جاز – شارۋا مەزگىلى عانا ەمەس, دەمالىپ, دەنساۋلىقتى نىعايتاتىن كەز. اسىرەسە, وسى مەرزىم جاس ۇرپاقتىڭ ءوسىپ, جەتىلۋىنە ءتيىمدى بولعاندىقتان, ولاردىڭ كۇن كوزى مەن تازا اۋادا مەيلىنشە كوپ بولۋىنا كوڭىل بولىنگەنى قۋانتادى. بيىل ءوڭىر بويىنشا مەكتەپ جاسىنداعى 220 مىڭنان استام وقۋشى تەگىن جازعى دەمالىسپەن قامتىلعان. قازىرگى كەزدە ولاردىڭ جارتىسىنان استامى دەمالىپ ۇلگەرگەن. كوپشىلىك سۇرانىسىنا يە دەمالىس ورىندارىنىڭ ءبىرى تەكەلى قالاسىنداعى «التىن شاجا» شيپاجايىندا بەلسەندى دەمالىسپەن قاتار, وقۋشىلار دەنساۋلىعىنا كۇتىم جاساپ, ەمدەلۋلەرىنە مۇمكىندىك مول.
جازعى دەمالىس كۇندەرى جەتىسۋلىق بالعىندارعا قىزىقتى دەۋگە بولادى. شيپاجايدا دوپ ويناپ, تۋعان جەر تابيعاتىن تاماشالاعان بالالار دەنساۋلىعىن شىڭداسا, ارنايى توپقا ءدارىگەرلىك ەمدىك شارالار كورسەتىلۋدە. ماسەلەن, مۇندا 14 جاسقا دەيىنگى بالالار تىنىقسا, ولاردىڭ اراسىندا وزگە وبلىستاردان كەلگەن بۇلدىرشىندەر دە بار.
– لاگەرگە العاش رەت كەلىپ تۇرمىن. ءوزىم باتىس قازاقستان وبلىسىنان كەلدىم. ءبارى جاقسى, مادەني شارالار ءجيى وتەدى. كوپ دوس تاپتىم. اۋىرعان جەرىمىزدى دارىگەر اپايلار ەمدەيدى. كۇنىنە بەس مەزگىل تاماقتانامىز, دەيدى ورالدان كەلگەن ەلتاي الىبەك.
اسەم تاۋ بوكتەرىندەگى تىنىعۋ ورنى ءتۇرلى مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتارمەن قامتىلىپتى. مۇندا بۇيرەك, قۇلاق, تاماق اۋرۋلارىنا قارسى ەم جاسالاتىنىن كورىپ, بۇلدىرشىندەرگە دەگەن شىنايى قامقورلىقتى سەزىنە تۇستىك.
– «التىن شاجا» ەمدەۋ, ساۋىقتىرۋ لاگەرىندە 250 بالا وزدەرىنىڭ جازعى كانيكۋلدارىن وتكىزۋدە. بالالاردىڭ ءار كۇنى قىزىققا تولى. جانە ەمدەۋ شارالارى قاتار ءوتىپ, قازاقستاننىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن جينالعان بالالار ءبىر وتباسىنداعىداي تاتۋ-ءتاتتى, – دەدى «التىن شاجا» دەمالىس لاگەرىنىڭ توپ جەتەكشىسى جادىرا قاسىمباەۆا.
تەكەلى قالاسى بويىنشا بۇدان وزگە 3 دەمالىس لاگەرى جۇمىس ىستەيدى. ولاردا تىنىعىپ جاتقان وقۋشىلاردىڭ شەت ءتىلىن مەڭگەرۋلەرىنە دە مۇمكىندىك جاسالعان. ماسەلەن, «باستاۋ» لاگەرىندە وقۋشىلارعا ەرىكتىلەر ارنايى ساباق وتكىزەدى.
– ماعان «باستاۋ» لاگەرى وتە ۇنايدى. جاتتىقتىرۋشى مۇعالىمدەر دە جاقسى. كۇندە كەشكى استان كەيىن مەرەكە بولادى. جازدى قىسقا اينالدىرىپ, قاعازدان قار جاسادىق, – دەيدى تالدىقورعان قالاسىنداعى №14 مەكتەپ-گيمنازياسىنىڭ وقۋشىسى ارۋجان سەرىكمۇرات.
بالالاردىڭ دەمالىسىن وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ ماماندارى باقىلاپ, تىنىعۋ باعدارلاماسى مەن تاماق ساپاسىنا ءمان بەرەدى. وقۋ جايى دا باستى نازاردا.
– بيىلعى جازعى دەمالىستا 220 مىڭ بالانى دەمالىسپەن, ساۋىقتىرۋمەن قامتاماسىز ەتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بۇگىنگى كۇنگە دەيىن 130 مىڭ بالا دەمالدى. سونىمەن قاتار ءارتۇرلى باعىتتاعى جۇمىستارىن جالعاستىرعان جازدىق لاگەرلەر دە بار. ول مەكتەپ جانىنداعى جانە دەباتتىق توپتار, ءتىل ۇيرەنۋ لاگەرلەرى. كوبىنەسە مۇندا اعىلشىن ءتىلىن جىل بويى وقىعان بالالار جيناعان بىلىمدەرىن قايتالاپ, ءتىلدى جاقسى ۇيرەنەدى,– دەيدى وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باستىعى ءلاززات بازارقۇلوۆا اڭگىمە اراسىندا.
جازدا جاقسى دەمالعان بالا جاڭا وقۋ جىلىنا زور ىنتامەن كەلەتىنى زاڭدىلىق. سوندىقتان بالالاردىڭ جازعى دەمالىسىنا اتا-انالار دا باسا ءمان بەرسە قۇبا-قۇپ. بۇل ماماندار پىكىرى. «التىن شاجا» مەن «باستاۋ» لاگەرلەرىندەگى جازعى كانيكۋلدارىن كوڭىلدى وتكىزگەندەردىڭ بۇگىنگى جايى وعان ناقتى دالەل.
كۇمىسجان بايجان,
الماتى وبلىسى.