كەشە ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىندە «بولاشاق» باعدارلاماسىنا ۇمىتكەرلەردى ىرىكتەۋ بويىنشا تاۋەلسىز ساراپتاما كوميسسياسىنىڭ اشىق وتىرىسى ءوتتى. اشىق وتىرىس بولاتىن سەبەبى, ول بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن جاريالى تۇردە ءوتتى.
– بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن «بولاشاققا» ۇمىتكەرلەردى اشىق جاعدايدا ىرىكتەۋ ۇدەرىسى وسى باعدارلاما باستالعان جىلدارى بولىپ ەدى. سونان كەيىن وتىرىستار جابىق جاعدايدا وتكىزىلىپ ءجۇردى. بۇعان نەگىزگى سەبەپ, ەلباسىنىڭ شەشىمىنە سايكەس جىلىنا كەمىندە 3 مىڭ جاستى «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا شەتەلدەرگە وقۋعا جىبەرگەن كەزىمىزدە ۇمىتكەرلەر سانىنىڭ كوپ ارتۋىنان تۋىنداعان ەدى. جىلىنا ءبىر كەزەڭنىڭ ىشىندە 4 مىڭ ۇمىتكەرگە دەيىن سىناقتان ءوتىپ ءجۇردى. سول تۇستا ىرىكتەۋ ۇدەرىسى اۋىرلاعاننان كەيىن اشىق جاعدايدا وتىرىستار وتكىزۋ بىرتە-بىرتە شەكتەلىپ قالدى. ەندى وسى ءداستۇردى قايتا جاڭعىرتقالى وتىرمىز. مۇنان كەيىنگى ىرىكتەۋ ۇدەرىستەرىنىڭ بارلىعى باق وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن اشىق جاعدايدا جۇرگىزىلەدى. ارينە, باق وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋى سىناقتان وتكىزۋ ۇدەرىسىنە كەدەرگى كەلتىرمەۋى دە كەرەك. بۇل جاعىن دا ويلاستىراتىن بولامىز, – دەدى جۋرناليستەرگە بەرگەن قىسقاشا سۇحباتىندا حالىقارالىق باعدارلامالار ورتالىعىنىڭ باسشىسى ساياسات نۇربەك.
ساياسات نۇربەكتىڭ ايتۋىنشا, بيىلعى جىلى ەلىمىزدە 2,5 مىڭنان استام ۇمىتكەر «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا شەتەلدەردە وقۋعا ىنتا تانىتقان ەكەن. بىلايشا ايتقاندا, ءبىر ورىنعا ءتورت ادام تالاسىپ وتىر. ۇمىتكەر سانىنىڭ ازايۋىنا «باكالاۆرياتقا» وقىتۋ ساتىسىنىڭ جابىلۋى اسەر ەتكەن. باعدارلاما بويىنشا ەندى تەك ماگيسترلىككە جانە دوكتورانتۋراعا وقيتىندار مەن تاعىلىمداما بويىنشا ازىرلىكتەن وتەتىندەر جىبىرىلەتىن بولادى.
بيىلعى جىلى ۇمىتكەرلەردى ىرىكتەۋ ۇدەرىسىنىڭ قالاي جۇرگىزىلەتىندىگى جانە ونىڭ ءتارتىبى تۋرالى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى ستراتەگيالىق جوسپارلاۋ جانە اقپاراتتىق تەحنولوگيالار دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى اقەركە ابىلايحان ايتىپ بەردى.
– تاۋەلسىز ساراپتاما كوميسسياسىنىڭ قۇرامى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, ءىرى ۇلتتىق كومپانيالاردىڭ, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ, عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىنىڭ جانە «حالىقارالىق باعدارلامالار ورتالىعى» اق-تىڭ وكىلدەرىنەن, مامانداندىرىلعان ساراپشىلاردان جانە ءۇمىتكەردىڭ شەت ءتىلىن ءبىلۋ دەڭگەيىن ايقىندايتىن شەتەلدىك ۇيىمدار وكىلدەرىنەن جاساقتالىپ وتىر. كوميسسيا جۇمىسىن جەتىلدىرۋ, بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ونىڭ قۇرامى ايتالىقتاي ۇلعايتىلدى. وعان مينيسترلىكتەر مەن ۆەدومستۆولاردىڭ, حالىقارالىق ءبىلىم اگەنتتىكتەرىنىڭ, قازاقستانداعى شەتەلدىك ەلشىلىكتەردىڭ وكىلدەرى ەنگىزىلدى, – دەدى ول ءوز سوزىندە.
مۇنان كەيىن باق وكىلدەرى ۇمىتكەرلەردى ىرىكتەۋ ءجۇرىپ جاتقان بولمەگە كىرىپ, سىناقتان وتكىزۋ ۇدەرىسىمەن كوزبە-كوز تانىستى. كوميسسيا الدىندا بولىپ شىققان ۇمىتكەرلەردى ءوز قالاۋلارى بويىنشا اڭگىمەگە تارتىپ, ولاردىڭ پىكىرلەرىن ءبىلدى. سولاردىڭ ءبىرىن ءبىز دە سوزگە تارتقان ەدىك.
– مەنىڭ اتى-ءجونىم – كەنجەعۇل سوتسيال ۇلى. مەن زاعيپ جانمىن. بىراق سوعان قاراماستان ءومىردەن ءوز ورنىمدى الۋعا تالپىنىپ, ساباقتى جاقسى وقىدىم. الماتى قالاسىنداعى زاعيپتار مەكتەبىن, سونان كەيىن ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تاريح فاكۋلتەتىن ءبىتىردىم. ەندى «بولاشاق» باعدارلاماسىنىڭ نەگىزىندە اقش-تاعى ينديانا ۋنيۆەرسيتەتىندە ماگيسترلىك ءبىلىم الماق ويىم بار. وسىنىڭ الدىندا تىلدىك جانە پسيحولوگيالىق تەستتى جاقسى تاپسىرىپ, جاڭا عانا تاۋەلسىز ساراپتاما كوميسسياسىنىڭ الدىندا اڭگىمەلەسۋدەن ءوتتىم. كوپتەگەن سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋگە تۋرا كەلدى. ءسۇرىنبەگەن سەكىلدىمىن. بىراق قورىتىندىسى ءازىر ماعان بەلگىسىز. ول 10 تامىزدان كەيىن بەلگىلى بولادى, – دەدى ول.
كەنجەعۇل قازاق, ورىس, اعىلشىن تىلدەرىندە سايراپ تۇر ەكەن. ءبىز ونىڭ تالابى مەن بىلىمىنە, ەڭ باستىسى, ەرلىگىنە ءسۇيسىنىپ, ىشتەي ساتتىلىك تىلەدىك. بىراق كوڭىلىمىزدە تۇرعان «شەت ەلگە جالعىز ءوزىڭ بارىپ وقىماقسىڭ با, سەنىڭ دەنساۋلىق جاعدايىڭا اۋىرلىق بولماي ما» دەگەن سۇراقتى دا امالسىز بولسىن قويىپ قالدىق.
– ءيا, جالعىز ءوزىم بارىپ وقيمىن. بىراق مەن ول جاقتا جالعىز بولمايمىن. ول جاقتا دوستارىم بار. ەڭ باستىسى, ارقامنان سۇيەپ تۇرعان ەلىم بار عوي. جاڭا ءسىزدىڭ سۇراعىڭىزدى مەنەن كوميسسيا مۇشەلەرى دە سۇرادى. مەن سوندا اعايلار مەن اپايلارعا ينديانا ۋنيۆەرسيتەتىن نەگە تاڭداپ وتىرعاندىعىمدى ايتىپ بەردىم. بۇل ۋنيۆەرسيتەتتە جانە دامىعان ەلدەردىڭ باسقا دا بىرقاتار جوعارى وقۋ ورىندارىندا ءبىز سەكىلدى ءمۇگەدەك ادامداردىڭ وقۋىنا قولايلى جاعداي جاسالعان. ارناۋلى باعدارلاما بويىنشا وقىتادى. ءبارىن ايتا بەرسە كوپ انگىمە. ەڭ باستىسى, بۇل جەردە ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ زاڭدارى مەن سەكىلدى جاستارعا «بولاشاق» باعدارلاماسى ارقىلى وقۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, – دەدى ول.
سونىمەن «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا ۇمىتكەرلەردى ىرىكتەۋ ماسەلەسى ەندى باق وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن اشىق جاعدايدا وتەتىن بولدى. ۋاقىت وتكەن سايىن العا باسىپ, ءار جۇرەكتە ءۇمىت وتىن لاۋلاتقان ەلىمىزدە بۇل جاڭالىقتىڭ دا وزىندىك ماڭىزى از ەمەس دەپ ەسەپتەيمىز. «بولاشاق» باعدارلاماسى شىنايى دا اشىق جۇرگىزىلگەن جاعدايدا عانا ناعىز بولاشاققا اينالاتىندىعىنا سەنىم زور. ىسكە ءسات, دەيمىز ەندەشە.
سۇڭعات ءالىپباي.