تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىنىڭ پايدا بولۋىمەن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناقتارىنىڭ جۇيەسى قارقىندى دامىپ كەلەدى. بۇل جۇيە نەسيەلىك قوردىڭ قۇنىن, سونىڭ ىشىندە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ 2011-2014 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ەداۋىر ارزانداتتى.
پاتەر ساتىپ الۋ نەمەس ءۇي سالۋ – كوپتەگەن قازاقستاندىقتار ءۇشىن كوكەيكەستى ماسەلە بولىپ كەلەدى. باسپانا ارقاشان قاجەت, ال بۇل ماسەلەنى شەشۋ جولىندا تەك دۇرىس شەشىم قابىلداعان ابزال. ارينە, ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر بار, دەگەنمەن جوعارىلاپ كەتكەن پايىزدارمەن يپوتەكالىق نەسيە الۋعا ءاردايىم مۇمكىندىگىڭىز جەتە بەرمەيدى. نەسيە پايىزىنىڭ جوعارىلاۋى, تۇرعىن ءۇيدىڭ شارشى مەترىن شىنىمەن دە التىنعا اينالدىراتىنى جابىرقاتادى! ءاتتەڭ, تولەمگە بەرىلەتىن قوماقتى اقشانىڭ ورنىنا, ەشقانداي قيىندىقسىز تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق ءجۇيەسى ارقىلى باسپانا الۋعا بولاتىنىن بىلگەندە اشىناسىڭ. نە سەبەپتى ءدال وسى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق جۇيەسى؟ سەبەبى, وسى جولدى بولاشاعىن ويلاعان دامىعان ەلدەر تاڭداپ وتىر. بارلىعى قىمبات نەسيە الا الماسى انىق, مىنە سوندىقتان جيناقتاۋ جۇيەسى ءىس جۇزىندە يپوتەكالىق نەسيەلەرگە التەرناتيۆتى ءباسەكە تۋدىرادى.
تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق جۇيەسى – پاتەر الۋ, تۇرعىن ءۇي جاعدايىن جاقسارتۋ نەمەسە جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدىڭ بىردەن-ءبىر ءتيىمدى كىلتى. بۇل جۇيەدە, بارلىعى سالىمشىنىڭ وزىنە بايلانىستى, ياعني ونىڭ تولەۋ قابىلەتى جانە شوتىن جۇيەلى تۇردە تولتىرىپ وتىرۋى. تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى بولىمىنە كەز كەلگەن ازامات كەلىپ, وزىنە لايىقتى ءتاريفتى تاڭداپ, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق كەلىسىم-شارتىن جاساپ, ەلىمىزدەگى ەڭ تومەنگى سىياقى مولشەرىمەن نەسيە الۋى ءۇشىن قور جيناقتاۋعا قۇقىلى! مۇنداي جينالعان قاراجات كوزى دەپوزيت بولىپ تابىلادى جانە وعان 2% جىلدىق مولشەرىندە بانك سىياقىسى تولەنەدى. تولىق سەنىمدى بولۋ ءۇشىن جيناقتاۋ بارىسىندا, مەملەكەت ءجاردەم بەرىپ, شەتتە قالمايدى. جىل سايىن مەملەكەت تاراپىنان 20 پايىز مولشەرىندە (200 مرپ-گە دەيىن) جيناققا قاراجات قوسىلىپ وتىرادى.
تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق جۇيەسىنىڭ تاعى ءبىر جەڭىلدىگى تۋراسىندا ايتا كەتسەك, قر سالىق كودەكسىنىڭ 166-شى بابىنىڭ 5-ءشى تارماعىنا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ رەزيدەنتi جەكە تۇلعانىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى جيناق اقشاسى تۋرالى زاڭناماسىنا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا تۇرعىن ءۇي جاعدايىن جاقسارتۋ جونiندەگi iس-شارالاردى جۇرگiزۋگە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكتەرiنەن العان قارىزدارى بويىنشا سىياقىنى وتەۋگە باعىتتالعان سومالار قىزمەتكەردiڭ تولەم كوزiنەن سالىق سالىناتىن تابىسىن انىقتاۋ كەزiندە تولەمدەردىڭ كەزەڭدىلىگىنە قاراماستان, كۇنتىزبەلىك جىل iشiندەگi ءاربiر اي ءۇشiن سالىق شەگەرىمدەرى قولدانىلادى تۇرعىن ءۇي ءماسەلەلەرىن شەشۋدە كەز كەلگەن بانكتىڭ مۇنداي جاعداي جاسامايتىنى انىق!
تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىندە, ءسىز پاتەر نەمەسە ءۇي ساتىپ الۋ تاريفتىك باعدارلامالارىن تابا الاسىز. مىسالى, «بولاشاق» تاريفتىك باعدارلاماسى – جيناقتاۋ مەرزىمى – 15 جىلعا دەيىن جانە تۇرعىن ءۇي زاەمى بويىنشا سىياقى مولشەرلەمەسى – جىلىنا 3,5% ء(تيىمدى سىياقى ءمولشەرلەمەسى 3,6% دەيىن) قۇرايدى. بۇل بولاشاق ۇرپاعىنىڭ تۇرعىن ءۇي ماسەلەسىن بۇگىن ويلايتىندار ءۇشىن قۇرىلعان باعدارلاما. ءسىزدىڭ بالالارىڭىز قالاي تەز وسسە, «بولاشاق» جيناقتارى دا سولاي وسەدى!
تۇرعىن ءۇي ارمانىنا قول جەتكىزۋدە, 8 جىلعا ارنالعان «كەمەل» وپتيمالدى باعدارلاماسى بار. بۇل تاريف بويىنشا تۇرعىن ءۇي زاەمى بويىنشا سىياقى مولشەرلەمەسى — جىلىنا 4% ء(تيىمدى سىياقى مولشەرلەمەسى-4,2% دەيىن).
بۇرىنعى كەڭشىلىك ۋاقىتتاعىداي, بەسجىلدىقتا تۇرعىن ءۇي زاەمى بويىنشا سىياقى مولشەرلەمەسى – جىلىنا 4,5% ء(تيىمدى سىياقى مولشەرلەمەسى – 4,7% دەيىن) قۇرايتىن «ءوركەنمەن» تۇرعىن ءۇي ماسەلەسىنەن قۇتىلىڭدار!
ءوز ۋاقىتىن باعالاپ, شيراق قوزعالاتىندار ءۇشىن, تۇرعىن ءۇي زاەمى بويىنشا سىياقى مولشەرلەمەسى — جىلىنا 5% ء(تيىمدى سىياقى ءمولشەرلەمەسى 5,3% دەيىن) قۇرايتىن باعدارلامانىڭ جەدەل ءتۇرى – «باستاۋ» 3,5 جىلعا دەيىن. جاقسى ءىستىڭ باستاۋى بولاتىن «باستاۋ» ءوز ىسىنە تاستاي.
ارينە, كوپشىلىك جيناقتاۋ وڭاي ەمەستىگىنە كەلىسپەۋى مۇمكىن. قازىرگى تاڭدا قانداي دا ءبىر نارسەنى ساقتاۋ قيىن سياقتى. ءتۇرلى وقيعالار ساقتاۋعا جول بەرمەيدى. وسى رەتتە ەڭ باستىسى – وزىڭىزگە زيان كەلمەيتىن, پايدالى جولمەن اقشاڭىزدى جيناقتاۋ. كوپ جاعدايدا, بۇل تاريفتىك باعدارلامانى تاڭداۋعا دا بايلانىستى بولادى, ارينە كەيىنىرەك تە ءوز ءۇيىڭىز بەن پاتەرىڭىزدى يەمدەنۋ قۋانىشىڭىزدى جەدەلدەتۋگە مۇمكىندىك جاسايتىن باعدارلامانى تاڭداۋعا بولادى. تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى سالىمشىلارىنىڭ ايتۋى بويىنشا, جيناقتاۋشىلار سالىمدى از ءمولشەردەن باستاپ, كەيىن تابىسى جوعارىلاۋىنا بايلانىستى باسقا تاريفكە اۋىسسا بولادى. البەتتە, مۇندا جاعدايلاردىڭ بارلىعى ەسكەرىلىپ وتىرادى. باسقا ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردە قانداي دا ءبىر وزگەرىستەر وتە ءتيىمسىز. ال تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىمەن ءاردايىم ءتيمدى دەمەكپىز!
تۇرعىن ءۇي باعاسىنىڭ 50% جيناعى بار جانە پاتەردى الدىن الا جيناقتاۋسىز العىسى كەلەتىندەر ءۇشىن, 2011 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنەن 25 جەلتوقسان ايى ارالىعىندا پايىزدىق مولشەرلەمە تومەندەتىلگەن. پايىزدىق مولشەرلەمەنىڭ تومەندەۋى ارالىق تۇرعىن ءۇي نەسيەلەرىنە اسەر ەتىپ, قازىرگى تاڭدا 8,5% ء(تيىمدى سىياقى موشەرلەمەسى 17,5% دەيىن), «جەڭىل» باعدارلاماسى بويىنشا ارالىق تۇرعىن ءۇي نەسيەلەرى جىلدىق 9,5% ء(تيىمدى سىياقى مولشەرلەمەسى 15,7%), الدىن الا تۇرعىن ءۇي نەسيەسى بويىنشا 0%-دان 25% ارالىعىندا جيناقتاردى جيناعاندارعا كەلىسىم-شارت سوماسىنان جىلدىق 11%-عا جەتتى ء(تيىمدى سىياقى مولشەرلەمەسى 15,1%), ال 25%-دان 50% كەزىندە كەلىسىم-شارت سوماسىنان جىلدىق نەسيە 10,5% قۇرادى ء(تيىمدى سىياقى مولشەرلەمەسى 17,3%).
تۇرعىن ءۇي جيناق بانكى سوڭعى كەزدەرى جاڭا جوبالار ۇسىنىپ, تۇرعىن ءۇي الۋ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋدە. مىسالى, 2011-2014 جىلدار ارالىعىندا مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسىن ءجۇزەگە اسىرۋ شەڭبەرىندە – بانك سالىمشىلارىنىڭ كەيىنگى يەمدەنۋ قۇقىعى نەگىزىندە الەۋمەتتىك قىمبات ەمەس تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. قازىرگى نارىقتا, جىلجىمايتىن م ۇلىك باعاسىنىڭ ارتۋى اياسىندا قولايلى باعاعا تۇرعىن ءۇي الۋ ەرەكشە جايت. باعا كەلەسىدەي كورىنىس الۋدا – الماتى قالاسى ءۇشىن پاتەردىڭ تازا ارلەنگەن كۇيىندەگى 1 شارشى مەترى 142,5 مىڭ تەڭگە, استانا, اقتاۋ قالالارىندا 112,5 مىڭ تەڭگەنى قۇراسا, وزگە ايماقتار ءۇشىن 90 مىڭ تەڭگە بەلگىلەنگەن. باعدارلاما قاتىسۋشىلاردىڭ پۋلدارىن قۇرۋ ارقىلى جۇزەگە اسۋدا. تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ باعدارلاماسىنا قاتىسۋ ءۇشىن ءوتىنىش فورماسىن تولتىرىپ, قاجەتتى قۇجاتتارىن ۇسىنىپ, تۇرعىن ءۇي جيناقتاۋ كەلىسىمشارتىن جاساسۋ قاجەت.
ناقتى اقپاراتتى, ءسىز بارلىق وبلىستاردا ورنالاسقان بانكتىڭ ايماقتىق بولىمشەلەرىندە نەمەسە www.hcsbk.kz سايتىنان بىلە الاسىز.
تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى – مەملەكەتتىك ماڭىزى بار ءىس!
يبراھيم كاپپاسوۆ.
قوسىمشا اقپاراتتى «قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» اق-تىڭ مىنا تەلەفوندارى ارقىلى الۋعا بولادى: الماتى ق., 279-35-11, استانا ق., 40-72-76, تالدىقورعان ق., 24-40-48, قاراعاندا ق., 43-62-02, قىزىلوردا ق., 26-26-64, پاۆلودار ق., 34-08-99, وسكەمەن ق., 75-48-65, اتىراۋ ق., 32-04-00, تاراز ق., 42-58-80, اقتوبە ق., 55-72-21, اقتاۋ ق., 43-96-91, قوستاناي ق., 53-38-20, پەتروپاۆل ق., 42-79-94, كوكشەتاۋ ق., 25-63-04, شىمكەنت ق., 21-33-62, ورال ق., 54-03-33, سەمەي ق., 52-22-90 نەمەسە مىنا سايتتا www.hcsbk.kz