• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
19 ماۋسىم, 2017

اسقارالى اسقار اعا

725 رەت
كورسەتىلدى

كەز كەلگەن عىلىم سالاسىندا «تۇلعا» ماسەلەسىنىڭ دە وزەكتىلەنۋى وسى كەزەڭگە تىكەلەي قاتىستى. قازاق عىلىمىنىڭ عىلىمي اينالىمىنا الدەقاشان ەنىپ كەتكەن «ەليتالىق تۇلعا» ۇعىمىنىڭ تۇپكى ءمانى «ەليتا» ءسوزى بىلدىرەتىن مانىمەن تىكەلەي بايلانىستى. فرانتسۋز تىلىنەن اۋدارعاندا «كۇشتى», «تاڭداۋلى», «ىرىكتەلگەن» دەگەن ماعىنانى بىلدىرەتىن «ەليتا» ءسوزىنىڭ تۇسىنىگى دە ءارتۇرلى. ەليتاعا تيەسىلى دەپ سانالاتىن ارەكەت, ونىمدىلىك, بەلسەندىلىك اسقار التىنبەك ۇلى ق ۇلىباەۆتىڭ بالا كەزىنەن باستالىپ, ءومىر بەلەستەرىنىڭ قاي كەزىندە دە سەرىك بولعان.

اسقار ق ۇلىباەۆتىڭ ەليتارلى مادەنيەت وكىلدەرىنە ءتان جارقىن شىعارماشىلىق دەر­بەستىگىن دارىپ­تەيتىن تۇستارى از ەمەس. سولار­دىڭ بىر­قاتارىن اتاپ ايتار بول­ساق: ينجەنەر-ەلەكتريك, ينجە­نەر-قۇرىلىسشى, تەح­نيكا عى­لىم­دارىنىڭ دوكتورى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن حا­لىق­ارالىق ين­جەنەرلەر اكا­دە­ميا­سىنىڭ اكا­دە­ميگى, «قۇرمەت بەل­گىسى», «حالىقتار دوستىعى», ءى دارەجەلى «با­رىس», «وتان», «ين­جە­نە­ر­لى داڭق» پلا­تينالى وردەنى, «دوس­تاس­تىقتىڭ ال­تىن جۇلدىزى» سۋۆو­روۆ وردەنى, بۇۇ-نىڭ «بىرلىك ور­دەنى» يۋنەسكو وردەنى, «دوستىق» وردەنى (رەسەي), ءى دارەجەلى ۇلى پەتر وردەنىمەن ما­راپاتتالعان. سونىمەن قاتار, عا­لىم­عا حالىقارالىق ينجەنەر­لەر اكادەمياسىنىڭ كۇمىس مەدالى تابىس­تال­دى. يۋنەسكو جانە حالىقارالىق ين­جەنەرلەر اكا­دە­ميا­سىنىڭ لاۋرەاتى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەم­لە­كەت­تىك سىي­­لىعىنىڭ يە­گەرى, سونداي-اق, الماتى قا­لا­سىنىڭ قۇرمەتتى ازا­ماتى اتاقتارى پروفەسسور ا.ا.قۇ­لى­باەۆ­تىڭ ەليتارلى تۇلعا ەكەن­دىگىن دايەكتەيدى. پسيحولوگيا عىلىمىندا «ادام­ تۇلعا بولىپ تۋىلمايدى, ول­ الەۋ­­مەت­تىك, مادەني دامۋ ناتي­جە­سىندە قا­لىپتاسادى» دەگەن قا­عيدات بار. تۇلعا راسىن­دا ءبىر كۇندە قالىپتاسپايدى, ول – ءومىر اعىسىندا ءپىسىپ-جەتىلگەن, بەل­سەندى ومىرلىك پوزيتسياسى بار جانە ىشكى قاجەتتىلىككە بايلانىستى تاڭداۋ جاساي بىلەتىن, ءوزى قوعامىنىڭ الدىندا جاۋاپ بە­رۋگە دايار, ۇنەمى ءوزىن ءوزى جانە وزگەلەردى جەتىلدىرۋ ءۇشىن ءتۇر­لى ءادىس-تاسىلدەردى مەڭگەرىپ, ءوز مىنەز-قۇلقىن رەتتەۋشى ادام. وسى پارا­­ديگمالاردىڭ بارىنە سايكەس كەلەتىن – اسقار التىنبەك ۇلى ق ۇلى­باەۆ. دانىشپان  اباي بۇكىل شىعار­ما­شىلىعىندا ناعىز ادام, تولىق ادام قانداي بولۋ كەرەك دەگەن سۇ­راققا جاۋاپ ىزدەيدى, ءارى وعان جاۋاپ بەرەدى. «اۋەلى ءبىر سۋىق مۇز – اقىل زەرەك» ولەڭىندە:  اقىل, قايرات, جۇرەكتى  بىردەي ۇستا, سوندا تولىق بولارسىڭ  ەلدەن بولەك,  – دەيدى. اباي ايتىپ وتىرعان ەلدەن بولەك, تولىق ادام – اقىل, قايرات, جۇرەكتى بىردەي ۇستاعان جان – قازاقتىڭ ەليتاسى. قازاق ەليتاسىنىڭ مۇشەسى اسقار ال­تىنبەك ۇلى – ءوزى تامامداعان قۇ­رىلىس اكادەمياسىنىڭ ءبىلىم, تاربيە ماسەلەلەرىن ۇنەمى قاداعالاپ وتىراتىن, وسۋىنە, وركەندەۋىنە ۇلەس قوساتىن ازامات. بۇگىنگى عالىمنىڭ كەشەگى شاكىرت رەتىندە ءوزى وقىعان ورداسىنىڭ بى­لىم­گەرلەرىنىڭ الەۋ­مەتتىك جاع­د­ايىن دا ەسكەرىپ وتىرادى. كو­مەككە مۇقتاج وتباسىلارىنان شىققان ستۋدەنتتەردىڭ دە جاع­دايىنا شاكىرتاقى تاعاي­ىن­داۋ, شەتەلدىك تاجىري­بەگە باراتىن ستۋدەنتتەرگە رۋحاني, ماتەريالدىق كومەك بەرۋگە ارقاشان دايىن.  قازاقتا «جاقسىنىڭ جاق­سى­لىعىن ايت, نۇرى تاسىسىن» دەگەن ءسوز بار عوي. مىنە, اسقار التىنبەك ۇلى – اينالاسىنا نۇرىن شاشىپ جۇرەتىن, جاقسىلار مەن جايساڭدارىن تاني بىلەتىن, كومەك قولىن سو­زۋعا ۇنەمى دايار تۇراتىن وسىنداي تۇلعا. وسى سەبەپتەن ءوزى تۇلەك بولىپ شىعىپ, قازىرگى  تاڭدا جۇمىسىنا ۇلەس قوسىپ جۇرگەن ءبىلىم ورداسى قازاق باس ساۋلەت قۇرىلىس اكادەمياسىندا قامقورشىلار كەڭەسىنىڭ پرە­زيديۋم توراعاسى لاۋازىمىنا يە بولعانىن ەسكەرسەك, ونىڭ مە­تسە­ناتتىعىنىڭ دالەلدەرى اي­قىندالادى.  قازاقستاننىڭ ار­­حي­­تەك­تۋ­را-­ لىق-قۇرىلىس مەكتەبىندە ءوز قول­تاڭباسى بار ا.ا.ق ۇلىباەۆ ەلىمىزدىڭ داعدارىس جاعدايىندا ارحي­تەكتۋرالىق جانە ينجە­نەر­لىك ماماندارىنىڭ جەتىس­پەۋ­شىلىگىن ايتا وتىرىپ, وعان ناق­تى قولداۋ كورسەتىپ وتىرا­دى. وسىعان قاراپ, ءوزى ءبىلىم العان وقۋ ورنىنىڭ جاناشىرى ۇلتىمىزدىڭ كورنەكتى وكىل­دەرىنىڭ ءبىرى, تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, اكادەميك  ا.ا.ق ۇلىباەۆ – دانا اباي كورسەتكەن تولىق ادام مەن اتالعان الەم تانىعان فيلوسوفتار تانىمىنداعى ەليتا ولشەمىنە تولىق ساي كەلەتىن تۇلعا.  X. ورتەگا-ي-گاسسەت ايتقانداي, قوعامنىڭ ىلگەرىلەۋىنە ايتارلىقتاي ۇلەس قوسقان, ەلىمىزدىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا كوپتىڭ ءبىرى رەتىندە ەمەس, بىرەگەيى رەتىندە تانىلىپ جۇرگەن عالىم-پەداگوگ دەۋگە دە تولىق نەگىز بار. اكادەميك اسقار التىن­بەك­ ۇلىنىڭ ومىردەگى, عىلىمداعى جولى وسى كورسە­تىلگەن ەليتالى ما­دەنيەت يەلەرىنە ءتان قا­سيەت­تەردىڭ بارلىعىنا بىردەي جاۋاپ بەرە الاتىن,  بيولوگيالىق ج­انە گەنەتيكالىق شىعۋ تەگى مەن پسي­حولوگيالىق سيپاتى, لاۋازىم ساتىلارى مەن قوعامداعى ورنى, عىلىم جولىنداعى زياتكەرلىك الەۋەتى مەن كىسىلىك كەلبەتى دانىشپان اباي ايتقان تولىق ادامنىڭ قاسيەتتەرى: ىستىق قايرات, نۇرلى اقىل, جىلى جۇرەك يەسى ەكەندىگىن ايعاقتاي تۇسەدى. قۇرمەتتى اسقار التىن­بەك ۇلى! ءسىزدى ءتول مەرەكەڭىزبەن قۇت­تىق­تاۋعا رۇقسات ەتىڭىز. ءسىزدىڭ تەرەڭ ءبىلىمىڭىز, جوعارى كاسىبيلىگىڭىز بەن بىلىكتىلىگىڭىز وزىڭىزگە ارىپتەستەر اراسىندا لايىقتى قۇرمەت سىيلادى. بىزگە, ىزباسارلارىڭىزعا تەرەڭ وي جانە ەڭبەكقورلىق ۇلگىسى بولىپ, ۇنەمى باعىت كورسەتىپ جۇرگەنىڭىز ءۇشىن ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن. ءسىزدىڭ الداعى جۇمىسىڭىز دا قا­زاقستاننىڭ دامۋى مەن گۇلدە­نۋىنە باعىتتالاتىنىنا نىق سەنىم­دىمىن. شىن جۇرەك­تەن سىزگە جانە ءسىزدىڭ جا­قىن­دارىڭىزعا مىقتى دەن­ساۋلىق, مول باقىت, بەرەكە جانە قىزمەتتەرىڭىزگە ساتتىلىك تىلەيمىن.  

اقساۋلە تاۋبالديەۆا, حالىقارالىق ءبىلىم بەرۋ كورپوراتسياسىنىڭ سىرتقى قاتىناستار جانە ستۋدەنتتىك  ماسەلەلەر جونىندەگى پرورەكتورى

سوڭعى جاڭالىقتار