اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار ءمينيسترى داۋرەن اباەۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, ەلىمىز بويىنشا «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەتتىڭ» 350-گە جۋىق كەڭسەسى بار. ال جىل سايىن 200 مىڭنان استام قىزمەتكەر ء«بىر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا 40 ملن-نان استام قىزمەت كورسەتەدى.
«مەملەكەتتىك كورپوراتسيا ازاماتتار ءۇشىن قىزمەت الۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرى مەن قۇرالدارىن ءجيى ەنگىزەدى. مىسالى, جىل باسىنان بەرى قۇجاتتىڭ ءازىر بولعانى تۋرالى حاباردار ەتەتىن SMS-حابارلاما, telegram-بوت, دايىن قۇجاتتاردى ۇيگە دەيىن جەتكىزۋ, «ەلەكتروندى ۇكىمەت» پورتالىنان ەتسق قولدانباي انىقتاما الۋ, استانا جانە الماتى قالالارىنداعى حقكو-لارىن تەگىن wi-fi-مەن قامتۋ ءتارىزدى سەرۆيستەر ىسكە قوسىلدى», دەدى قىزمەت كورسەتۋ ۇدەرىستەرىن وڭتايلاندىرۋ بويىنشا شارالار كەشەنىن بايانداعان د.اباەۆ.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, الىس ەلدى مەكەندەردىڭ تۇرعىندارىنا قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن 70 ءموبيلدى حقكو جۇمىس ىستەيدى, ولار جىلىنا 13 مىڭنان استام رەت شالعايعا شىعادى. سونىمەن قاتار جەلىسى قازاقستانداعى ەلدى مەكەندەردىڭ باسىم بولىگىندە جۇمىس ىستەيتىن قازپوشتامەن بىرلەسىپ ۇلتتىق پوشتا وپەراتورىنىڭ كەڭسەلەرىندە مەملەكەتتىك قىزمەتتى ۇسىنۋ بويىنشا جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.
سونداي-اق, مينيستر مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مۇمكىندىگى شەكتەلۋى ادامداردى كەدەرگىسىز ورتامەن قامتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. بيىل ەستۋ جانە سويلەۋ قابىلەتى بۇزىلعان جاندارعا ارنالعان ونلاين-سۋردواۋدارما سەرۆيسى ىسكە قوسىلعان. كورپوراتسيانىڭ كەڭسەلەرىندە ارباعا تاڭىلعان مۇگەدەكتەر ءۇشىن پاندۋستار مەن شاقىرۋ تۇيمەلەرى, برايل ماتىنىمەن جازىلعان اقپاراتتىق تاقتالار, ناشار كورەتىندەرگە ارنالعان تاكتيلدى جولدار بار. سونىمەن قاتار ءى جانە ءىى توپتارداعى مۇگەدەكتەر ۇيدە وتىرىپ تا «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» قىزمەتتەرىن الا الادى. سونىمەن قاتار, بۇدان بىلاي «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» ەتسق قولدانباي ەلەكتروندى قىزمەت ۇسىنۋ, پرواكتيۆتى قىزمەت ۇسىنۋ, ءبىر ءوتىنىم قاعيداتىن ەنگىزۋ جانە ەكساۋماقتىققا كوشۋ ءتارىزدى باعىتتار بويىنشا جۇمىستاردى كۇشەيتۋدى جوسپارلاپ وتىر.
اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار ءمينيسترى مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى مەملەكەتتىك كورپوراتسياعا وتكىزۋ جۇمىستارى تۋرالى دا باياندادى. مالىمدەۋىنشە, جۋىردا ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا وتىرىسىندا مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ 37 ءتۇرىن, سونىڭ ىشىندە 27 «قاعاز» بويىنشا قىزمەت كورسەتۋدى مەملەكەتتىك كورپوراتسيا ارقىلى ۇسىنىلاتىن 548 قىزمەت تۇرىنە قوسۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعان. ستاندارتتارعا وزگەرىستەر ەنگىزىلگەننەن كەيىن, تاعى 48 قىزمەت ءتۇرى بالاماسىز نەگىزدە تەك مەملەكەتتىك كورپوراتسيا ارقىلى ۇسىنىلماق. د.اباەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل ازاماتتاردىڭ قىزمەت كورسەتۋشىلەرمەن بايلانىس ورناتۋىن شەكتەۋگە باعىتتالعان جۇمىستار. سونىمەن قاتار, ازاماتتاردان تالاپ ەتىلەتىن قۇجاتتار سانىن قىسقارتۋ جۇمىستارى جالعاستىرىلىپ جاتىر. جۇرگىزىلگەن تالداۋ ناتيجەسى بويىنشا, 2016 جىلى تەك 5 مەملەكەتتىك قىزمەت ءتۇرى بويىنشا, اتاپ ايتقاندا, مەكەن-جاي انىقتاماسى, جىلجىمايتىن مۇلiكىنىڭ جوقتىعى تۋرالى, تىركەلگەن قۇقىقتار تۋرالى, زەينەتاقى اۋدارىمدارى تۋرالى جانە سوتتالماعانى تۋرالى, 18 ملن-عا جۋىق ەلەكتروندى انىقتاما الىنعان. ولاردى قاعاز تۇرىندە تالاپ ەتۋدى شەكتەۋ قازاقستاندىقتاردىڭ ماتەريالدىق شىعىندارىن قىسقارتىپ, وعان ۋاقىت جۇمساماۋعا جانە حقكو-لاردا حالىقتىڭ كوپتەپ جينالۋىن تومەندەتۋگە ىقپال ەتەدى. سونداي-اق, مينيستر جەكە ۇيىمدار مەن ءۇشىنشى تۇلعالار ءۇشىن جەكە مالىمەتتەردى «ەلەكتروندى ۇكىمەتتىڭ» ۆەب-پورتالى ارقىلى الۋ تەتىگى ىسكە قوسىلاتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇدان وزگە, «ەلەكتروندى ۇكىمەتتىڭ» ۆەب-پورتالىندا 1 شىلدەدەن باستاپ ەتسق-سىز الۋعا بولاتىن 20 مەملەكەتتىك قىزمەت ءتۇرى قولجەتىمدى بولادى. الداعى ۋاقىتتا ءبىر رەتتىك قۇپيا ءسوز نەمەسە لوگين نەگىزىندە ۇسىنىلاتىن قىزمەتتەر ءتۇرى ۇلعايتىلادى.
ۇكىمەت وتىرىسىنىڭ باستى تاقىرىبى توڭىرەگىندەگى باياندامانى «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسى» كوممەرتسيالىق ەمەس اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ باسقارما توراعاسى ابىلاي وسپانوۆ تولىقتىرا ءتۇستى. ول جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ارقىلى مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋدى وڭتايلاندىرۋ ۇدەرىسى تۋرالى ايتتى. ا.وسپانوۆ مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋدى دامىتۋدىڭ كەلەسى كەزەڭى «پرواكتيۆتى» فورمات بولاتىنىن باياندادى. مىسالعا, ەلەكتروندى جۇيە تولەنبەگەن ايىپپۇلداردى وتەۋ قاجەتتىلىگى نەمەسە تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا تىركەۋدى ۇزارتۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى اۆتوماتتى تۇردە حابارلاندىرادى. SMS-حابارلاندىرۋلاردى الۋ ءۇشىن ء«موبيلدى ۇكىمەتتە» تىركەلۋ قاجەت. سونداي-اق, تۇراقتى تۇردە مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى الۋ ارنالارىن كەڭەيتۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. قازىرگى ۋاقىتتا ازاماتتار بىرىڭعاي بايلانىس ورتالىعى, مەملەكەتتىك كورپوراتسيا بولىمشەلەرى, eGov, ءموبيلدى قوسىمشا جانە SMS-حابارلاما ارقىلى مەملەكەتتىك قىزمەتتى الۋعا تاپسىرىس بەرە الادى. بۇدان بولەك, ناقتى بالاباقشانى تاڭداۋ مۇمكىندىگىمەن بالاباقشالارعا كەزەك ءبولۋدى اۆتوماتتاندىرۋ جوسپارلانعان جانە جەر تەلىمدەرىن بىرىڭعاي, اشىق ەلەكتروندى الاڭدا ساتۋدى ۇيىمداستىرۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلۋدا, بۇل جەر تەلىمدەرىن ساتىپ الۋ مەن ءبولۋ ءراسىمىنىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرمەك.
«ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسىنىڭ قىزمەتىمەن, ونى دامىتۋ جوسپارلارىمەن تانىسقان سوڭ پرەمەر-مينيستر ب.ساعىنتاەۆ مەملەكەتتىك قىزمەتتەر ۇسىنۋ ۇدەرىسىن ودان ءارى وڭتايلاندىرۋ بويىنشا بىرقاتار تاپسىرمالار بەردى. ۇكىمەت باسشىسى اتالعان بارلىق ۇسىنىستارعا قولداۋ كورسەتۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى, سەبەبى بۇل ازاماتتارعا مەملەكەتتىك قىزمەتتەر الۋ ۇدەرىسىن جەڭىلدەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. حالىقتان ەلەكتروندى راستاۋ انىقتامالارىن ۇسىنۋ تالاپتارىن شەكتەۋ ءۇشىن ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ, سونىمەن قوسا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىنىڭ ءوزارا بايلانىسىن ۇيىمداستىرۋ شارالارىن قابىلداۋدى تاپسىردى. بۇدان وزگە, ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنە مەملەكەتتىك كورپوراتسيامەن بىرلەسىپ جەكە كۋالىك قۇجاتتارىن الماتى, استانا, اقتوبە جانە شىمكەنت قالالارىندا ءبىر كۇننىڭ ىشىندە جانە قالعان وڭىرلەردە جەتى كۇننىڭ ىشىندە بەرۋدى قامتاماسىز ەتۋ تاپسىرىلدى. سونىمەن قاتار پرەمەر-مينيستر ۇكىمەت مۇشەلەرىنىڭ نازارىن 1 شىلدەدەن باستاپ مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ەنگىزىلەتىنىنە, بۇل ازاماتتاردىڭ مەملەكەتتىك كورپوراتسيا نەمەسە ەلەكتروندى ءتاسىل ارقىلى تىركەلۋىن جانە مارتەبەسىن راستاۋىن تالاپ ەتەتىندىگىنە اۋدارىپ, قىستا ازاماتتاردى ۋاقىتشا تىركەۋ كەزىندە ورىن العان جاعدايدىڭ قايتالانۋىنا جول بەرمەۋدى جانە حالىقتى دۇرلىكتىرمەۋدى ەسكەرتتى. وسىعان وراي, جاۋاپتى مينيسترلىكتەرگە مەملەكەتتىك كورپوراتسيامەن بىرلەسىپ ازاماتتاردىڭ اتالعان قىزمەتتى الۋ ۇدەرىسىن جەڭىلدەتۋ شارالارىن قابىلداۋ تاپسىرىلدى.
ب.ساعىنتاەۆ ۇكىمەت وتىرىسىندا قارالعان كەلەسى ماسەلە – جازعى كانيكۋل كەزىندە بالالاردىڭ ساۋىقتىرۋ دەمالىسىن جانە بوس ۋاقىتىن ۇيىمداستىرۋ بويىنشا ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ جۇمىس جوسپارىمەن تانىستى. مينيسترلىكتىڭ مالىمەتىنشە, جازعى دەمالىسپەن 1 ملن 655 مىڭ بالانى نەمەسە 1-10 سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ جالپى سانىنان 61,2 پايىزىن قامتۋ كوزدەلىپ وتىر. كانيكۋل كەزىندە بالالار ءۇشىن ءتۇرلى شارالار – سەكتسيالار, كلۋبتار, ۇيىرمەلەر, ەڭبەك جاساقتارى مەن ەكسكۋرسيالار ۇيىمداستىرىلادى. ۇكىمەت باسشىسى جوسپارلانعان بارلىق شارالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى. ياعني, جولدار مەن سۋ قويمالارىنداعى قاۋىپسىزدىك, سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق جاعداي, ءورت قاۋىپسىزدىگىن قامتۋ جۇمىستارىن نازاردا ۇستاۋ قاجەت. سونىمەن قاتار, ب.ساعىنتاەۆ اتا-انالار مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار تاراپىنان بالالار لاگەرلەرىنە قوعامدىق باقىلاۋ جاساۋدى كۇشەيتۋ تۋرالى «جۇلدىز» قۇ باستاماسىن قاراستىرىپ, قولداۋدى تاپسىردى.
ۇكىمەت وتىرىسىندا قارالعان تاعى ءبىر ماسەلە – «كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمداردىڭ قىزمەتى ماسەلەلەرى بويىنشا كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى. بۇل رەتتە ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام ءمينيسترى نۇرلان ەرمەكباەۆ زاڭ جوباسى مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىستى جەتىلدىرۋگە باعىتتالعانىن, ونىڭ قازىرگى تەتىگى 10 جىلدان استام ۋاقىت جۇمىس ىستەپ تۇرعانىن باياندادى. ماقساتتى توپتاردىڭ قاجەتتىلىكتەرىن زەرتتەۋ جانە تالداۋ, ۇەۇ-دىڭ ۇسىنىستارى نەگىزىندە مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىستى قالىپتاستىرۋ ۇدەرىسىنە بىرىڭعاي تاسىلدەمەلەردى انىقتاۋ, سونداي-اق, الەۋمەتتىك جوبالاردى ىسكە اسىرۋدىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ ۇسىنىلعان. مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىس ناتيجەلەرىن باعالاۋ ۇدەرىسىن ەنگىزۋ جوسپارلانعان, ول جوبانىڭ تيىمدىلىگىن ايقىنداۋعا جانە حالىقتىڭ قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىنا قاناعاتتانۋى دارەجەسىن انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىس اياسىندا قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن باعالاۋ ساپاسىنا, شارتتارىنا, مازمۇنىنا, كريتەريلەرىنە قويىلاتىن بىرىڭعاي تالاپتار ەنگىزىلەدى. مينيسترلىك ۇەۇ-مەن بىرگە ستاندارتتاردىڭ 6 ءتۇرىن ۇسىنادى. زاڭ جوباسى ۇەۇ-نىڭ, ساراپشىلاردىڭ, حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ قاتىسۋىمەن مينيسترلىكتىڭ ءتۇرلى ديالوگ الاڭدارىندا تالقىلانعان. ءتيىستى زاڭ جوباسىن قابىلداۋ قوعامنىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋگە قاتىسۋ دەڭگەيىن, ازاماتتاردىڭ جۇرگىزىلىپ جاتقان مەملەكەتتىك ساياساتقا سەنىمىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ال «قر كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە مۇراعات ءىسى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى تانىستىردى. مينيستر زاڭ جوباسى مۇراعات ءىسى سالاسىنداعى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ ماقساتىمەن ازىرلەنگەنىن جەتكىزدى. بۇل نەگىزىنەن قۇجاتتامالىق قامتاماسىز ەتۋدىڭ جاڭا اقپاراتتىق ۇلگىلەرىنىڭ بەلسەندى تۇردە كىرىكتىرىلۋىنە جانە جاپپاي ەلەكتروندى قۇجات الماسۋعا كوشۋگە بايلانىستى. بۇدان وزگە, قولدانىستاعى ەكونوميكالىق جانە اكىمشىلىك رەفورمالار نەگىزىندە مۇراعات ءىسى سالاسىن رەتتەيتىن جاڭا قۇرالدار پايدا بولدى. سونىڭ سالدارىنان قولدانىستاعى زاڭنامانىڭ كەيبىر ەرەجەلەرى زاماناۋي تالاپتارعا جاۋاپ بەرمەيدى. زاڭ جوباسىندا مەملەكەتتىك مۇراعاتتار جەلىسىنە تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى كىتاپحاناسىن, سونىمەن قاتار ارنايى مەملەكەتتىك مۇراعاتتاردى قوسۋ ۇسىنىلعان. مينيسترلىك قۇزىرەتىن مەملەكەتتىك مۇراعاتتاردىڭ تيپتىك شتاتتارىن; مەملەكەتتىك مۇراعاتتاردىڭ تاۋار, جۇمىستار مەن قىزمەتتەردى وتكىزۋ بويىنشا اقىلى قىزمەت تۇرلەرىن كورسەتۋ ەرەجەلەرىن; ۇلتتىق مۇراعات قورىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان مەملەكەتتىك ەسەپكە الۋ تۋرالى ەرەجەلەرىن بەكىتۋ فۋنكتسيالارىمەن تولىقتىرۋ ۇسىنىلدى. ۇكىمەت مۇشەلەرى زاڭ جوباسىن ءبىراۋىزدان قولدادى.
ادەتتەگىدەي وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا ۇكىمەتتىڭ ءباسپاسوز ورتالىعىندا بريفينگ ءوتتى. وعان اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار ءمينيسترى د.اباەۆ پەن ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام ۆيتسە-ءمينيسترى ا.نۇكەنوۆ قاتىسىپ, ۇكىمەت وتىرىسىندا قارالعان ماسەلەلەر توڭىرەگىندەگى تىلشىلەر تاراپىنان قويىلعان سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى.
دينارا بىتىكوۆا, «ەگەمەن قازاقستان»