ءابدىماجيت تابيعاتتى تاماشالاپ, ۆەلوسيپەدپەن سەرۋەندەگەندى جاقسى كورەدى. تىنباي ەڭبەكتەنىپ, ءوزىنىڭ ارمانىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ەكى جىل بۇرىن 350 مىڭ تەڭگە تۇراتىن سپورتتىق ۆەلوسيپەد ساتىپ العان. الدىمەن ۆەلوسيپەدى مەن ءوزىن سىناپ كورمەك بولعان ءابدىماجيت 100 مىڭ تەڭگە كولەمىندەگى قاراجاتقا جولعا قاجەتتى قۇرال-جابدىق الىپ, قازاقستاننىڭ جەتى وبلىسىن ارالاعان. «ورالدان استاناعا جەتۋ ءۇشىن ۆەلوسيپەدپەن ون كۇن ءجۇردىم. جول بويىنداعى دامحانالارعا ايالداپ, تەلەفونىمدى قۋاتتاسام, تابيعات اياسىنا شاتىر قۇرىپ تىنىقتىم», دەيدى ساياحاتشى.
البەتتە, ەكى مىڭعا جۋىق شاقىرىمدى ارتقا تاستاۋ وڭاي ەمەس, ءابدىماجيت جولدا تاماقتان ۋلانىپ, قاتتى اۋىرعانىن دا جاسىرمادى. قيىن ساتتە ماكينكا اۋىلىنداعى قارتتار ءۇيىنىڭ دارىگەرى اسقازانىن شايىپ, قاجەتتى ەم-دوم جاساعان. «ۇسىنعان اقشامدى الماي قويدى. وسىنداي مەيىرىمدى جانداردىڭ بار ەكەنىن كورگەندە قۋاندىم», دەگەن ءا.قاراباەۆ ساپارىنىڭ سوڭى بۇل ەمەس ەكەنىن دە اڭگىمەلەدى. ەندى ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىگىنە ساپار شەككەن ۆەلوسيپەدشى قوس دوڭگەلەكتى تەۋىپ, قاجىلىققا بارۋدى ارماندايدى. «استانادا ەكى كۇن بولىپ, ەتنواۋىل» مەن كورمەنى تاماشالادىم. ءبارى ۇنادى, كوڭىلىمنەن شىقتى. ەندى قاراعاندىعا بەت الىپ, تاراز, شىمكەنت, قىزىلوردا ارقىلى ورالعا جەتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىن. بۇكىل قازاقستاندى ۆەلوسيپەدپەن ارالاپ شىققىم كەلەدى, كۇش-قۋاتىم جەتسە, قاجىلىققا دا بارسام دەيمىن», دەدى الداعى جوسپارى جايىندا ساياحاتشى.
جەلقالاقتىڭ جەلىسى
قازاقستاندىق ينجەنەر بلوك شايكەنوۆ قولدانىستاعى جەل گەنەراتورلارىنان ەكى ەسە قۋاتتى جاڭا قوندىرعى ويلاپ تاپتى. ەكسپو-2017 كورمەسىنىڭ ۇزدىك تاجىريبەلەر پاۆيلونىنا قويىلعان جاڭا ونەرتابىس «قايقى جەلقالاق» دەپ اتالادى. جەل ەنەرگياسىن اناعۇرلىم كوبىرەك وندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن تۋىندى العاش رەت كورمە قالاشىعىندا تانىستىرىلدى.
اۆتور قوندىرعىنى جاساۋ ءۇشىن ون ەكى جىل ۋاقىتىن سارپ ەتكەن ەكەن. «اينالىپ تۇرعان جەل قوندىرعىلارىن ەڭ العاش رەت 2005 جىلى كاليفورنيادا كوردىم. سوندا ولار جەلدىڭ بارلىق كۇشىن پايدالانباي تۇر-اۋ دەپ ويلادىم جانە بۇل وي كوپكە دەيىن سانامنان كەتپەي قويدى. ارتىق كۇش تۇسىرمەي, قالاقشالاردى ۇزارتۋدىڭ جولىن ىزدەدىم. بەس-التى جىل ارنايى ادەبيەتتەردى وقىدىم, ءۇش جىل كىتاپحاناعا بارىپ, جەل قوندىرعىسىنا قاتىستى شەتەلدىك پاتەنتتەرمەن تانىستىم. ءوز قيالىمداعى تەتىكپەن سايكەستىك جوق ەكەنىنە ابدەن كوز جەتكىزگەن سوڭ, جۇمىسىمدى باستاپ كەتتىم», دەيدى ونەرتاپقىش.
ينجەنەر جەلقالاقتاردى ۇزارتۋ ءۇشىن قوندىرعىنىڭ تىرەگى مەن جەلقالاعى اراسىنا ەكى تۇتىكشەنى قيعاش ورنالاستىرعان. سودان كەيىن الماتىنىڭ ىرگەسىندەگى قاپشاعاي ماڭىندا ەكى ءتۇرلى قالاقتى سىناقتان وتكىزگەن. ناتيجەسىندە, قايقى جەلقالاق ءتۇزۋ جەلقالاقتان ەكى-ءۇش ەسە جىلدام اينالعان جانە جەلدەن الىناتىن ەنەرگيا كولەمىن ەسەلەپ ارتتىرعان. «بەس جىل بۇرىن جاڭا قوندىرعىنىڭ جوباسىن جاسادىم. ءبىر جىلدان استام ۋاقىت پاتەنت جازىپ, قازاقستاننىڭ ءتيىستى مەكەمەسىنە جىبەردىم. 2014 جىلى بەس پاتەنت الدىم. ەندى حالىقارالىق پاتەنت الۋ ءۇشىن دۇنيەجۇزىلىك زياتكەرلىك مەنشىك ۇيىمىنا ءوتىنىش جىبەردىم», دەگەن يدەيا اۆتورى قايقى جەلقالاقتى كەز كەلگەن ستانسادا قولدانۋعا بولاتىندىعىن ايتتى.
توپتامانى ازىرلەگەن اسحات رايقۇل, «ەگەمەن قازاقستان»