ورنەك اۋىلىنىڭ وركەندەۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى
وبلىس ورتالىعىنان شەتكەرى اۋداننىڭ ءبىرى – قارابالىق رەسەيمەن شەكارادا ورنالاسقان. شەكارانىڭ سىزىعىنداي بولىپ اعاتىن ءۇي وزەنى اقىن, اۋدارماشى, جۋرناليست مۇحامەتجان سەرالين وسىدان اتتاي 100 جىل بۇرىن «ايقاپ» جۋرنالىن شىعارعان ترويتسك قالاسى مەن قازاق دالاسىنىڭ اراسىن ءبولىپ تۇر. سونىڭ دا سەبەبى بولار, بۇل اۋداندا قازاق مەكتەبى قاشاننان كوپ بولعان جوق, بارىنىڭ ءوزى اۋىلدان جۇرت ۇدەرە كوشكەن جىلدارى جابىلىپ قالعان. اتىنا ساي تابيعاتتىڭ سالعان ورنەگىندەي اق قايىڭ كومكەرگەن وڭىردەگى ورنەك اۋلىندا مۇحامەتجان سەراليننىڭ كىندىك قانى تامعان. حالقىمىزدىڭ ءبىرتۋار پەرزەنتى سول جەردە ماڭگىلىك تىنىستاپ جاتىر. قايماعى بۇزىلماعان قازاق اۋىلىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ داڭقى ءبىر كەزدەرى الىسقا كەتىپ جاتار ەدى. كەنجەلەپ بولسا دا مۇحامەتجان اتامىزدىڭ اتىن العان سول مەكتەپ وسىدان ءبىراز جىل بۇرىن جابىلىپ قالعان. وعان اۋىل كوشىنىڭ توقتاماۋى باستى سەبەپ بولعان ەدى. سوڭعى كەزدەرى كوش سيرەپ, اۋىلدىڭ ءسال دە بولسا ەڭسەسى كوتەرىلگەن سوڭ مەكتەپتىڭ قاجەتتىگى قايتا بىلىنە باستادى. ورنەك اۋىلىنداعى تۇرعىنداردىڭ وتىنىشىمەن ورتالاۋ مەكتەپ قايتادان اشىلدى.
– اۋىلىمىزداعى مۇحامەتجان سەرالين اتىنداعى مەكتەپ قايسى جىلى جابىلىپ قالعانىمەن, ونىڭ عيماراتى ءب ۇلىنبەي سول كۇيىنشە ساقتالعان بولاتىن. كوپ جەرلەردە بوساعان عيماراتتىڭ ب ۇلىنە باستايتىنىن, ونى قۇرىلىس ماتەريالى ءۇشىن بۇزاتىنىن كوزىمىز كورىپ ءجۇر. ال ءبىزدىڭ اۋىلدا اتامىزدىڭ اتىنداعى مەكتەپتى ءبۇلدىرۋگە ەشكىمنىڭ قولى بارمادى, بىرنەشە جىل بوس تۇرسا دا ءبىر شەگەسى قيسايعان جوق. مىنە, سول ءۇيدى ۋاقىت تالابىنا ساي قايتادان جوندەپ, از ۋاقىتتىڭ ىشىندە جاڭا وقۋ جىلىنا دايىن ەتتىك, – دەيدى مەكتەپ ديرەكتورى گۇلبارشىن ەرماعانبەتوۆا.
ورنەك مەكتەبىن مۇعالىم كادرلارىمەن قامتاماسىز ەتۋ دە شاما-شارقىنشا ءجۇرگىزىلۋدە. ەندى ورنەكتىك بالالار وسى قازاق مەكتەبىندە وقيتىن بولادى. بۇرىنعىداي وزگە اۋىلداردان تۋعان-تۋىس ىزدەمەيدى نەمەسە اۋدان ورتالىعىنداعى ينتەرناتقا جاتپايدى. ءوز اۋىلىندا, اتا-اناسىنىڭ قاسىندا ءبىلىم نارىنەن سۋسىندايتىن بولادى. قارابالىق اۋدانىندا 35 مەكتەپ بار. بيىلعا دەيىن وسى ءبىلىم وشاقتارىنىڭ ەكەۋى قازاق تىلىندە ءبىلىم بەرەتىن. ەندى جاڭا وقۋ جىلى ولاردىڭ قاتارىنا ورنەك قازاق ورتالاۋ مەكتەبى قوسىلدى, ياعني قازىر قارابالىقتا ءۇش قازاق مەكتەبى بار.
دەگەنمەن, كەيىنگى جىلدارى اۋىلداردا قازاق مەكتەپتەرىنىڭ اشىلۋى شابانداپ كەتتى. اۋدان باسشىلارىنىڭ جانە وبلىستاعى ءبىلىم بەرۋ سالاسى ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, بالا سانىنىڭ ازدىعى مەن مامانداردىڭ جەتىسپەۋى مەملەكەتتىك تىلدە ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردى اشۋدىڭ باستى قيىندىعى بولىپ وتىر. الايدا, كەيبىر اۋىلدارداعى كورىنىس باسقاشا وي تۇيۋگە جەتەلەيدى. وسى اۋدانداعى ميحايلوۆ سەلوسىنداعى ورتا مەكتەپكە باراتىن 130 بالانىڭ 30 پايىزىنىڭ ۇلتى قازاق. ال وسى اۋىلعا ىرگەلەس لەسنوي اۋىلىنىڭ تۇرعىنى ەمەلحان شاراپي قازاق تىلىندە ءبىلىم الۋ ءۇشىن ءتورت بالاسىن بىردەي اۋدان ورتالىعىنداعى ينتەرناتقا بەردى. اۋىل مەكتەپتەرىنە مامان تۇراقتاتۋ تەك قارابالىق اۋدانى عانا ەمەس, جالپى وبلىس وڭىرىندەگى وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى.
مەكتەپ جابىلعان جەردە اۋىل بولمايدى, سونداي-اق ەل بولماسا مەكتەپ تە اشىلمايدى. قارابالىق اۋدانىنداعى اۋىلداردىڭ جويىلۋى سالدارىنان قازاقتىڭ تالاي ازاماتتارىن تاربيەلەپ شىعارعان ىرگەلى ءبىلىم وشاعى – تاستىوزەك ورتا مەكتەبى جابىلىپ تىندى. بيىلعى جاڭا وقۋ جىلىنىڭ ولجاسى بولعان مەكتەپ ورنەك اۋىلىنىڭ وبلىس كارتاسىنان سىزىلمايتىنى اۋىلداعىلاردىڭ سەنىمىن كۇشەيە باستادى.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا.
قوستاناي وبلىسى, قارابالىق اۋدانى.