وتىرىس بارىسىندا پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ ماقالاسىنداعى نەگىزگى اسپەكتىلەر ورتاعا سالىنىپ, تالقىلاندى. سونىمەن قاتار, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ 25-سەسسياسىندا بەلگىلەنگەن مىندەتتەر تۋرالى كەڭەس مۇشەلەرى وزدەرىنىڭ ويلارىن ورتاعا سالدى. نەگىزگى باياندامانىڭ ءبىرىن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ بۇرىنعى ورىنباسارى, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى اناتولي باشماكوۆ جاسادى. ول پرەزيدەنتتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىنداعى العا قويىلعان مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى ەكەنىن ەسكەرتە كەلىپ, الدا تۇرعان جۇمىستار جونىندە ايتىپ ءوتتى. ء«بىزدى كەشە عانا پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنە جيناپ, جۇمىس توپتارىنا ءبولدى. مەن ءوزىم ءپاتريوتيزمدى دامىتۋمەن اينالىساتىن جۇمىس توبىنىڭ قاتارىنا ەندىم. تۋعان جەر باعدارلاماسى جالپىۇلتتىق ءپاتريوتيزمنىڭ وزەگىنە اينالۋ كەرەكتىگىن ەلباسى اتاپ كورسەتتى. تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىك تۋعان ەلىمىز قازاقستانعا دەگەن پاتريوتتىق سەزىمگە ۇلاسۋى كەرەكتىگى دە ماقالادا ايتىلعان. مەنىڭ جۇرەگىمە دە وسى باعىت جاقىن, سوندىقتان مەن وسى توپتىڭ قاتارىنا ەنگەنىمە قۋاندىم. كەز كەلگەن ەكونوميكالىق رەفورما نەمەسە مەكتەپتەگى ءبىلىم, ساياسي جۇيەگى جاڭعىرتۋ ادامنىڭ ءوزىنىڭ كوزقاراسىن وزگەرتۋدەن باستالۋى كەرەك. سوندىقتان, كوميسسيانىڭ بازالىق قۇرىلىمى بولاتىن ناق وسى توپتا جۇمىس ىستەيتىندەرگە ناسيحاتپەن اينالىسقان بىلىكتى ماماندار توبى قاجەتتىگىن مەن وتىرىستا ايتىپ, ءوزىمنىڭ ۇسىنىسىمدى جاسادىم. ءبىز ايماقتارعا بارىپ سانانى جاڭعىرتۋدىڭ قاجەتتىلىگىن حالىققا جەتكىزۋىمىز كەرەك», دەدى ول.
ءوزىنىڭ سوزىندە اناتولي باشماكوۆ سانانى جاڭعىرتۋ جۇمىسىنىڭ وڭاي ەمەستىگىن, «ادامنىڭ ساناسىن وزگەرتكەننەن اتومنىڭ قۇپياسىن اشۋ الدەقايدا جەڭىل» دەگەن ءسوزدىڭ بارىن ايتا كەلىپ, تەك قانا شەشەن سويلەيتىن, وي-ءورىسى تەرەڭ, پاراساتى بيىك عالىمدار عانا حالىقتىڭ جۇرەگىنە جول تاۋىپ, پرەزيدەنتتىڭ العا قويعان مىندەتتەرىن جەتكىزە الاتىنىن ايتتى.
باسقا دا شىعىپ سويلەۋشىلەر وسى پىكىرلەردى جاقتاپ, ءوز ويلارىن جەتكىزدى. سونىڭ ىشىندە قحا عىلىمي-ساراپشىلىق كەڭەسىنىڭ مۇشەسى, فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى گريگوري كوسياچەنكو دا بولىپ, ول مەملەكەتتىڭ ءدىني جانە گۋمانيستىك قۇندىلىقتارىن تەڭەستىرۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋداردى. سونىمەن قاتار, ول پرەزيدەنتتىڭ ماقالاسىنداعى «قازاقستانداعى 100 جاڭا ەسىم» جوباسىن ورىنداۋ بارىسىندا ىڭعايسىز باسەكەلەستىك بولماۋ جاعىن قاراستىرۋ كەرەك ەكەنىن اتادى. «سوندىقتان, جۇمىس توبى وسىناۋ تىزىمگە ەنگىزىلەتىن ادامداردىڭ كريتەريىن الدىمەن انىقتاپ الىپ, ونى قاتاڭ تۇردە ىسكە اسىرۋى كەرەك», دەدى گ.كوسياچەنكو.
ال وسى كەڭەستىڭ مۇشەسى, فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور قازبەك قازكەنوۆ پرەزيدەنتتىڭ بۇل ماقالاسى ءححى عاسىرداعى ادامزاتتىق سىن-قاتەرلەرگە قارسى قولدانىلاتىن وزەكتى ماسەلە ەكەنىن اتادى. ء«بىزدىڭ ەلىمىز بارىنە دە قارسى تۇرۋعا دايىن بولۋى كەرەك. تەك ەكونوميكالىق, ساياسي, قۇقىقتىق دايىندىقتار ازدىق ەتەدى, ەڭ باستىسى, ءاربىر ازاماتتىڭ ۇلتتىق ۇستانىمى بەرىك, وتانىنىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن تاۋەلسىزدىگى جولىنداعى قادامدارعا سانالى تۇردە دايىن بولۋى كەرەك», دەدى ول.
فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى نۇرسۇلۋ شايمەردەنوۆا ماقالانىڭ مادەني اسپەكتىلەرىنە نازار اۋدارىپ, ءوزىنىڭ وسى باعىتتاعى ويلارىن ورتاعا سالدى. «بىزدە ءبارى دە بار. ەندىگى مىندەت ەلباسى اتاپ كورسەتكەنىندەي, تەك ۇلتتىق مادەني كودىمىزدى, ەتنوسارالىق كەلىسىم مەن ءوزارا تۇسىنىستىكتى ساقتاۋ عانا. ءبىزدىڭ جارقىن بولاشاعىمىز وسىعان تىكەلەي بايلانىستى», دەدى پروفەسسور. سونىمەن بىرگە, ول كەزدەسۋدىڭ ءتيىمدى بولعانىن دا اتاپ ءوتتى.
بۇلاردان باسقا دا سويلەۋشىلەر وزدەرىنىڭ وسى تاقىلەتتەس ويلارىمەن ءبولىستى.
جاقسىباي سامرات,
«ەگەمەن قازاقستان»