توعىزقۇمالاق – الەمدىك مادەنيەتتىڭ كەز كەلگەن ۇلگىلەرىمەن بوي تەڭەستىرە الاتىن 4 مىڭ جىلدىق تاريحى بار زياتكەرلىك ويىن, وزىق رۋحاني مۇرا. قازاق حالقىنىڭ ىلكى تەكتەرىنەن باستاپ, ساقتار, عۇندار, كوكتۇرىكتەردەن قازىرگى كۇنگە دەيىن جالعاسىپ كەلە جاتقان ۇرپاقتار ۇندەستىگىنىڭ زاتتاي كورىنىسى.
قازاقتىڭ ءتول زياتكەرلىك ويىنى – توعىزقۇمالاق سوڭعى جىلدارى جوعارى قارقىنمەن دامىپ كەلەدى. حالىقارالىق توعىزقۇمالاق قاۋىمداستىعى, تۋريزم جانە cپورت مينيسترلىگى, وبلىس اكىمدىكتەرىنىڭ قولداۋى ارقاسىندا بۇل ويىنمەن شۇعىلدانۋشىلاردىڭ سانى 100 مىڭ ادامعا جاقىندادى. توعىزقۇمالاققا حالىقارالىق دەڭگەيدە دە قىزىعۋشىلىق ءوسىپ كەلەدى. قازىر توعىزقۇمالاقپەن تەك شەتەلدەردەگى قازاقتار عانا ەمەس, انگليا, فرانتسيا, گەرمانيا, يسپانيا, چەحيا, رەسەي, پورتۋگاليا, قىتاي مەملەكەتتەرىندە دە جەرگىلىكتى حالىقتاردىڭ اراسىندا ويناۋشىلاردىڭ سانى ارتۋدا.
توعىزقۇمالاق ءۇش رەت: 2006 جىلى – لوندوندا, 2008 جانە 2009 جىلدارى چەحيادا دۇنيەجۇزىلىك زياتكەرلىك وليمپيادانىڭ باعدارلاماسىنا ەندى. 2007 جىلى ماكەدونيانىڭ وحريد قالاسىندا وتكەن تۇركى تىلدەس حالىقتاردىڭ جاستار قۇرىلتايىندا 40 ەلدەن كەلگەن 240 دەلەگاتقا ۇلتتىق ويىننان سەمينار وتكىزىلدى. شەتەلدەردەگى توعىزقۇمالاق ناسيحاتشىلارى ءۇشىن انگليادا (2009 ج.), كولۋمبيادا (2009 ج.), قىتايدا (2008 ج.), تۇركيادا (2007, 2008, 2009 ج.), وزبەكستاندا (2009, 2010 جج.), رەسەيدە (2007-2008, 2010 جج.), فرانتسيادا (2010 ج.), شۆەيتساريادا (2009 ج.) بىرنەشە تانىستىرۋ شارالارى, جارىستار ۇيىمداستىرىلدى.
ويىن جاقتاۋشىلارى 2008 جىلدىڭ 1-8 ماۋسىمى كۇندەرى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جۇلدەسى ءۇشىن حالىقارالىق جارىس بارىسىندا, شەتەلدەردەن كەلگەن دەلەگاتتارمەن بىرلەسە وتىرىپ, حالىقارالىق توعىزقۇمالاق قاۋىمداستىعىن قۇردى. وعان 7 ەل مۇشە بولدى. اتاپ ايتقاندا: قازاقستان, قىرعىزستان, وزبەكستان, موڭعوليا, قىتاي, ءتۇركيا جانە رەسەي. قاۋىمداستىقتىڭ شتاب-پاتەرى استانا قالاسىندا ورنالاسقان. ونىڭ 4 ۆيتسە-پرەزيدەنتى, 20 اتقارۋ القاسىنىڭ مۇشەسى بولاتىنى كەلىسىلدى.
2009 جىلدىڭ ناۋرىز ايىنان باستاپ, اقپاراتتىق كەڭىستىكتە توعىزقۇمالاقتى ناسيحاتتاۋ ءۇشىن جاڭا www.9kumalak.kz سايتى حالىقتىڭ نازارىنا ۇسىنىلدى. ويىن ەرەجەلەرى مەن تاريحى, كۇنتىزبەلىك جوسپار, ويىنشىلاردىڭ رەيتينگى مەن باسقا دا مالىمەتتەر جونىندە وسى سايتتان تانىسۋعا بولادى. سايتتىڭ اۆتورى – اسحات شوتاەۆ.
2009 جىلدىڭ 15 قىركۇيەگىنەن باستاپ, الەمدىك عالامتوردا توعىزقۇمالاق زياتكەرلىك ويىن رەتىندە تىركەلىپ, www.iggamecenter.com سايتىندا ونلاين رەجىمىندە وينايتىن باعدارلاما جاسالدى. اۆتورى – كانادا ازاماتى ارتي ساندلەر. الداعى ۋاقىتتا ءتورتكۇل دۇنيەنىڭ مىقتى وي شەبەرلەرىمەن وسى سايتقا كىرۋ ارقىلى ەلەكتروندىق باعدارلامادا توعىزقۇمالاق ويناۋعا, ويىن شەبەرلەرىنىڭ پارتيالارىن تالداۋعا, ساقتاۋعا بولادى.
سونداي-اق, www.mail.ru سايتىندا «توعىزقۇمالاقشىلار مۇندا كەلىڭىزدەر!!!» («توگىزكۋمالاكشىلار, ۆام سيۋدا!!!») اتتى قوعامداستىق قۇرىلعان. قۇرۋشىسى – دينارا قاسەنوۆا. قوعامداستىقتىڭ ناقتى سىلتەمەسى – http://my.mail.ru/community/togyz/. مۇندا توعىزقۇمالاق ويىنىنا قاتىستى كەز كەلگەن تاقىرىپتا پىكىرلەسىپ, وي بولىسۋگە بولادى. رەسپۋبليكا كولەمىندەگى, حالىقارالىق دەڭگەيدەگى توعىزقۇمالاق جانە باسقا دا زياتكەرلىك ويىنداردان وتكەن جارىستاردىڭ ءناتيجەلەرى, سۋرەتتەرى بەرىلگەن. ءاربىر ازامات مۇندا تىركەلىپ, ۇلتتىق ويىنىمىزدىڭ ناسيحاتتالۋىنا اتسالىسا الادى.
2009 جىلدىڭ 19-26 قازانى ارالىعىندا شىمكەنتتە توعىزقۇمالاقتان ازيانىڭ تۇڭعىش اشىق چەمپيوناتى بولىپ ءوتتى. چەمپيوناتقا 9 ەلدەن بارلىعى 31 ويىنشى قاتىستى. ەرلەر اراسىندا العاشقى ازيا چەمپيونى ايدوس سەيىتجان (استانا, قازاقستان) ءجانە قىزدار اراسىندا ديانا كەنينا (پاۆلودار, قازاقستان) بولدى. ازيا چەمپيوناتى 2 جىلدا ءبىر رەت وتەتىن بولىپ كەلىسىلدى.
2010 جىلعى 1-7 قاراشا ارالىعىندا استانا قالاسىندا توعىزقۇمالاقتان ءى ءالەم چەمپيوناتى ءوتتى. چەمپيوناتقا 4 قۇرلىقتىڭ 16 ەلىنەن, اتاپ ايتقاندا, اقش, انتيگۋا-باربادۋا, ازەربايجان, گەرمانيا, گرۋزيا, يسپانيا, قازاقستان, قىرعىزستان, قىتاي, موڭعوليا, وزبەكستان, رەسەي (التاي, باشقۇرتستان, تاتارستان, تىۆا), تۇركيا, تۇركىمەنستان, چەحيا, شۆەيتساريادان, بارلىعى 43 ويىنشى قاتىستى. تۇڭعىش الەم چەمپيونى ەرلەر اراسىندا عالىمجان تەمىرباەۆ (كەنتاۋ, قازاقستان) جانە قىزدار اراسىندا اسەل داليەۆا (قىزىلوردا, قازاقستان) بولدى.
الەم چەمپيوناتى بارىسىندا حالىقارالىق توعىزقۇمالاق قاۋىمداستىعىنىڭ قۇرامى تاعى 9 ەلمەن تولىقتى. ولار: ازەربايجان, اقش, انتيگۋا جانە باربۋدا, گەرمانيا, گرۋزيا, تۇركىمەنستان, چەحيا, شۆەيتساريا جانە يسپانيا.
2010 جىلدىڭ قاراشا ايىندا توعىزقۇمالاقتىڭ قازاقستانداعى تۇڭعىش كومپيۋتەرلىك باعدارلاماسى جاسالدى. اۆتورلارى – كەرەكۋلىك س. اقتاەۆ, د. كەنينا, ە. شامباەۆ.
بۇگىنگى كۇنى قازاقستان, قىرعىز رەسپۋبليكاسى, وزبەكستان, رەسەي (تاۋلى التاي رەسپۋبليكاسى) جانە موڭعوليادا قاۋىمداستىقتار, يسپانيا, چەحيا, پورتۋگاليا, تۇركيا سياقتى مەملەكەتتەردە ءۇيىرمەلەر جۇمىس ىستەيدى. ەۋروپادا العاش اشىلعان توعىزقۇمالاق قاۋىمداستىعى چەحيانىڭ پراگا قالاسىندا تىركەلدى. ءتورايىمى – حانا كوتينوۆا.
بيىلعى جىلدىڭ 17-20 ماۋسىمى ارالىعىندا رەسەيدىڭ گورنو-التايسك قالاسىندا توعىزقۇمالاقتان V حالىقارالىق «التىن التاي» جارىسى بولىپ ءوتتى. توعىزقۇمالاقتىڭ كەڭىنەن ناسيحاتتالۋى ءارى شەتەلدىك سپورتشىلارمەن توعىزقۇمالاق جانە باسقا دا زياتكەرلىك ويىن ءتۇرلەرىنەن تاجىريبە الماسۋ ماقساتىندا بۇل جارىس گورنو-التايسك قالاسىندا ءداستۇرلى تۇردە بەسىنشى رەت ۇيىمداستىرىلدى. قازاقستاندىق سپورتشىلار سونىمەن بىرگە التاي حالقىنىڭ شاترا ويىنىنا دا قاتىسىپ, ءوز باقتارىن سىنادى. قازىرگى ۋاقىتتا التاي رەسپۋبليكاسى شاترا قاۋىمداستىعى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى توعىزقۇمالاق قاۋىمداستىعى اراسىندا تىعىز بايلانىس ورناتىلعان. بۇل بايلانىس تەك جارىس پەن سەمينارلار وتكىزۋگە قاتىستى پراكتيكالىق قانا ەمەس, زياتكەرلىك ويىنداردى زەرتتەۋ ارقىلى عىلىمي-تەوريالىق جاعىنان دا دامىتىلىپ وتىر.
18-23 شىلدە كۇندەرى چەحيانىڭ پاردۋبيتسە قالاسىندا توعىزقۇمالاقتان جارىس پەن ويىندى دامىتۋ مەن ءۇيرەتۋ جايلى سەمينار وتكىزىلىپ, وندا 2012 جىلى وسى قالادا وتەتىن الەم چەمپيوناتى جايلى ءماسەلەلەر تالقىلاندى. جارىس تۋرالى مالىمەتتەردى www.czechopen.net سايتىنان تولىعىراق كورۋگە بولادى. ۇيىمداستىرۋ القاسى بۇل چەمپيوناتتىڭ دا جوعارى دەڭگەيدە وتەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى. سونىمەن, 2012 جىلى توعىزقۇمالاقتان ءىى الەم چەمپيوناتى چەحيانىڭ پاردۋبيتسە قالاسىندا 14-20 شىلدە ارالىعىندا وتكىزىلەتىن بولدى.
ىرىسباي ابدۋجاپپاروۆ.
استانا.