتىنە قۇران وقىپ كەلۋگە اناسىمەن بىرگە بارعاندا تاۋدىڭ باسىنا شىعامىز دەپ, كىشكەنتاي بالالار الگى بيىك بوپ ءۇيىلىپ تۇراتىن بەيىتتىڭ باسىنا شىعىپ وينايدى ەكەن. ونى كورگەن اناسى سارا ولارعا ءۇيىندىنىڭ استىندا اشتان ولگەن ادامداردىڭ سۇيەگى جاتقانىن, ونىڭ ۇستىنە شىعۋعا بولمايتىنىن ايتىپ تۇسىندىرەدى. ول كىسى ۇيگە كەلگەن سوڭ دا قىزىنا ءتۇسىندىرىپ, ادامداردىڭ قالاي اشتان ولگەنىن ايتىپ بەرەدى. اناسىنىڭ ءسوزى 76 جاستاعى قاريانىڭ ەسىنەن بۇگىنگە دەيىن شىقپاپتى.
«سول الاپات جىلدان بەرى 86 جىل وتسە دە, اشتان ولگەن ادامداردى ءبىر ءۇيىندى ەتىپ كومگەن بەيىت جەرمەن تاپتالىپ كەتكەن جوق, ءالى دوڭەس بولىپ جاتىر. ارينە مەنىڭ بالا كەزىمدە بيىك بولاتىن. ءبىز دە جاس ەمەسپىز, كوپىر اۋزىنا كەلىپ قالدىق. ارۋاقتار ريزا بولسىن, كەيىنگى بالالار ءبىلىپ ءجۇرسىن دەگەن ويمەن وسى بەيىتتى قورشاتۋعا بەل بۋدىم, انامنىڭ وسيەتىندەي بولىپ, ويىمنان شىقپاي جۇرەتىن ەدى» دەيدى باقىت سالىققىزى اجەي. بەيىتتى قورشاپ بولعان سوڭ, باقىت اجەي ءبىر قوي سويىپ, اۋىل مەشىتىنە اكەلىپ, ورازا ۇستاعاندارعا اۋىز اشتىرىپ, اشتان ولگەن ادامداردىڭ ارۋاعىنا قۇران باعىشتاتتى.
«اۋىل شەتىندە اشتان ولگەن ادامداردى كومگەن بەيىتتىڭ بار ەكەنىن ۇلكەن كىسىلەردىڭ بارلىعى دا بىلەتىن. اۋىلدا ونى كوزى كورگەندەر دە ەرتەرەكتە بولدى. 1932 جىلى اش ادامدار قوستانايعا بارسا امان قالادى دەگەندى ەستىپ, 420 شاقىرىم بولاتىن باتپاققارادان (قازىرگى امانگەلدى اۋدانى) جاياۋ-جالپىلاپ جەتكەن. وسى اۋىلعا جەتكەن سوڭ ابدەن اشىققان بالالار دا, ۇلكەندەر دە ايتەۋىر ءتىرى قالۋ ءۇشىن قولدارىنا تۇسكەنىن جەگەن, ءشوپ, اسقاباق, كاپۋستا جەپ, ءىشى كەتىپ, كەيبىرى ۋلانىپ, اۋىلدىڭ شەتىنە كەلىپ ولە بەرگەن. ولگەندەرىن ولاردىڭ كومۋگە شاماسى بولماعان, بىرتە-بىرتە قۇرتتاپ, ساسىپ بارا جاتقان سوڭ, قالانىڭ باسشىلىعى كەلىپ, ور قازدىرىپ, الگى قولعا ۇستاۋعا جاراماعان مايىتتەردى جەرگىلىكتى ادامدارعا كۇرەكپەن, ايىرمەن جيناتىپ, شۇڭقىرعا تاستاتقان. وسىنى كوزكورگەندەر ايتىپ وتىراتىن. اش ادامداردى اربامەن اۋىلدان 18 شاقىرىم توز دەگەن جەرگە اپارىپ, ۇلكەن قازانعا كوجە قايناتىپ, ءبىر-ءبىر وجاۋدان بەرىپ, امان الىپ قالعان. ولگەندەرىن ءبىر شۇڭقىرعا كومە بەرگەن» دەيدى اۋىلدىڭ قۇيماقۇلاق قاريالارىنىڭ ءبىرى جامال وتاشەۆا اجەي.
كەڭەس وداعى كەزىندە اۋىل سىرتىنداعى وسى بەيىت تۇرعان جەردەن اۋىل زيراتى تۇسكەن. بىراق وسى بەيىتكە ءبىر بەلگى قويۋ ەشكىمنىڭ ويىنا كەلمەپتى. ساۋاپتى ءىستىڭ ءساتى ەندى تۇسكەن. باقىت اجەي قارجىنى بالالارىنا دا ايتپاي, ءوز زەينەتاقىسىنان جيناپتى.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان»
قوستاناي وبلىسى,
قوستاناي اۋدانى