جۋىردا ەلورداداعى تراۆماتولوگيا جانە ورتوپەديا عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتىندا «فيليپپس» كومپانياسىنىڭ قولداۋىمەن حالىقارالىق ورتوپەديا قوعامىنىڭ (ISS Outreach) ايماقتىق ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى اياسىندا تۇڭعىش رەت شەبەرلىك سىنىپتارى مەن سەمينارلار ۇيىمداستىرىلدى. اۆستريا, ۇلىبريتانيا جانە رەسەيدەن كەلگەن ماماندار شەبەرلىك سىنىپتارىن وتكىزىپ, تراۆماتولوگيا جانە ورتوپەدياداعى وزىق دياگنوستيكالىق امالدار تۋرالى ءاڭگىمەلەدى.
ال سەميناردىڭ ءوزى ەكى كۇنگە سوزىلدى. بۇعان ەۋروپالىق, رەسەيلىك, قازاقستاندىق ماماندار قاتىسىپ, ساۋلەلىك دياگنوستيكا سالاسىنداعى جاڭالىقتارمەن ءبولىستى. نەگىزىنەن بايانداماشىلاردىڭ دەنى تراۆماتولوگيا جانە ورتوپەدياداعى ماگنيتتى-رەزونانستى توموگرافيا جانە كومپيۋتەرلىك توموگرافيا جونىندە باياندادى.
قازىرگى تاڭدا جاراقات الۋشىلىق تەك ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ شەڭبەرىندە عانا ەمەس, الەمدىك دەڭگەيدەگى ۇلكەن ماسەلەگە اينالىپ وتىر. دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋ ءۇشىن جاسالعان «سالاماتتى قازاقستان» باعدارلاماسىندا 2011-2015 جىلدارى جاراقات الۋشىلىقتى, ودان بولاتىن ءولىم-ءجىتىمدى ازايتۋ اتاپ وتىلگەن. ويتكەنى, اۋرۋ تۇرلەرىنىڭ اراسىندا جاراقاتتىڭ سالدارىنان جۇمىسقا قابىلەتسىزدىك جانە ءولىم-ءجىتىم ەكىنشى ساتىدا تۇر. تراۆماتولوگيا جانە ورتوپەديا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ مالىمەتىنە ءجۇگىنسەك, 2009 جىلى 100 مىڭ ەرەسەك تۇرعىنعا شاققاندا 4120 ادام جاراقات العان. اتالمىش ينستيتۋتتىڭ ديرەكتورى, پروفەسسور نۇرلان باتپەنوۆ «زاماناۋي دياگنوستيكانىڭ مۇمكىندىكتەرىن يگەرۋ جاقسى جەتىستىكتەرگە جەتكىزەدى. ءبىز ناۋقاستىڭ جاعدايىن الدىن-الا ءبىلىپ, شارا قولدانا الامىز. اسىرەسە, سۇيەكتەردە بولاتىن ىسىكتەر مەن جاراقاتتىڭ قانشالىقتى اۋىرلىعىن ءبىلۋ ءۇشىن ساۋلەلى دياگنوستيكانىڭ كومەگى زور» – دەيدى.
حالىقارالىق ورتوپەديا قوعامىنىڭ وتكىزىپ جاتقان شارالارى ەلىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى ءۇشىن ماڭىزدى ءارى وزەكتى ەكەنىن اتاپ ايتۋىمىز كەرەك. ويتكەنى, مەديتسينالىق مەكەمەلەردى سوڭعى ۇلگىدەگى تەحنولوگيامەن جابدىقتاۋ, سول تەحنولوگيالاردىڭ ءتىلىن مەڭگەرگەن ماماندار دايارلاۋ ماسەلەسى سوڭعى جىلدارى وزەكتىلىگىن ساقتاپ وتىر. 2011-2015 جىلدارعا ارنالعان «سالاماتتى قازاقستان» باعدارلاماسىنىڭ تالابى دا مامانداردىڭ كاسىبيلىگىن ارتتىرۋ مەن وزىق تەحنولوگيالاردى قولدانىپ, حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن ءتۇزەتۋگە باعىتتالعان. وسى ورايدا تراۆماتولوگيا ءجانە ورتوپەديا سالاسىندا ساۋلەلى دياگنوستيكانى قولدانۋدىڭ قىر-سىرىن وزىق ۇيرەنۋدىڭ ماڭىزى زور.
ايگۇل سەيىلوۆا.