تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىنىڭ توسىن سىيى

تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعىمەن پارا-پار كەلىپ وتىر­عان ءوزى­نىڭ 8 جىلدىق مەرەيتويىن تويلاۋ كەزىندە «قا­زاق­ستاننىڭ تۇر­عىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» اق ۇسىنىپ وت­ىرعان تۇر­عىن ءۇي نەسيەلەرىنىڭ پايىزدىق مولشەرىن ازاي­تىپ, جيناقتاۋ دەڭگەيى­نىڭ كولەمىن ءتۇسىردى. ەندىگى جەردە قازاقستان ازامات­تارى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناقتاۋ جۇيەسىنىڭ قاتىسۋشىسى عانا بولىپ قويماي, سونىمەن بىرگە ءتيىمدى نەسيەلەۋ شارتتارىن قولدانا الادى. قازاقستاندىقتاردىڭ تۇرعىن ءۇي ماسەلەسىن شەشۋ جانە جاقسارتۋى­نىڭ بىردەن-ءبىر جولى تۇرعىن ءۇي قۇ­رىلىس جيناقتاۋ جۇيەسىنە بەلسەندى قاتىسۋ بولىپ تابىلادى. اتالعان جۇيە قازاقستاندا 8 جىل بويى اۋ­قىمدى جۇمىس اتقارۋدا جانە ونى جۇزەگە اسىرۋشى «قازاقستاننىڭ تۇر­عىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» اق. «قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرى­لىس جيناق بانكى» اق حالىققا تۇر­عىن ءۇي نەسيەلەرىن بەرۋ قارجى ينس­تيتۋتتارىنىڭ ءبىرى ەكەنى ءمالىم. تۇر­عىن ءۇي نەسيەلەرى – باتىس جانە شى­عىس ەۋروپادا ءوزىن تانىستىرا بىلگەن باسپانالى بولۋدىڭ ءتيىمدى ءتۇرى. ونىڭ نەگىزىندە – بولاشاقتا پاتەر الۋ نەمەسە ءۇي سالۋعا جەتەرلىك قارا­جاتتى بىرتە-بىرتە جانە دايەكتى جي­ناقتاۋ ۇستانىمى جاتىر. اتالمىش نەسيەلەۋدىڭ قۇندىلىعى جيناقتاۋ­شى جيناق مەرزىمى مەن ۋاقىتىن ءوزى بەلگىلەۋىندە. ەرەكشە اتاپ كەتەتىن جايت, بانكتە جالعىز جيناقتاۋ ءجۇ­يە­سى جۇرگىزىلمەي, سو­نى­مەن قاتار ال­دىن-الا جيناقتاۋ­سىز دا باسپانالى بولۋدىڭ مۇمكىن­شىلىكتەرى قاراستى­رىل­عان. تەك وسى جاعدايدا عانا قو­سىمشا نەسيەلەۋ جۇزەگە اسىرىلادى. «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بان­كىنىڭ» ارقاسىندا قازىرگى تاڭدا مىڭ­داعان وتباسى باسپانالى بول­دى. كورسەتىلگەن باعدارلاما شارىق­تاۋ شەگىندە, تۇرعىن ءۇي جيناقتاۋ ءجۇ­يەسىنىڭ سالىمشىلار سانى دا ارتۋدا. بۇل جۇيەگە قاتىسۋ, قازاق­ستان­دىقتار ءۇشىن باسپانالى بولۋدىڭ شىنايى مەحانيزمى بولىپ وتىر. جىل سايىن بانكتىڭ ىشكى جانە سىرتقى جۇيەلەرى, نەسيەلەۋ شارت­تا­رى بارىنشا تۇتىنۋشىلاردىڭ قا­جەت­تى­لىك­تەرى مەن تالاپتارىنا ءساي­كەس وزگەر­تىلۋدە. «قازاقستاننىڭ تۇر­عىن ءۇي قۇ­رىلىس جيناق بانكى» شەڭ­بەرىندە تۇر­عىن ءۇي نەسيەلەرىن بەرۋ شارتتارىنىڭ جاقسارتىلۋىمەن قىز­مەت كورسەتۋدىڭ ساپاسىن ارتتى­رۋعا باعىتتالعان ءبىر­قا­تار شارالار جيىن­تىعى ىسكە اسى­رىلۋدا. نەعۇر­لىم نەسيەلەۋ شارت­تا­رىنىڭ تار­تىم­دىلىعى ارتقان سايىن, سو­عۇر­لىم تۇرعىن ءۇي جيناقتاۋ جۇيە­سىنىڭ قاتىسۋشىلار سانى دا ارتادى. دەمەك, كوپتەگەن قازاقستاندىقتاردىڭ باسپانا ماسەلە­لەرى شەشىلىپ جاتىر دەگەن ءسوز. قا­زىرگى تاڭدا, بانك ءتو­ڭىرەگىندە 3,5 جىل نەمەسە ودان دا جوعارى جيناقتاۋ مەرزىمىنە قاتىس­تى مىناداي تاريفتەر باعدارلا­ما­لارى جۇزەگە اسى­رى­لۋدا: «باستاۋ», «ءور­كەن», «بولاشاق» جانە «كەمەل». قول­دانىستاعى تاريفتىك باعدارلا­مالاردى تولىقتىرۋ ماق­ساتىندا ال­دىن-الا جانە ارالىق نەسيەلەۋ قا­راستى­رىل­عان. ماسەلەن, «جەڭىل» باع­دارلاماسى بويىنشا ارا­لىق تۇر­عىن ءۇي نەسيەلەرى «باستاۋ», «ءور­كەن» جانە ستاندارتتى نەسيەلەۋ تاريفتىك باعدارلامالار شەڭ­بەرىندە ۇسىنىلادى. ستراتەگيالىق ميسسيا نەگىزىندە 2011 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنەن باستاپ «قا­زاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» اق نەسيەلەۋ شارت­تا­رى­نا سالىمشىلار مەن بانك تۇتى­نۋ­شىلارىنا پايىزدىق مولشەرلە­مەنى تومەندەتۋ ارقىلى وزگەرتۋلەر ەنگىزدى. ەندى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىمەن جۇمىس جاساۋ تىپتەن ءتيىمدى بولدى. قىزىق جەرى, جاڭا نەسيەلەۋ شارت­تارى, سول مەزەتتەن باستاپ تۇر­عىن ءۇي قۇرىلىس جيناقتاۋ كەلىسىم­شارتىنا وتىرعان بانك تۇتىنۋشى­لارىنا بەرىلەدى. بانكتىڭ بۇگىنگى ارەكەتىندە نەسيە الۋعا بارلىق جاعدايلارى مەن ءمۇم­كىنشىلىكتەرى بار نەمەسە, قاراجاتتى جەتكىلىكتى تۇردە جيناقتاعان سالىم­شىلاردىڭ «تىم ارتىق كولەمى» باي­قالۋدا. وسىعان وراي, نەسيەلەۋ شارت­تارىن وزگەرتۋ قاجەتتىلىگى تۋ­ىن­دادى. اتالعان وزگەرىستەر ارالىق جانە ال­دىن-الا تۇرعىن ءۇيدى نەسيەلەۋ جانە نەسيەنى الۋدىڭ ءوتىم ماعىناسىمەن جاناستى. ەگەر, بۇرىن ۇيرەنشىكتى ارا­لىق تۇرعىن ءۇي زا­ەم­دارىنىڭ پاي­ىزدىق مولشەرلەمەسى 10% بولعان بولسا, قازىر 8,5%-عا تومەندەپ, جىل­دىق ءتيىمدى مولشەر­لەمە سىيى 17,5% قۇرادى. «جەڭىل» تاريفتىك باعدارلا­ماعا دا وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. بۇرىن نەگىزگى قارىزدى وتەۋ تولەمىن ءۇش جىلدان كوپ ەمەس مەرزىمگە سوزدىرۋ بويىنشا ارالىق تۇرعىن ءۇي نەسيە بەرۋ كولەمى 11% بولسا, قازىر جىل­دىق 9,5% قۇرادى, ال جىلدىق ءتيىمدى قويىلىم سىيى – 15,7% ءوستى. وسى جىلدىڭ شىلدە ايىنان ال­دىن-الا تۇرعىن ءۇي نەسيە كەلىسىم­شارتىنا وتىرعان بانك سالىم­شى­لارى جاڭا تارتىمدى شارتتارمەن تاڭقالاتىنى ءسوزسىز. وزگەرىسكە دەيىن پايىزدىق مولشەرلەمەسى 12% قۇ­راسا, قازىر ول جيناقتالعان جيناق مولشە­رىنە بايلانىستى بولىپ وتىر. ءسوي­تىپ, 0%-دان 25% ءمول­شەر­دە سالىم جيناقتاعان كەزدە كەلىسىمشارت قۇنى­نىڭ جىلدىق پايىزدىق مولشەر­لە­مەسى 11%-عا, ال ءتيىمدى سىياقى – 15,1%-عا دەيىن جەتەدى. ءوز كەزەگىندە, ەگەر سالىمشى كەلىسىمشارت مولشە­رىنەن 25%-دان 50% ارالىعىندا قارجى جيناقتاعان بولسا, وندا شارت جىلدىق 10,5% قۇ­رايدى, ال جىلدىق ءتيىمدى قويىلىم سىياقىسى – 17,3%. اتالمىش سىي­اقى الدىن-الا جانە ارالىق تۇرعىن ءۇي نەسيەلەرى بوي­ىنشا 2011 جىل­دىڭ 25 جەلتوقسانىن قوسا العاندا كۇشىن ساقتايدى. الايدا, بۇل بانك تۇتىنۋشى­لا­رىنا دايىندالعان بارلىق توسىن سىي­لىقتار ەمەس. اۋقىمدى نەسيە ءمول­شەرىن الام دەۋشىلەرگە جاڭا ەرە­جەلەر قاراستىرىلعان. بانك تۇر­عىن ءۇي زاەمىن الۋ كەزىندە وتەم كولەمىن ارتتىردى. ءسويتىپ, الدىن-الا تۇرعىن ءۇي زاەمىن بەرۋ كەزىندە قاراجات 50%-دان 60%-عا دەيىن; ارا­لىق تۇرعىن ءۇي زاەمىن بەرۋ كەزىندە 50%-دەن 70% جانە تۇرعىن ءۇي زاەم­دارى 60%-دان 70%-ىن قۇرايدى. كور­سەتىلگەن شارالار بانككە قويى­لا­تىن كەپىلدىك نەگىزىندە اۋقىمدى نەسيەلەردى الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. نەسيە الىمىنىڭ جانە نەسيە الۋ كەزىندەگى ءوتىم مۇمكىندىگىنىڭ ءتو­مەندەتىلۋى, سالىمشىلار مەن بانك تۇتىنۋشىلارىنا بەلسەندى تۇردە باسپانا الىپ تۇرعىن ءۇي سالۋعا, ءتيىمدى شارتتاردا جوندەۋ جۇمىس­تا­رىن جاساۋعا كەڭ مۇمكىندىك بەرەدى. «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىمەن» ءاردايىم – قولايلى دا ءتيىمدى! «قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرى­لىس جيناق بانكى» – مەملەكەتتىك ماڭىزدى ءىس! قوسىمشا اقپاراتتى «قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» اق-تىڭ مىنا تەلەفوندارى ارقىلى الۋعا بولادى: الماتى ق., 279-35-11, استانا ق., 40-72-76, تالدىقورعان ق., 24-40-48, قاراعاندى ق., 43-62-02, قىزىلوردا ق., 26-26-64, پاۆلودار ق., 34-08-99, وسكەمەن ق., 75-48-65, اتىراۋ ق., 32-04-00, تاراز ق., 42-58-80, اق­توبە ق., 55-72-21, اقتاۋ ق., 43-96-91, قوستاناي ق., 53-38-20, پەتروپاۆل ق., 42-79-94, كوكشەتاۋ ق., 25-63-04, شىمكەنت ق., 21-33-62, ورال ق., 54-03-33, سەمەي ق., 52-22-90 نەمەسە مىنا سايتتا www.hcsbk.kz يبراھيم كاپپاسوۆ.