تىلدەرى جاتىق, ويلارى ورامدى

مەملەكەتتىك ءتىلدى ەنگىزۋ ۇدە­رىسى تەلەكوممۋنيكاتسيا كومپا­نيا­­لارى جۇيەسىندە كەڭىنەن قول­داۋ تاۋىپ, بۇگىنگى كۇنى بەلسەندىلىكپەن جالعاسىپ كەلەدى. 2007 جىلى قازاق ءتىلىنىڭ قولدانۋ ايا­سىن كەڭەيتۋ ماقساتىمەن وسى سالا بويىنشا ءبىرىنشى رەسپۋب­لي­كا­لىق تىلدەر فەستيۆالىنىڭ ۇي­ىم­داستىرىلۋى ىسكە جاڭاشا سيپات بەردى. سودان بەرى جىل سايىن ەلى­مىزدىڭ ءار وڭىرىندە وسىنداي تا­عىلىمدى باسقوسۋ وتكىزۋ ءداس­تۇر­گە اينالدى. 5-ءشى تىلدەر فەس­تيۆالىنىڭ شىمىلدىعى «ءتىل تۇ­تاستىعى – ەل تۇتاستىعى» دەگەن اتپەن قىزىلجار وڭىرىندە اشى­لىپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا ارنالدى. يگى شارا پارلامەنت ءما­جىلىسى دەپۋتاتتارىنىڭ, با­ي­لا­نىس جانە اقپارات مينيستر­لى­گىنىڭ, سولتۇستىك قازاقستان وب­لى­سى اكىمدىگىنىڭ قولداۋىنا يە بولىپ, ۇيىمداستىرۋ جۇمىستا­رىن «التەل» اق ويداعىداي اتقارىپ شىقتى. فەستيۆالگە 6 ءىرى تەلەكوممۋ­نيكاتسيالىق كومپانيالار, اتاپ ايت­قاندا, «قازاقتەلەكوم» اق, قاز­پوشتا» اق, «GSM قازاق­ستان» جشس, «كار-تەل» جشس, «كازترانسكوم» اق جانە «التەل» اق قاتىسىپ, «ءتۇرى باسقا – تىلەگى ءبىر, ءجۇزى باسقا – جۇرەگى ءبىر» دەگەن ۇرانمەن وزگە ۇلتتار­دىڭ وك­ىل­دەرى باق سىناستى. فەس­تيۆال­دىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا اقپا­رات جانە بايلانىس مينيسترلىگى اقپا­رات جانە مۇراعات كوميتەتى ءتور­اعا­سىنىڭ ورىنب­ا­سا­رى, بەلگىلى پۋب­ليتسيست, اقىن ەربول شايمەردەنوۆ ءسوز سويلەپ, قىزىلجار ءوڭى­رىندە مەملەكەتتىك ءتىلدى دا­مى­تۋ اياسى كەڭەيە ءتۇس­كە­نىن, بۇگىنگى شارا سونىڭ ءبىر كو­رىنىسى ەكەنىن ايتا كەلىپ, سايىسقا قاتىسۋ­شى­لار­عا اق جول تىلەدى. «التەل» اق-تىڭ دەپارتامەنت ديرەكتورى رينات سي­سەمباەۆ ءبا­سەكەلى دوداعا ەلىمىز­دىڭ ءار ءوڭى­رى­نەن قازاق ءتىلى­نىڭ ماي­تالمان­دا­رى مەن جۇيرىك­تەرى جي­نالعانىن جەتكىزدى. شارا تاقى­رىپ اياسى­نىڭ كەڭدىگىمەن ەرەك­شە­لەنىپ, مەم­لەكەتتىك تىلمەن قاتار قازاق حالقىنىڭ سالت-ءداس­تۇرلە­رىن, ادەت-عۇرىپتارىن, مادە­نيەتىن جان-جاقتى ناسيحاتتاۋ ماقساتىن كوز­دەگەنى اڭعارىلدى. جاسىرا­تى­نى جوق, كوپتەگەن مەكەمەلەر مەن ۇي­ىمداردا كەڭسەلىك ءىس-قاعاز­دار­دى جۇرگىزۋ مەملەكەتتىك تىلگە كوش­كەنىمەن, ەكونوميكا, بانك, باي­لانىس سالالارىندا پرو­بلە­ما­لاردىڭ قوردالانىپ قال­عانى جا­سىرىن ەمەس. وسى جولعى باي­قاۋ كوڭىلدەگى كۇدىك­تەردى سەيىلتىپ, جان-جاقتى ىزدەنىسىمەن, بىلمەككە قۇمارلىعىمەن اسەر ەتتى. باي­لا­نىس سالاسى قىز­مەتكەرلەرى مەن ماماندارىنىڭ قازاق تىلىندە ەركىن سويلەپ, وي­لارىن انىق جەتكىزىپ, ىڭعايىنا قاراي, ادەمى ءازىلدى دە, ويناقى قالجىڭدى دا ارا­لاس­تىرىپ وتى­رۋى كوكەيگە قوندى. ماسەلەن, قۇ­رامى كوپ ۇلتتى «التەلدىكتەر» بار­لىق كەزەڭ سىندا­رى­نان مۇدىرمەي ءوتىپ, قا­زاق ءتىلىن جاپ-جاتىق مەڭگەرىپ ال­عاندارىن بايقاتتى. ولاردان تىلدەرى جاتىق, ويلارى ورا­لىم­دى «قازاقتەلەكوم­دىقتار» دا قا­لىسپادى. ءبىرى ءوزىن «ۇلتىم تاتار, جۇرەگىم – قازاق» دەپ تانىس­تىر­سا, ەكىنشىسى «انا ءتىلىن بىلمەيتىن قازاقتاردىڭ الدى­نا ۇلگى بولۋعا شىقتىم» دەپ ءىلىپ اكەتىپ, بوي­داعى نامىستى قام­شى­لاپ جاتتى. باسقا كوماندالار دا جاقسى دايىندىقپەن كەلگەندەرىن ءبىلدىرىپ باقتى. «قازاقتەلەكوم» اق ۇيىمداستىرۋ-باقىلاۋ دەپار­تا­­مەن­تىنىڭ جەتەكشىسى ناعيما سما­­عۇلوۆانىڭ سوزىنە قاراعاندا, باس ديرەكتسيادا 19 قازاق ءتىلىن ءۇي­رە­نۋ ۇيىرمەسى قۇرىلعان. تىڭداۋ­شى­لارعا ارناپ ارنايى سوزدىك­تەر, ءتىلاشارلار قۇراستىرىلعان. دەمەك, بايلانىس سالالارىندا دا مەم­لەكەتتىك ءتىلدىڭ ماڭىزى مەن قاجەتتىلىگى بارعان سايىن ارتىپ كەلەدى دەگەن ءسوز. مۇنداي كوز­قا­راس الدىمەن ءتىلدى قۇرمەت­تەۋ­دەن باستاۋ الارى انىق. «قاز­ترانس­كوم» اق كومانداسى اتى­نان كەلگەن يرينا پاك تا قازاق ءتىلىن ءۇي­رەنۋ ەشقانداي قيىن­دىق­قا سوق­پاعانىن العا تارتتى. قازىلار القاسى اقىلداسا كەلىپ, ءبىرىنشى ورىنعا «التەل» اق پەن «قازاقتەلەكوم» اق قۇرا­ما كوماندالارىن لايىق دەپ تاپ­تى. ەكىنشى ورىندى «قازپوش­تا» اق, ءۇشىنشى ورىندى «GSM قازاق­ستان» جشس جەڭىپ الدى. جەڭىم­پازدار مەن جۇلدەگەرلەرگە اۋىس­پا­لى كۋبوك, باعالى سىي­لىق­تار مەن بايلانىس جانە اق­پارات مي­نيسترلىگىنىڭ قۇرمەت ديپ­لومدارى تابىس ەتىلدى. جەكە سايىسشىلار اراسىندا ءى, ءىى ور­ىن­داردى «قا­زاق­تەلەكوم» اق-تىڭ قىزمەت­كەر­لەرى ەلينا يۆانوۆا مەن ەلەنا كوسەنكوۆا, ءىىى ورىندى «التەل» اق وكىلى نيكولاي سوبوتوۆيچ يەلەندى. جەتى اتالىم بويىنشا جە­ڭىمپازدار انىقتالدى. «التەل» اق بالالار ۇيىنە ارنايى سىي-سياپاتتار تارتۋ ەتتى. ءومىر ەسقالي. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.