كەشە ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋليننىڭ توراعالىعىمەن پالاتانىڭ كەزەكتى جالپى وتىرىسى بولىپ, وندا كۇن تارتىبىنە سايكەس جەتى ماسەلە قارالدى.
سونىڭ ىشىندە «قارسى بارلاۋ قىزمەتى تۋرالى» زاڭ جوباسى ءبىرىنشى وقىلىمدا قارالدى. زاڭ جوباسى تۋرالى بايانداما جاساعان ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى مارات قالقاباەۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا ول ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ ۇستىمىزدەگى جىلعى ماۋسىمدا قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا بەرگەن تاپسىرماسىنىڭ نەگىزىندە ازىرلەنگەن ەكەن. جاڭا قاتەرلەردەن ەلدىڭ تىنىشتىعىن ساقتاۋ ماقساتى – قاۋىپسىزدىك شارالارىن ۇنەمى جەتىلدىرىپ وتىرۋدى تالاپ ەتەدى. بۇگىنگى كۇنى الىس جانە جاقىن شەت ەلدەردەگى جاعىمسىز فاكتىلەردەن تۋاتىن قاۋىپتەر ارتا تۇسۋدە.
ودان ءارى م.قالقاباەۆ قارسى بارلاۋ قىزمەتى سىرتقى ءتۇرى تانىلماعان, بەلگىسىز, جاسىرىن ۇيىمدارعا قارسى ارەكەت ەتەتىندىكتەن ولاردىڭ جۇمىسى ءارى اۋىر, ءارى قيىن ەكەنىن اتاپ ءوتتى. وسىنداي جاعدايدا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ۇسىنىلىپ وتىرعان زاڭ جوباسىن ازىرلەدىك, دەدى ول. سونىمەن قاتار, شەشەن زاڭ جوباسىندا قارسى بارلاۋ قىزمەتىن جۇزەگە اسىراتىن ورگاندار قىزمەتكەرلەرىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگى, ۆەدومستۆولىق باقىلاۋ مەن پروكۋرورلىق قاداعالاۋدىڭ ءتارتىبى ايقىندالعانىن جەتكىزدى.
بايانداما اياقتالعان سوڭ بايانداماشىعا بىرنەشە دەپۋتات سۇراقتار قويدى. سونىڭ ىشىندە دەپۋتات بەيبىت مامراەۆ زاڭ جوباسىنداعى قارسى بارلاۋ قىزمەتى عىلىمي-تەحنيكالىق نەمەسە وزگە دە ارنايى ءبىلىمى بار لاۋازىمدى تۇلعالار مەن مامانداردىڭ كومەگىن پايدالانۋعا قۇقىلى دەگەن بابىنا سۇيەنىپ, اتالعان ادامدار قۇپيا كومەكشىلەرگە جاتا ما دەپ سۇرادى. وعان «جوق» دەگەن جالعىز سوزبەن جاۋاپ بەرىلدى.
يرينا ارونوۆا «قارسى بارلاۋ قىزمەتكەرلەرى جەكە ادامداردىڭ ار-نامىسىنا تيەتىن قىلىقتار جاساسا, قىلمىستىق جولمەن قۋدالانادى» دەگەن باپقا ءسىلتەمە جاساپ, پروكۋراتۋرا ورگاندارى وسىنداي كەزدە بارلاۋشىلاردىڭ قىزمەتىن توقتاتىپ, جاۋاپكەرشىلىككە تارتا الا ما دەپ سۇرادى. وعان پروكۋراتۋرا ورگاندارىنىڭ مۇنداي جاعدايدا بارلاۋ قىزمەتىن توقتاتىپ, كۇدىكتىگە قارسى قىلمىستىق ءىس قوزعاۋعا قۇقى بار ەكەنى ايتىلدى. زاڭ جوباسى تۋرالى قوسىمشا باياندامانى حالىقارالىق ىستەر, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ ءمۇشەسى جانات جاراسوۆ جاسادى. قورىتىندىسىندا زاڭ جوباسى ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى. سونىمەن بىرگە, وسى زاڭعا ىلەسپە زاڭ جوباسى دا قارالىپ, تالقىلانىپ, ماقۇلداندى.
جالپى وتىرىستا ءماجىلىس «جەر كودەكسىنە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى 2015 جىلدىڭ 2 قاراشاسىندا قابىلدانعان زاڭنىڭ جەكەلەگەن نورمالارىن قولدانىسقا ەنگىزۋدى توقتاتا تۇرۋ تۋرالى» 2016 جىلدىڭ 30 ماۋسىمىنداعى زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى زاڭ جوباسى قارالىپ, ماقۇلداندى. بۇل زاڭ جوباسىنىڭ ماقساتى – 2015 جىلعى 2 قاراشاداعى زاڭنىڭ قولدانىسقا ەنگىزىلۋىن جانە جەر كودەكسىنىڭ جەكەلەگەن نورمالارىنىڭ, اتاپ ايتقاندا, شەتەلدىكتەرگە, ازاماتتىعى جوق ادامدارعا, شەتەلدىك زاڭدى تۇلعالارعا, سونداي-اق, جارعىلىق كاپيتالىنداعى شەتەلدىكتەردىڭ ۇلەسى 50 پايىزدان اساتىن زاڭدى تۇلعالارعا اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەردىڭ پايدالانۋ قۇقىعىن بەرۋگە, سونداي-اق, جەكە جانە زاڭدى تۇلعالارعا مەملەكەت مەنشىگىندەگى اۋىلشارۋاشىلىعى جەرلەرىنىڭ جەكەمەنشىك قۇقىعىن بەرۋ نورمالارىنىڭ قولدانىسىن 2021 جىلدىڭ 31 جەلتوقسانىنا دەيىن ۇزارتۋ بولىپ تابىلادى.
كۇن تارتىبىنە سايكەس ءماجىلىستىڭ جالپى وتىرىسى وسى كۇنى قازاقستان مەن يران رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى سوتتالعان ادامداردى بەرۋ تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ جونىندەگى زاڭ جوباسى بويىنشا قورىتىندى ازىرلەۋ مەرزىمىن بەلگىلەدى. سونداي-اق, 2017-2019 جىلدارعا ارنالعان بيۋدجەت زاڭنامالارىنداعى سەنات ەنگىزگەن تۇزەتۋلەرمەن كەلىسىپ, قاۋلى قابىلدادى. ەڭ سوڭعى بولىپ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرگە مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ جونىندەگى زاڭ جوباسى ەكىنشى وقىلىمدا قارالىپ, ماقۇلداندى.
جاقسىباي سامرات,
«ەگەمەن قازاقستان»