قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن جانە باسشىلىعىمەن 2003 جىلدان باستاپ ءار ءۇش جىل سايىن استانا قالاسىندا الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ سەزى تۇراقتى وتكىزىلىپ كەلەدى. بۇل – ادامزاتتىڭ جاڭا مىڭجىلدىعىنىڭ كونفەسسياارالىق ۇنقاتىسۋمەن كەڭەسىپ, كەزدەسۋلەر جۇيەسىن قۇرۋعا جول اشقان ءححى عاسىرداعى اسا اۋقىمدى حالىقارالىق شارا. استانادا بۇگىن الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەرى كوشباسشىلارى سەزى حاتشىلىعىنىڭ حVI وتىرىسى وتكەلى وتىر. وندا VI سەزدى وتكىزۋ ماسەلەسى قارالماقشى. الدا – VI سەزد! ءيا, سوناۋ 2003 جىلدىڭ 23-24 قىركۇيەگىندە استانادا وتكەن الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ ءى سەزىنەن بەرگى ۋاقىتتا دۇنيە تىنىسى القىنىپ, جۇرەك سوعىسى دا جيىلەپ, ادام بالاسىنىڭ جاراتقان بەرگەن تىرشىلىك ءۇشىن كۇرەسىنىڭ جانتالاسى كۇشەيمەسە, باسەڭسىمەگەن سىڭايلى. بۇعان بۇگىنگى الەم كۋا! قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ءوز ەلىنىڭ استاناسىندا كونە تاريح بۇرىن-سوڭدى ەستىپ تە, كورىپ تە بىلمەگەن الەمدىك ماڭىزى بار دەڭگەيدەگى ءتۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ فورۋمىن وتكىزۋى, بۇل ەندى جالپى ادامزات بالاسىنىڭ ءوزارا تۇسىنۋشىلىك جانە ءبىرىن ءبىرى قۇرمەتتەۋى, ءبىرىنىڭ ءۋاجىن ءبىرى توزىمدىلىكپەن تىڭداي ءبىلۋى ارقىلى بەيبىتقاتار ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن ءبىر قادام بولسا دا ىلگەرى باستىرۋعا دەگەن ۇمتىلىسىنان تۋىنداعان باستاماسى ەدى. ءالى ەسىمىزدە ەلباسى 2003 جىلدىڭ اقپان ايىنىڭ 13-ىندە مۇسىلمان, حريستيان جانە ەۆرەي ۇيىمدارى باس قوسقان دىندەر جانە مادەنيەتتەر مەن حالىقتاردىڭ جاقىنداسىپ, تۇسىنىسۋىنە تاريحي جول اشقان بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم ماسەلەسىنە ارنالعان حالىقارالىق كونفەرەنتسيادا سويلەگەن سوزىندە ءتۇرلى كونفەسسيا وكىلدەرىنە قازاقستاندا الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ سەزىن وتكىزۋ تۋرالى ءوز ويىن ورتاعا سالعان-دى. قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ وسى cەزد وتكىزۋ جونىندەگى نيەتىن ۆاتيكانعا جاساعان ساپارى بارىسىندا كاتوليك شىركەۋىنىڭ وكىلدەرى ابدەن قۇپتاپ, قولداعان بولاتىن. ەلباسىنىڭ سارابدال وي-نيەتىنىڭ تۇپكى ماقساتى سان عاسىرلار بويى شەشىمى تابىلماي, قوردالانىپ كەلە جاتقان جالپىادامزاتتىق مۇددەلەردى شەشۋ جولدارىن الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەردەن ىزدەپ تابۋ جانە دە جاڭا عاسىرداعى ادامزات تاعدىرىنىڭ شەشۋشى كەزەڭىندە حالىقارالىق كونفەسسياارالىق ينستيتۋتتىڭ تۇراقتى جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋ ەدى. ەلباسىنىڭ وسى ىزگى دە يماندى نيەتىنىڭ جۇزەگە اسىپ وتىرعاندىعىنا ەندى ايداي الەم 2003 جىلدىڭ 23-24 قىركۇيەگىندە استانادا وتكەن ءى سەزگە الەم كوز تىگىپ, بار نازارىن اۋدارعان-دى. ويتكەنى, جالپى تىرشىلىك پەن ادامزات جارالعالى ءتۇرلى دىندەر وكىلدەرىنىڭ مۇنداي باسقوسۋى مۇلدەم بولماعان-دى جانە ەشكىمنىڭ دە ويىنا كىرىپ شىقپاعان ۇلى وقيعا بولاتىن. مىنە, سول كەزدەن 2015 جىلدى قوسا العاندا استانادا 5 سەزد ۇيىمداستىرىلدى. وعان قاتىسۋشىلار قاتارى دا قالىڭداي ءتۇستى. كەزەكتى سەزد 2018 جىلى وسى شارا ءۇشىن ارنايى سالىنعان بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم سارايىندا وتەتىن بولادى. الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ استانادا وتكىزىلىپ كەلە جاتقان سەزدەردى قوسا العانداعى ءاربىر شاراسىن وركەنيەتتىڭ كيەلى قازاق جەرىندەگى توعىسۋى مەن تابىسۋى دەپ باعالايمىز. سول ارقىلى ەلباسىمىز الەمدەگى بارلىق دىندەر سابىرلىلىق پەن توزىمدىلىككە, كۇش قولدانباۋ مەن كەلىسىمگە نەگىزدەلگەندىگىن ءدايىم العا تارتۋمەن دە, ايتۋمەن دە كەلەدى. جانە دە ءتۇرلى ءبىر قاۋىپتى بەلگىسىزدىك جاعدايىندا داعدارىپ تۇرعان جەر شارىنداعى بۇگىنگى بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىق مۇددەلەرىن دىندەر مەن مادەنيەتتەردىڭ ءوزارا قارىم-قاتىناستارى ارقىلى جاقىنداستىرىپ, بىتىستىرۋگە بايلانىستى ەلباسىنىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى ۇستانىمى ءوزىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» تەرەڭ ءماندى ەڭبەگىندە دە انىق ايتىلادى. ء«بىز تاريحتىڭ ساباعىن ايقىن ءتۇسىنۋىمىز كەرەك, – دەيدى ەلباسى ءوزىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىندا – رەۆوليۋتسيالار ءداۋىرى ءالى بىتكەن جوق. بۇگىندە رەۆوليۋتسيالار ءوڭىن وزگەرتىپ, ۇلتتىق, ءدىني, مادەني, سەپاراتيستىك پەردە جامىلدى. بىراق, ءبارى دە, تۇپتەپ كەلگەندە, قانتوگىسپەن, ەكونوميكالىق كۇيرەۋمەن اياقتالاتىنىن كورىپ وتىرمىز. سوندىقتان, الەمدەگى وقيعالاردى وي ەلەگىنەن وتكىزىپ, قورىتىندى جاساۋ – قوعامنىڭ دا, ساياسي پارتيالار مەن قوزعالىستاردىڭ دا, ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ دە اۋقىمدى دۇنيەتانىمدىق, رۋحاني جۇمىسىنىڭ ءبىر بولىگى». مىنە, ەلباسىنىڭ وسى ءبىر پايىمىن زەردەلەر بولساق, ءار ءۇش جىل سايىن استانادا وتكىزىلىپ كەلە جاتقان الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ بەس بىردەي سەزى مەن كونفەسسياارالىق ۇنقاتىسۋدى ۇلعايتا ءتۇسۋدىڭ باسقا دا شارالارىنىڭ ناتيجەسىندە ء«وڭىن وزگەرتىپ, ۇلتتىق, ءدىني, مادەني, سەپاراتيستىك پەردە جامىلعان رەۆوليۋتسيالاردىڭ» الدىن الۋ جانە سولاردى بولدىرماس ءۇشىن جاھاندىق رۋحاني ديپلوماتيانىڭ ماڭىزدى ءبىر بۋىنى دۇنيەگە كەلدى. بۇل بۋىندى الەمدە ورىن الىپ وتىرعان قارۋلى قاقتىعىستار مەن ءتۇرلى داۋ-جانجالداردى توقتاتۋعا جانە جاھاندىق ساياساتتاعى ءوزارا سەنىمدى قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن پايدالانۋ جونىندەگى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سەنىمى مەن ءۇمىتىن «ەگەر ادامدار ءبىر-بىرىمەن بەيبىتشىلىكتە جانە رۋحاني كەلىسىمدە ءومىر ءسۇرىپ ۇيرەنبەسە, ەشقانداي پروگرەسس بولمايدى», دەگەن ءبىر اۋىز سوزىمەن تۇيىندەي وتىرىپ, وسى ءبىر عالامدىق ويدى جاھان جادىندا تاعى دا ءبىر جاڭعىرتقىمىز كەلدى. ەي, دۇنيە ساباڭا ءتۇس! ەي, ادامزات سابىر... سابىر!..
جابال ەرعاليەۆ, پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى