ENRC كومپانياسىنىڭ توبى پاۆلودار وبلىسىندا بولاشاقتا ءوز وندىرىسىندە جۇمىس ىستەيتىن قىزمەتكەرلەردى ويداعىداي دايىنداۋ ۇستىندە.
سوڭعى جىلدارى قازاقستان ەكونوميكاسى كۇشەيىپ, جاڭا ءوندىرىس ورىندارى اشىلا باستادى, ەلىمىزدە جوعارى بىلىكتى كادرلار تاپشىلىعى ورىن الدى. بۇنىڭ سەبەپتەرى تۋرالى ۇزاق جانە كوپ ايتۋعا بولادى. قوعامداعى وندىرىستە ناقتى ءونىمدى دايىنداۋشىلار بەدەلى نەگىزسىز تومەندەتىلدى (ناتيجەسىندە – بارلىق جاستار زاڭگەر, ەكونوميست جانە بانكير بولۋعا تىرىستى) ءجانە كوپتەگەن ليتسەيلەر مەن كاسىپتىك مەكتەپتەر جاڭا نارىق جاعدايىندا جۇمىس ىستەۋگە دايىن ەمەس ەدى. بۇل جاعدايدا كوپتەگەن ءوندىرىس ورىندارى ەڭبەك نارىعىن «ارالاپ», بوس ورىندار جارمەڭكەسىندە ءبىلىمى مەن تاجىريبەسى بولا تۇرا, جۇمىس تابا الماي جۇرگەن ادامداردى ىزدەستىرىپ, نەمەسە جۇمىسكەرلەر مەن يتج وقىتۋعا ءمان بەرمەي, ونىڭ ورنىنا كورشىلەرىنەن جۇمىسشىلاردى ءوز جاعىنا شاقىرۋمەن اينالىستى. بىراق باسقا دا جولى بار ەدى: ءبىرشاما شىعىنعا باتىراتىن, دەگەنمەن دە ۇزاق ۋاقىتقا ەسەپتەلگەن كەلەشەگى زور جانە مىقتى قوندىرعىسى بار جول. مىنە, وسى جولمەن ءجۇرىپ وتكەن ENRC كورپوراتسياسى ءوزىنىڭ ءوندىرىس ورىندارى ءۇشىن كاسىپورىنداردا وقۋ سەكتورلارىن قۇرا وتىرىپ, كادرلاردى دايىنداۋدى قولعا الدى.
وسىنىڭ دالەلى رەتىندە «قازحروم» كومپانياسى (ENRC قۇرامىنا كىرەدى), ونىڭ فيليالى – اقسۋ فەرروقورىتپا زاۋىتى مەن اقسۋ № 19 كاسىپتىك ليتسەي اراسىنداعى وسى وقۋ ورنىن قوسىمشا قارجىلاندىرۋ تۋرالى ءۇش جاقتى كەلىسىمگە قول قويىلدى. سول 2009 جىلى شەف-وندىرىسشىلەر جىل سايىن ليتسەي ءۇشىن 27 جانە ودان دا كوپ ميلليون تەڭگەنى وندىرىستىك بازانى دامىتۋ مەن قىزمەتكەرلەردىڭ دايىندىعىن جاقسارتۋعا جۇمساۋعا ۋادە بەردى.
بۇل جەردە, № 19 كاسىپتىك ليتسەيدىڭ بۇعان دەيىن دە ونداعان جىلدار بويىنا اقسۋ فەرروقورىتپا زاۋىتى ءۇشىن بىرنەشە ماماندىق بويىنشا جۇمىسشىلارىن دايىنداپ كەلگەنىن ايتپاسقا بولمايدى. ءتىپتى زاۋىت جۇمىسشىلارىنىڭ 50 %-ى, ونىڭ ىشىندە بولىمشەلەر مەن افز قىزمەتتەرىنىڭ باسشىلارى – ليتسەيدىڭ بۇرىنعى تۇلەكتەرى ەكەنى دە ايقىن. الايدا, قازىرگى ۋاقىت اعىمى ينجەنەرلەرمەن بىرگە قاتارداعى قىزمەتكەرلەرگە دە قاتاڭ كاسىپتىك تالاپتار قويىپ وتىر. بۇنى «قازحروم» باسشىلىعى دا, جوعارى ساناتتى مۇعالىم, قر ءبىلىم سالاسىنىڭ قۇرمەتتى قىزمەتكەرى, قازكسر كاسىپتىك ءبىلىم ءىسىنىڭ ۇزدىگى, پەداگوگيكالىق ەڭبەك شەبەرى فەدور يوسيفوۆيچ كيسەنكوۆ باسقاراتىن ليتسەي ۇجىمى دا ءتۇسىندى.
ليتسەي مەن ينۆەستورلار وداعى نە ناتيجە بەردى؟ سۇحباتتارىنىڭ بىرىندە ف.كيسەنكوۆ بىلاي دەدى:
– بۇگىنگى كۇنى ليتسەي – بۇل قازىرگى زامانعى, جاقسى جاراقتالعان وقۋ ورنى, ونىڭ قابىرعاسىندا تاجىريبەلى وقىتۋشىلار ەڭبەك ەتۋدە. وسىنىڭ ارقاسىندا ءبىلىم الۋشىلاردىڭ كوپشىلىگى ديپلوم جۇمىستارىن «بەس» جانە «ءتورت» باعاسىنا قورعاپ كەلەدى. ليتسەيدى اياقتاعان كەزدە تۇلەكتەردىڭ جالپى سانىنىڭ باسىم كوپشىلىگى كاسىپتىك رازريادى بەلگىلەنگەن نورمادان ارتىق جانە 44%-ى سول نورماعا سايكەس كەلەدى (ازف قارجىسى ەسەبىنەن قوسىمشا مەملەكەتتىك تىلدە وقيتىن كوپىر كرانىنىڭ ماشينيستەرى, مەتالل مەن قوسپا بالقىتۋشىلار دايىندالدى – اۆتوردىڭ ەسكەرتپەسى).
«قازحروم» تنك» اق مەن ازف ارىپتەستىگىنىڭ باعدارلاماسىندا وندىرىستىك پراكتيكانى ۇيىمداستىرۋ مەن ليتسەيدىڭ وقۋ-ماتەريالدىق بازاسىن نىعايتۋدان وزگە, ءبىلىم الۋشىلاردىڭ پراكتيكاسىنا جەتەكشىلىك ەتەتىن ۇستازدارعا ۇستەمە اقى, وقۋ وزاتتارى مەن ۇزدىكتەرىنە ستيپەنديالار, ينجەنەر-پەداگوگيكالىق ۇجىم ءمۇشەلەرىن كوتەرمەلەۋ شارالارى قاراستىرىلعان. كۇردەلى جوندەۋ, پراكتيكالىق جۇمىستار ءۇشىن ماتەريالدار, ارنايى كيىمدەر, ادەبيەت پەن جيھاز ساتىپ الۋعا دا قارجى ءبولىندى.
…بۇنىمەن ليتسەي مەن زاۋىتتىڭ ءارىپتەستىگى شەكتەلگەن جوق. كل-19 ەمتيحان كوميسسياسىنىڭ توراعالارى – ءبىتىرۋشى بىلىكتىلىك ەمتيحاندارىندا تۇلەكتەردىڭ ءبىلىمى مەن پراكتيكالىق بىلىك-داعدىلارىنا ءادىل باعا بەرەتىن ازف نەگىزگى ماماندارى بولىپ تابىلادى. ءناتيجەسىندە, سوڭعى جىلدار ىشىندە ليتسەي وقۋشىلارى وبلىستىق «ماماندىعى بويىنشا ءۇزدىكتەر» كونكۋرسىندا ءبىرىنشى ورىندى يەلەنۋدە.
ENRC كورپوراتسياسىنىڭ پاۆلودارلىق № 7 كاسىپتىك ليتسەيمەن دە وسىنداي ارىپتەستىگى بار. اعىمداعى جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا 2011 جىلعا كورپوراتسيا مەن وبلىس اكىمدىگى اراسىندا الەۋمەتتىك جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ءجونىندەگى ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. كەلىسىم باپتارىنىڭ بىرىندە ليتسەيدىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن دامىتۋ ءۇشىن «ەۋروازياتتىق ەنەرگەتيكالىق كورپوراتسيا» اق (بۇل دا ENRC قۇرامىنا كىرەدى) 73,3 ملن تەڭگە بولەتىنى تۋرالى تارماق بار. كاسىپورىننىڭ قارجىسى ەسەبىنەن كاسىپتىك ليتسەي شەبەرحانالارى, زەرتحانالارى مەن تسەحتارى تولىقتاي جاڭارتىلاتىن بولادى.
– بۇگىنگى كۇنى ليتسەيدىڭ تەحنيكالىق بازاسى ەسكىرگەن, – دەيدى «№7 كاسىپتىك ليتسەي» مم ديرەكتورى, حيميا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى الەكساندر ۆاسيلەۆيچ بولداشەۆسكي. – سوڭعى رەت جابدىقتار كەڭەس جىلدارى اۋىستىرىلعان بولاتىن. ولار نەگىزىنەن 70-جىلدارى شىعارىلعان. قازىرگى كەزدە, اسىرەسە ENRC توبىنا كىرەتىن وندىرىستىك كاسىپورىندار تەز دامىپ كەلەدى. ولارعا تەحنيكانىڭ سوڭعى جاڭالىقتارى بولىپ سانالاتىن جاڭا قۇرال-جابدىقتار ورناتىلۋدا. ءبىز ءوز تاراپىمىزدان ءتيىستى كادرلاردى دايىنداۋىمىز كەرەك. «ەەك» اق دەمەۋشىلىك كومەگىنىڭ ارقاسىندا ءبىزدىڭ ليتسەي ءوزىنىڭ دامۋ تاريحىندا جاڭا سەرپىن الىپ وتىر. ال بۇل بولسا – ءوڭىردىڭ مەتاللۋرگتەرى ءۇشىن كادرلار ۇستاحاناسى دەسە دە بولادى.
وقۋ ورنىنىڭ باسشىسى ءتۇسىندىرگەندەي, قاراجات ليتسەي تسەحتارىنىڭ جاڭعىرتىلۋى ءۇشىن جۇمسالادى. اتاپ ايتقاندا, شەبەرحانالار: ەلەكترمونتاجدى جانە اپپاراتشىلار-گيدرومەتاللۋرگتەردى دايىنداۋ ءۇشىن ەلەكتر جانە سلەسار تسەحتارىن جابدىقتاۋ جوسپارلانۋدا. سونداي-اق بالقىتىلعان تۇزداردى ەلەكتروليزدەۋگە ارنالعان زەرتحانالاردى دا جابدىقتاۋ قاجەت. ولارعا قاجەتتى جابدىقتار رەسەيدەن ساتىپ الىنادى. بۇدان وزگە, ەكى كومپيۋتەر كلاسىنا ارنالعان 50 جاڭا قۋاتتى كومپيۋتەر ساتىپ الىنباقشى.
وڭىردە كادرلاردى كاسىپتىك دايىنداۋ ءىسى اۋقىمدى جۇرگىزىلىپ جاتقانىن تىلگە تيەك ەتەمىز. ليتسەيلەردىڭ جاعىمدى ءرولىن جوققا شىعارماعان وبلىس اكىمى باقىتجان ساعىنتاەۆ ءوڭىردە سالالار بويىنشا ماماندىقتارعا وقىتاتىن جۇمىسشىلاردى دايىنداۋدى توپتاۋ ءجونىندە ۇسىنىس جاسادى جانە بۇل دا ىسكە اسىرىلۋدا. ەكىباستۇزدا وتىن-ەنەرگەتيكالىق سەكتور ءۇشىن كادرلار دايىنداۋ جونىندەگى ءىرى وڭىرارالىق ورتالىق قۇرىلۋدا. پاۆلوداردا № 7 كاسىپتىك ليتسەي بازاسىندا ENRC قاتىسۋىمەن كەشەندى, بىراق مەتاللۋرگيالىق ورتالىق قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
تاعى ءبىر ماڭىزدى جايت, ENRC الەۋمەتتىك جوبالارىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمدار كورپوراتسيا كاسىپورىندارى ورنالاسقان بارلىق ءتورت وبلىستىڭ: پاۆلودار, اقتوبە, قاراعاندى جانە قوستاناي اكىمدىكتەرىمەن جاسالدى. جانە دە ءبىلىم بەرۋ جوبالارىنا بارعان سايىن كوپ كوڭىل بولىنۋدە. وتكەن جىلى ءبىلىم بەرۋ ءىسىن دامىتۋعا كورپوراتسيا 772,5 ملن تەڭگە بولگەن بولسا, بيىلعى جىلى بۇل باپ 8 ملرد. تەڭگەدەن استام قارجىنى قۇرايدى.
ياعني, كادر دايارلاۋ – مەملەكەتتىڭ عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ءوندىرىستىڭ دە ءىسى بولماق. ENRC كورسەتىپ وتىرعانداي, مۇددەلى دە پايدالى ءىس ەكەن.
سەرگەي گوربۋنوۆ.
پاۆلودار وبلىسى.
–––––––––––––––
سۋرەتتە: وقۋشى مەن تالىمگەر.
سۋرەتتى تۇسىرگەن ۆالەري بۋگاەۆ.