ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 9 قىركۇيەگىندە اقوردادا بولعان ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «اگروبيزنەس-2020» باعدارلاماسى اياسىندا اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ جولدارىن كورسەتىپ بەرگەن ەدى. سونىڭ ىشىندە اۋىل تۇرعىندارىنا شاعىن نەسيە بەرۋ ماسەلەسىن دامىتۋدى ەرەكشە ايتقان-تىن. ءوزىن ءوزى قامتيتىنداردىڭ 60 پايىزدان ارتىعى اۋىلدى جەرلەردە تۇراتىنىن, ەلىمىزدىڭ 5 ايماعىندا «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسىنىڭ» قاناتقاقتى رەجىمدە جۇمىس ىستەپ جاتقانىن جەتكىزىپ, ونى ىسكە اسىرۋعا 10 ملرد تەڭگە بولىنگەنىن دە اتاپ وتكەن.
سونىمەن بىرگە, ەلباسى اۋىلداردا كووپەراتسيانى دامىتۋعا ۇلكەن كوڭىل ءبولۋ كەرەكتىگىن ەسكەرتىپ, ۇكىمەتكە اكىمدىكتەرمەن بىرلەسە وتىرىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وڭدەيتىن جانە ساتاتىن كووپەراتيۆتەر ۇيىمداستىرۋ شارالارىن قولعا الۋدى تاپسىرعان ەدى. وعان قاجەتتى «كووپەراتسيا تۋرالى» زاڭنىڭ قابىلدانعانى دا بەلگىلى. وسى ماسەلەلەردى ايتا كەلىپ, ن.نازارباەۆ ۇكىمەتكە جىلدىڭ اياعىنا دەيىن «اگروبيزنەس-2020» باعدارلاماسىنىڭ شەڭبەرىندە اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ازىرلەۋدى ۇسىنعان ەدى. بولاشاق باعدارلامادا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن نارىقتىڭ سۇرانىسىنا قاراي ءارتاراپتاندىرۋ مەن كولەمىن ارتتىرۋعا, ەكىنشىدەن, وڭدەلگەن ونىمدەردى ەكسپورتتاۋعا ەكپىن ءتۇسىرىلۋى كەرەكتىگى ەسكەرتىلگەن. سونىمەن بىرگە, پرەزيدەنت مال مەن وسىمدىك ءونىمدەرىن ساتۋ بويىنشا اۋكتسيوندار وتكىزۋدى دامىتۋ قاجەتتىگىن اتاعان.
قازىر اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى وسى باعدارلامانى دايىنداپ جاتىر. پارلامەنت ماجىلىسىندە قوعامدىق ۇيىمداردىڭ, پارتيالاردىڭ, مۇددەلى تاراپتاردىڭ, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن ونىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى ءوتكىزىلدى. قاتىسقاندار باعدارلامانى تالقىلاۋعا بەلسەندى قاتىستى. كوپتەگەن وتكىر سۇراقتار قويىلدى, شەشىلۋىن كۇتىپ وتىرعان ۇسىنىستار ايتىلدى. مۇنىڭ بارلىعى اتالعان باعدارلامانىڭ قاجەتتىلىگىن, ماڭىزدىلىعىن كورسەتسە كەرەك.
حالقىمىزدىڭ 47 پايىزى اۋىلدى جەرلەردە تۇراتىنىن ەسكەرسەك, ول وزىنەن ءوزى تۇسىنىكتى. ەگەر باسەكەلەستىككە قابىلەتتىلىگىمىزدى ارتتىرىپ, اگرووندىرىس كەشەنىنىڭ ونىمدەرىن جەتكىزۋشىلەردىڭ الەمدىك نارىعىندا تۇراقتاعىمىز كەلسە, بىزگە ەكولوگيالىق جاعىنان تازا, ءتيىمدى جانە ءونىمدى اۋىل شارۋاشىلىعى كەرەك. بۇل ماسەلەگە ءبىزدىڭ ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» جولداۋىندا دا ۇلكەن نازار اۋداردى. پرەزيدەنت اۋىلدى قالاي دامىتۋ كەرەكتىگىن ايتا وتىرىپ: «اۋىل شارۋاشىلىعىن, اسىرەسە, ونىڭ ونىمىنە ءوسىپ وتىرعان جاھاندىق سۇرانىس جاعدايىندا اۋقىمدى جاڭعىرتۋ قاجەت. الەمدىك ازىق-ت ۇلىك نارىعىنىڭ كوشباسشىسى بولۋ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ءوندىرىسىن ارتتىرۋ ءۇشىن بىزگە, ەڭ الدىمەن, ەگىستىك الاڭىن ۇلعايتۋ كەرەك. مۇنداي مۇمكىندىك بارلىق ەلدە بىردەي جوق. ەكىنشىدەن, ەگىستىك ءتۇسىمىن جاڭا تەحنولوگيالار ەنگىزۋ ەسەبىنەن ارتتىرۋ قاجەت. سونىمەن بىرگە, مال شارۋاشىلىعىنىڭ جەمشوپ بازاسىن قۇرۋداعى الەۋەتىمىزدى تولىق ىسكە اسىرۋىمىز قاجەت», دەگەن بولاتىن.
جاسالىپ جاتقان باعدارلامادا وسى ماسەلەلەردىڭ ءبارى دە ەسكەرىلگەنى كورىنىپ تۇر. جاڭا باعدارلامانىڭ تۇجىرىمداماسىندا 500 مىڭنان استام قوسالقى شارۋاشىلىقتار مەن شاعىن شارۋا (فەرمەر) قوجالىقتارىنا قىزمەت كورسەتەتىن اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتسيالارىن ۇيىمداستىرۋ, تاۋار وندىرۋشىلەردى تولىقتاي قامتي وتىرىپ, مەملەكەت تاراپىنان ءبولىنىپ جاتقان قارجىلاي كومەككە قولجەتىمدىلىكتى ارتتىرۋ, وندىرىلگەن ءونىمنىڭ كولەمىن ۇلعايتۋ, ساپاسىن كوتەرۋ قاراستىرىلعان.
قازىر اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا شەتەلدەردەن اسىل تۇقىمدى مال باسىن, ەگىنشىلىك ءۇشىن ساپالى تۇقىم ساتىپ الۋعا قىرۋار قارجى جۇمسالىپ جاتادى. ودان ەشقانداي تابىس بولعان جوق دەپ ايتۋعا, ارينە, بولمايدى. الايدا, بولىنگەن قوماقتى قارجىنى شەتەلدەرگە شىعارا بەرۋدىڭ ورنىنا وزىمىزدە سول سالالاردى دامىتۋعا دا ابدەن بولار ەدى عوي. كەزىندە جوعارى كورسەتكىشتەرگە يە بولىپ جۇرگەن اسىل تۇقىمدى مال شارۋاشىلىقتارى, جوعارى سۇرىپتى تۇقىم وندىرەتىن ەگىن شارۋاشىلىقتارى بولعان. ماماندار دا جەتكىلىكتى ەدى. مەملەكەت تاراپىنان ۇزاق جىلدار بويى بەرىلىپ كەلگەن قارجىلاي قولداۋدى ەندى وسى سالالارعا دا جۇمساۋ كەرەك دەپ ويلايمىن.
دايىندالىپ جاتقان مەملەكەتتىك باعدارلامادا وسىنداي جاعدايلار, باسقا دا كوپتەگەن بۇگىنگى تاڭدا شەشىمىن تاپپاعان ماسەلەلەر كوتەرىلگەنى قۋانتادى.
ءبايدىلدا جىلقىشيەۆ,
ءماجىلىس دەپۋتاتى