بيىلعى جىلدىڭ سوڭىندا ەگەمەن ەل اتانىپ, تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدىڭ تۋىن تىكتەگەنىمىزگە 20 جىل تولماق. وسىنداي مەرەيلى مەرەكە الدىنداعى باستى وقيعالاردىڭ ءبىرى عانا ەمەس, بىرەگەيى ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ العاشقى جارلىقتارىنىڭ بىرىمەن سەمەي اتوم پوليگونىنىڭ جابىلعانىنا دا 20 جىل تولۋى بولسا كەرەك. ول وقيعانىڭ باستى سەبەپتەرى مىنادا. ياعني, بەيبىت زاماندا 40 جىلعا سوزىلىپ, وسى وڭىردەگى قالىڭ ەلدىڭ قايعىسىنا اينالعان اتوم اجداھاسىن اۋىزدىقتاۋ ماسەلەسىنە ەلباسىمىزدىڭ ەرلىگى ارقاسىندا كەشەگى الىپ يمپەريا تاراماي جاتىپ نۇكتە قويىلدى.
وسى ايتۋلى وقيعاعا وراي كەشە سەمەيدە ەل گازەتى «ەگەمەننىڭ» ءداستۇرلى جاياۋ جورىق ەكسپەديتسياسى جولعا شىقتى. كوزى قاراقتى وقىرمان اتالعان باسىلىمنىڭ بۇل ءداستۇرلى جاياۋ جورىعى حاكىم ابايدىڭ 150 جىلدىق تورقالى تويىندا « ۇلىلىققا تاعزىم» دەگەن اتپەن باستاۋ الىپ, كەيىندە جىر داڭعىلى جامبىلدىڭ, زامانىمىزدىڭ عۇلاما جازۋشىسى اۋەزوۆتىڭ, اقىلدىڭ كەنىشى ساتباەۆتىڭ, سۋرەتكەر جازۋشى مۇسىرەپوۆتىڭ, داۋىلپاز اقىن ماحامبەتتىڭ, ويشىل اقىن ءشاكارىمنىڭ جانە الاش جۇرتىنىڭ كونە استاناسى ءتۇركىستاننىڭ مەرەيتويلارىندا ءوز جالعاسىن تاپقان بولاتىن.
قۇرامىندا وسى يدەيانىڭ اۆتورى, «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ ارداگەرى ماماديار جاقىپ پەن وسى باسىلىمنىڭ سەمەي ءوڭىرى بويىنشا ءتىلشىسى, جاياۋ جورىق ەكسپەديتسياسىنىڭ تۇراقتى مۇشەلەرى داۋلەت سەيسەن ۇلى, رەسپۋبليكالىق اباي قورىنىڭ پرەزيدەنتى بالتابەك ەرسالىم ۇلى, سونداي-اق يادرولىق سىناقتارعا قارسى «نەۆادا – سەمەي» حالىقارالىق قوزعالىسىنىڭ ۆيتسە- پرەزيدەنتى سۇلتان كارتوەۆ, «ابىرالى – دەگەلەڭ» قوعامدىق قورىنىڭ بەلسەندى مۇشەسى ماقسۇت كوشجانوۆ بار بۇل توپ ءوز ساپارىن كەشەگى سىناق ايماعىنىڭ ەپيتسەنترى بولىپ تابىلاتىن سارجال اۋىلىنان باستاپ, ابىرالى وڭىرىندەگى ىرگەلى قاينار اۋىلىندا اياقتاماق دەپ كۇتىلۋدە. بۇدان كەيىن جاياۋ جورىققا قاتىسۋشىلار بۇرىنعى اتوم پوليگونىنىڭ استاناسى ىسپەتتەس كۋرچاتوۆ قالاسىندا بولماق. وسى ساپار بارىسىندا وعان قاتىسۋشىلار جولاي جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن جۇزدەسۋگە دە ۋاقىت تابامىز دەپ وتىر. ساپاردىڭ نەگىزگى باستى ماقساتى دا كەشەگى سىناق ايماعىنداعى قالىڭ جۇرتشىلىقتىڭ نازارىن ەلباسى پارمەنىمەن جۇزەگە اسىرىلعان ەل ومىرىندەگى باستى وقيعالاردىڭ بىرىنە اۋدارۋ بولىپ تابىلادى.
جاياۋ جورىققا قاتىسۋشىلاردى سول كۇنى تاڭەرتەڭ قالا اكىمى ايبەك كارىموۆ قابىلدادى. وسى ورايدا باس باسىلىمنىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن وتكىزىلىپ جاتقان يگىلىكتى شاراعا وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ ايرىقشا كوڭىل اۋدارىپ, قامقورلىق تانىتىپ وتىرعانىن ايتا كەتكەنىمىز ءجون بولار. جاياۋ جورىققا قاتىسۋشىلار ساپارعا اتتانار الدىندا سەمەيدەگى اباي ەسكەرتكىشى مەن ەركە ەرتىس ايرىعىنداعى ارالداعى پوليگون قۇرباندارىنا ورناتىلعان «اجالدان دا كۇشتى» مونۋمەنتىنە گۇل شوقتارىن قويدى.
مۇنان كەيىن شاكارىم اتىنداعى سەمەي مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە گازەتىمىزدىڭ سەمەي ءوڭىرى بويىنشا ءتىلشىسى داۋلەت سەيسەن ۇلىنىڭ ەلباسى جارلىعىمەن سەمەي اتوم پوليگونىنىڭ جابىلعانىنا 20 جىل تولۋىنا وراي جاقىندا عانا شىققان «يادرولىق سىناق ايماعى:كەشە جانە بۇگىن» اتتى دەرەكتى كىتابى مەن ونىڭ قۇراستىرۋىمەن اتالعان ۋنيۆەرسيتەتتىڭ باسپاسىنان شىققان حاكىم ابايدىڭ ۇستازى بايكوكشەنىڭ «تابارىك» دەپ اتالاتىن جىر جيناعىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتكىزىلدى. ونى ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى, پروفەسسور ەرلان سىدىقوۆ اشىپ جۇرگىزىپ وتىردى. ەكى كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەر جيىنىندا قالا اكىمى ايبەك كارىموۆ, ەڭبەك ارداگەرى حافيز ماتاەۆ, كۋرچاتوۆتاعى ۇلتتىق يادرولىق ورتالىقتىڭ باس ديرەكتورى, اكادەميك قايرات كادىرجانوۆ, « ۇلىلىققا تاعزىم» يدەياسىنىڭ اۆتورى ماماديار جاقىپ, «ابىرالى – دەگەلەڭ» قوعامدىق قورىنىڭ پرەزيدەنتى, پوليگون تۋرالى كىتاپتىڭ دەمەۋشىسى مارات قۇرمانباي جانە باسقالار ءسوز سويلەپ, پوليگون قاسىرەتى مەن ەگەمەن ەل اتانعاننان بەرگى جەردەگى ەل ومىرىندەگى وڭدى وزگەرىستەر جونىندە كەڭىنەن وي تولعادى.
جيىننان سوڭ انەت بابا اتىنداعى قوس مۇنارالى ورتالىق مەشىتتىڭ قاتىمحاناسىندا باس باسىلىمنىڭ اتىنان پوليگون قۇرباندارىنىڭ رۋحىنا ارناپ اس بەرىلدى. وسىدان كەيىن جاياۋ جورىققا قاتىسۋشىلار كەشەگى سىناق ايماعىنا اتتانىپ كەتتى. ساپار سوڭىندا كولەمدى ەسەپ جاريالاناتىن بولادى.
«ەگەمەن-اقپارات».