جاقىندا ءوڭىر تىزگىنىن ۇستاعان وبلىس اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ جاعدايمەن تانىسۋعا ۋاقىت وزدىرىپ جاتپاي-اق, بىردەن ىسكە كىرىسىپ كەتتى. ءوزىنىڭ العاشقى جۇمىس ساپارىن تەمىر اۋدانىنىڭ كەڭقياق, ساركول جانە شۇبارشي اۋىلدارىنان باستادى. ول وسى ەلدى مەكەندەردەگى الەۋمەتتىك-مادەني مەكەمەلەردى ارالاپ كوردى, اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارمەن تانىستى, شەشىمىن كۇتكەن ماسەلەلەردى باعامدادى جانە حالىقپەن كەزدەستى. ماقسات – اقىن س.تورايعىروۆتىڭ ولەڭىندەگى: «بىزدەردە مىناداي بار, مىناداي جوق», – دەگەندەي, الىستاعى اۋىلدا نەنىڭ جەتكىلىكتى, نەنىڭ جەتكىلىكسىز ەكەنىن كوزبەن كورۋ.
ءوڭىر باسشىسى الدىمەن كەڭقياق كەنتتىك پوليتسيا بولىمشەسىنىڭ جاڭا عيماراتىندا بولدى. بۇرىن قۇرىلىس مەكەمەسىنىڭ كەڭسەسى بولعان ەكى قاباتتى عيماراتقا 10 ميلليون تەڭگەگە كۇردەلى ءجوندەۋ جۇرگىزىلگەن. عيمارات دەربەس جىلۋ قازاندىعىمەن جىلىتىلادى, سۋ قۇبىرى تارتىلعان. كۇردەلى جوندەۋ جۇمىسىنىڭ ساپاسىنا كوڭىلى تولعان ارحيمەد بەگەجان ۇلى قاجەتتى قۇرال-جابدىقتارمەن, جيھازبەن جابدىقتاۋعا اۋدان اكىمدىگى كومەكتەسەتىنىن جەتكىزدى. كۇردەلى ءجوندەۋدەن وتكەن عيماراتتىڭ بايعازىسى رەتىندە كەنتتىك پوليتسيا بولىمشەسىنە سۋ جاڭا جەڭىل اۆتوكولىك تاپسىردى. پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ءومىرىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەدى.
وبلىس باسشىسىنىڭ كەڭقياق كەنتتىك كلۋبىندا اۋىل تۇرعىندارىمەن, وسى اۋماقتا جۇمىس ىستەپ جاتقان ءىرى كاسىپورىندار باسشىلارىمەن كەزدەسۋىندە تەمىر اۋدانىنىڭ اكىمى باۋىرجان قانيەۆ اۋداننىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ بارىسى جانە الدا اتقارىلاتىن شارۋالار تۋرالى حابارلاما جاسادى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازىر كەڭقياقتا اۋىز سۋ قۇبىرىنا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە, وعان 116 ميلليون تەڭگە ءبولىنگەن. سونداي-اق بۇعان دەيىن شۇبارشي كەنتتىك وكرۋگىنە قاراپ كەلگەن كەڭقياقتا ءوز الدىنا دەربەس اۋىلدىق وكرۋگ اشۋ ماسەلەسى دە شەشىمىن تاپپاق. كەڭقياق كەنتىندەگى «سازدى-2» شاعىن اۋدانىنا سۋ, گاز, كارىز قۇبىرلارىن ءجۇرگىزۋ دە قولعا الىنىپتى. شۇبارشي اۋىلىنىڭ بەس كوشەسىنىڭ جولىنا قاتتى جامىلعى توسەۋ دە بيىل اياقتالادى. قوپا جانە قۇمساي اۋىلدارىندا دارىگەرلىك امبۋلاتوريا قۇرىلىستارىن اياقتاپ, ءتيىستى ماماندارمەن جانە قۇرال-جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋگە ارقايسىسىنا 15 ميلليون تەڭگە قارجى بولىنگەن.
اۋدان اكىمى شىلدە ايىنىڭ باسىندا شۇبارشي اۋىلىندا ورىن العان قايعىلى وقيعا كەزىندە پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىن ولتىرگەندەردى قولعا ءتۇسىرۋ وپەراتسياسى بارىسىندا زارداپ شەككەن اۋىل تۇرعىندارىنا كومەك ۇيىمداستىرىلىپ جاتقانىن ءمالىم ەتتى. سول كەزدە باسپاناسىنان ايرىلعان نۇرلان ءۇرگەنىشباەۆقا 2,8 ميلليون تەڭگەگە تۇرعىن ءۇي ساتىپ اپەرىلگەن. قانداي دا شىعىنعا ۇشىراعان وتباسىلارىنا وتەم جاسالاتىن بولدى. ول سونداي-اق وسى وقيعاعا بايلانىستى قۇرامىندا دارىگەر, زاڭگەر, پسيحولوگ جانە باسقا ماماندار بار ۇگىت بريگاداسى جۇمىس ىستەپ جاتقانىن, بولاشاقتا وسى وڭىردەن شىققان بەلگىلى ونەر ادامدارىمەن, عالىمدارمەن, قوعام قايراتكەرلەرىمەن كەزدەسۋلەر ءوتكىزىپ, جاستارمەن تاربيەلىك-تاعىلىمدىق شارالاردى جەتىلدىرە ءتۇسۋ كوزدەلىپ وتىرعانىن جەتكىزدى.
ءوز كەزەگىندە ءسوز العان وبلىس اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ اۋداندا وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا ونەركاسىپ ونىمدەرىن ءوندىرۋ كولەمى 105,4 پايىزدى, اۋىل شارۋاشىلىعىندا بۇل كورسەتكىش 105,3 پايىزدى قۇراعانىن, ءتورت ت ۇلىك مالدىڭ وسكەنىن تىلگە تيەك ەتە كەلىپ, وڭىردە بىرىگىپ اتقارىلار ىستەر, ورتاق ويلاسىپ شەشەر ماسەلەلەر بار ەكەنىن ايتتى.
– تۇرعىندار تاراپىنان ايتىلاتىن ءوتىنىش-تىلەكتەر ماعان بەلگىلى. ەڭ الدىمەن, اۋىز سۋ ماسەلەسى. اۋىز سۋ قۇبىرىن جاڭارتۋ جۇمىستارى ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ ءبىرىنشى جەلتوقسانىنا دەيىن اياقتالۋى كەرەك. شۇبارشي اۋىلىندا جولداردى ءجوندەۋگە 30 ميلليون تەڭگە كولەمىندە قارجى ءبولىنىپ وتىر, بۇل دا ۋاقىتىلى اياقتالۋى ءتيىس. جاستار اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق ماسەلەسىن شەشۋ كەرەك. جاستار جاعى جۇمىسقا كوبىنە ۆاحتالىق ادىسپەن ورنالاسادى. ون بەس كۇن جۇمىستان كەيىنگى دەمالىستا ولار نەمەن اينالىسادى؟ جەرگىلىكتى بيلىك, قاراپايىم تۇرعىندار, ارداگەرلەر كەڭەسى, جاستار ۇيىمدارى وسىعان كوڭىل ءبولۋى قاجەت. سپورتتىق نىساندار اشۋ, ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىن دامىتۋ كەرەك, – دەدى ارحيمەد بەگەجان ۇلى.
وبلىس اكىمى شىلدە ايىنىڭ باسىندا شۇبارشي اۋىلىندا ورىن العان قايعىلى وقيعانى سان-ساققا جۇگىرتپەۋ كەرەكتىگىن, قازىر تەرگەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتقانىن, ءتيىستى ورىندار بۇل وقيعاعا نە سەبەپ بولعانىن ناقتى انىقتاعانشا, ءتۇرلى بولجامدار ايتۋدىڭ ارتىقتىعىن العا تارتتى. ول جەرگىلىكتى ىسكەر ازاماتتار مەن كاسىپورىندار باسشىلارىن وسى وقيعا سالدارىنان زارداپ شەككەن ادامدارعا كومەك كورسەتۋگە شاقىردى.
جيىننان كەيىن وبلىس اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن تۇرعىن ءۇي رەتىندە قايتا جاراقتاندىرىلعان كەنتتىك پوليتسيا ءبولىمشەسىنىڭ بۇرىنعى عيماراتىن كوردى. اۋىلداعى حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىندا ءجانە سپورت زالدا بولدى. 198 جەر ۋچاسكەسى ءبولىنىپ, تۇرعىن ءۇيلەر سالىنىپ جاتقان «سازدى-2» شاعىن اۋدانىمەن تانىستى. وبلىس اكىمى وسى مولتەك اۋدانعا گاز قۇبىرىن ءجۇرگىزۋ ءۇشىن 50 ميلليون تەڭگە بولىنگەنىنەن حاباردار ەتتى.
وبلىس اكىمى ساركول اۋىلىنداعى ورتا مەكتەپ پەن «الاقاي» بالاباقشاسىن ارالاپ كوردى. «الاقاي» بالاباقشاسى 2009 جىلى پايدالانۋعا بەرىلىپتى. مۇندا 25 ءبۇلدىرشىن ءتاربيەلەنىپ جاتىر. ال شۇبارشي اۋىلىندا وبلىس باسشىسى الدىمەن مەكتەپكە باردى. شۇبارشي ورتا مەكتەبىندە 895 بالا وقيدى. 1989 جىلى سالىنعان مەكتەپ تارلىق ەتۋدە. اكىم كەڭقياقتا سالۋ جوسپارلانىپ وتىرعان 600 ورىندىق مەكتەپتى وسى شۇبارشيدە سالۋعا ۋادە بەردى, ال 300 ورىندىق مەكتەپ كەڭقياقتا سالىناتىن بولدى.
1968 جىلى سالىنعان شۇبارشيدەگى مادەنيەت ءۇيى پايدالانۋعا جارامسىز ەكەن. ەندى مۇندا جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن 150 ورىندىق كلۋب بوي كوتەرەتىن بولدى. ارحيمەد مۇحامبەتوۆ قۇرىلىس جۇمىستارىمەن تانىستى. ءوڭىر باسشىسى وسى جەردە اۋىل تۇرعىندارىمەن ءجۇزدەسىپ, ولاردىڭ ءوتىنىش-تىلەكتەرىن تىڭدادى.
– اۋىلداردا اتقارىلىپ جاتقان شارۋالار از ەمەس. دەگەنمەن شەشىمىن كۇتكەن ماسەلەلەر دە بار. سول ىستەردى جۇزەگە اسىرۋدا مەن سىزدەردەن ۇلكەن قولداۋ كۇتەمىن. ءبارىمىز ىنتىماق-بىرلىكپەن جۇمىلا كىرىسكەندە عانا ۇلكەن جەتىستىكتەرگە جەتە الامىز, – دەدى ول.
ارحيمەد بەگەجان ۇلى جۇرتشىلىقپەن ءجۇزدەسۋدە وزىنە ءوتىنىش-تىلەك بىلدىرۋگە نيەت ەتكەن قاراپايىم ادامداردىڭ ارقايسىسىنا جازباشا تۇردە جاۋاپ بەرىلەتىنىن جەتكىزدى. اتالعان قۇرىلىستار پايدالانۋعا بەرىلگەندە وسى ەلدى مەكەندە 80-گە جۋىق جۇمىس ورنى اشىلاتىنىن ءمالىم ەتتى. ەڭ باستىسى جاستاردى جۇمىسپەن قامتۋعا باعىت ۇستالاتىنىن ايتتى. حالىقپەن كەزدەسۋدەن سوڭ وبلىس اكىمى شۇبارشي اۋىلدىق مەشىتىنە بارىپ, مەشىتتىڭ جاڭا يمامى نۇرمۇحاممەد بيجانوۆپەن جۇزدەستى. وبلىس باسشىسى يمامعا الدا رامازان ايىندا تۇرعىندارمەن جۇمىستى بەلسەندى جۇرگىزۋدى تاپسىردى. وسىنداعى كاسىپورىندار باسشىلارىمەن, سىيلى قاريالارمەن بىرلەسىپ قايىرىمدىلىق باعىتتا بەلسەندى جۇمىستار جۇرگىزۋ قاجەتتىگىن قاداپ ايتتى. ول جاڭا يمامعا جۇمىسىندا ساتتىلىك تىلەپ, اۆتوكولىك كىلتىن تابىس ەتتى.
ساتىبالدى ءساۋىرباي,
اقتوبە وبلىسى.