البەتتە, مۇنىڭ ءبارى وتكەن 25 جىلدا وزدىگىمەن بولا سالعان جوق. بۇعان ءبىز ەلباسىنىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن تاۋەلسىزدىكتىڭ بەلگىلى ءبىر كەزەڭدەرىندە ارنايى جوبا-جوسپارلاردى جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى, سول جوبالارعا حالىقتى تىكەلەي قاتىستىرۋ ارقىلى قول جەتكىزدىك. داعدارىپ قالعان پوستكەڭەستىك قوعامنىڭ نازارىن ءبىر ارناعا بۇرۋ, ورتاق ماقساتقا جۇمىلدىرۋ تۇرعىسىنان ءوز ۋاقىتىندا اسا ماڭىزدى يدەولوگيالىق مىندەت اتقارعان بۇل جوبالاردى مازمۇن-سيپاتىنا, كوتەرگەن جۇگىنە قاراي ەكى كەزەڭگە ءبولىپ قاراستىرۋعا بولادى. ونىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى, ارينە, 90-جىلدارعا تيەسىلى.
ەسىمىزدە بولسا, ەلباسى تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى 10 جىلدىعىندا ءار جىلدى ناقتى ءبىر تاقىرىپقا ارناپ وتىردى. ماسەلەن, 1995 جىلى قازاقستان حالقى ۇلى ابايدىڭ 150 جىلدىعىن اتاپ وتسە, 1997 جىل «قوعامدىق كەلىسىم جانە ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن ەسكە الۋ» دەپ اتالدى. ال 1998 جىل «حالىق بىرلىگى جانە ۇلتتىق تاريح جىلى» رەتىندە جاريالاندى. وسىلايشا, 70 جىل بويى كەڭەستىك يدەولوگيا قامىتىن كيىپ كەلگەن حالىقتىڭ جادىن جاڭعىرتىپ, تاريحىنداعى اقتاڭداقتارىن تانۋىنا مۇمكىندىك تۋدى. جاڭا عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارى ارقىلى بۇرىن بۇركەمەلەنىن كەلگەن اقيقاتتار اشىلىپ, تىڭ تاقىرىپتاردى قوزعاعان سۇبەلى ەڭبەكتەر كوپتەپ جارىققا شىقتى. ۇمىتىلا باستاعان مادەني-رۋحاني قۇندىلىقتارىمىز قايتا ورالدى. ناتيجەسىندە, سانادا سىلكىنىس جاسالدى. ۇلتتىق رۋح وسىلاي وياندى. بۇل ەكى عاسىرعا جۋىق ۋاقىت بۇرىن ءوزىن ءوزى باسقارۋ قۇقىعىنان ايىرىلعان, پاتشالىق رەسەيدىڭ وتارىندا, كەيىننەن كەڭەس وكىمەتىنىڭ قۇرساۋىندا بولعان جانە تاۋەلسىزدىگىن ەندى عانا العان ەلىمىز ءۇشىن اسا ماڭىزدى پروتسەسس ەدى.
بىراق ەل بولىپ كەتۋ ءۇشىن ۇلتتىق رۋحتىڭ ويانۋى جەتكىلىكسىز. حالىق ءوز كۇشىنە, الەۋەتىنە سەنىم ارتۋى جانە ونى جۇزەگە اسىرۋى ءتيىس. سوندىقتان, كەلەسى كەزەڭدە ەلباسى بىرتىندەپ ەلىمىزدى مۋلتيپليكاتيۆتى اسەر بەرەتىن حالىقارالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا جەتەلەدى. بۇل ورايدا, ەڭ الدىمەن, ويعا ورالاتىنى – ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا توراعالىق جانە ونىڭ استانا ءسامميتى, ودان كەيىن استانا مەن الماتىدا وتكەن 11-ءشى قىسقى ازيا ويىندارى جانە قىسقى ۋنيۆەرسيادا.
وسى تۇستا ءسال كەيىن شەگىنىپ, اتالعان جوبالاردى ەلىمىزدە وتكىزۋ يدەياسى ورتاعا تاستالعان كەزدە باسىم كوپشىلىگىمىز قارسى بولعانىمىزدى ەسكە الا كەتكەن ارتىق بولماس. «داعدارىس كەزىندە سونشا قارجى جۇمساپ شىعىندالۋدىڭ نە قاجەتى بار؟» دەگەن ساۋال ءبارىمىزدىڭ كوكەيىمىزدە تۇردى. اشىق ايتىلىپ تا جاتتى. بىراق ناق وسى جوبالار ەلىمىزگە, جالپى, قوعامعا وڭ ىقپالىن تيگىزگەنىن كوپشىلىگىمىز بايقاماي دا قالدىق. مىسالى, ەقىۇ ءسامميتىن وتكىزۋ ىسىنە حالىق تىكەلەي قاتىسقان جوق, بىراق وسىنداي اسا اۋقىمدى حالىقارالىق جيىندى وتكىزە الاتىنىمىزعا كوز جەتكىزدىك. ال ازيادانى جانە كۇنى كەشە الماتىدا وتكەن ۋنيۆەرسيادانى وتكىزۋ بارىسىنا حالىقتىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگى, سونىڭ ىشىندە جاستار ۆولونتەر رەتىندە ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارىنا تىكەلەي تارتىلدى. سپورتقا تالابى بار قانشاما ورەنىمىز باق بەن باپ سىنالعان ساتتەردى ءوز كوزىمەن كورىپ, جۇرەگىنە وت جاقتى. جارىستارعا كورەرمەن بولىپ بارعان بۇقارا حالىق تا كىمنىڭ قاي ۇلت ەكەنىنە قاراماستان, ءبارىمىز ءبىر كومانداعا – قازاقستاننىڭ سپورتشىلارىنا جانكۇيەر بولدىق. جەڭىستى ساتتەرگە ءبارىمىز بىردەي مەرەيلەندىك. ۇلتارالىق بىرلىگىمىز وسىلاي ناقتى كورىنىس بەردى. بۇل ءبىر. ەكىنشىدەن, وسىنداي حالىقارالىق ءىس-شارالاردى تابىستى جۇزەگە اسىرۋ ەلدىڭ ءوز الەۋەتىنە, كۇش-قۋاتىنا دەگەن سەنىمىن نىعايتتى.
ۇشىنشىدەن, قوعامدا حالىقارالىق شارالاردى اتقارۋ مادەنيەتى قالىپتاسا باستادى, اعىلشىن ءتىلىن ۇيرەنىپ جۇرگەن ستۋدەنتتەرگە از كۇنگە بولسا دا ءتىل ءبىلىمىن پراكتيكالىق دەڭگەيدە قولدانۋ ءمۇمكىندىگى تۋدى.
تورتىنشىدەن, بىرنەشە كۇنگە سوزىلعان, شەتەلدىكتەر كوپ كەلگەن مۇنداي ۇلكەن ءىس-شارالار حالىققا سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتۋ سەكتورىنداعى شاعىن كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋىنا دا وڭ ىقپالىن تيگىزدى. مىسالى, الماتىدا ۋنيۆەرسيادا نىساندارىنىڭ قۇرىلىس جۇمىستارى 1550 شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىسىن تاپسىرىسپەن قامتاماسىز ەتىپ, وسى كەزەڭدە 30 مىڭنان اسا جۇمىس ورنى اشىلعان.
ەندى, مىنە, الدىمىزدا بىرنەشە ايعا سوزىلاتىن ەكسپو-2017 كورمەسىن وتكىزۋ سىندى اسا جاۋاپتى مىندەت تۇر. بۇل كورمەنىڭ ەلىمىزگە كەلتىرەر پايداسى بۇعان دەيىنگى جوبالاردان دا زور بولماق. ويتكەنى, ول ناقتى قارجى تۇرىندەگى ەكونوميكالىق تابىسپەن عانا ەمەس, يگىلىگى الداعى جىلدارى ايقىن بىلىنەتىن, قوعامنىڭ بارلىق سالاسىنا تيگىزەتىن مۋلتيپليكاتيۆتىك اسەرىمەن ولشەنەتىن بولادى.
ايبىن شاعالاق,
«ەگەمەن قازاقستان»