• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
پارلامەنت 13 ءساۋىر, 2017

ۇيىم اياسىنداعى ىنتىماقتاستىق نىعايادى

155 رەت
كورسەتىلدى

كەشە پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين جەتەكشىلىك ەتكەن جالپى وتىرىستا دەپۋتاتتار ءبىر­قا­تار زاڭ جوباسىن تالقىلادى. ونىڭ ءىشىن­دە دەپۋتاتتار تاراپىنان قىزۋ پىكىر­تا­لاس تۋدىرعانى كولىك ماسەلەلەرى بوي­­ىنشا تۇزەتۋلەرگە قاتىستى زاڭ جو­با­سى مەن يسلام كونفەرەنتسياسى ۇي­ى­مى­نا مۇشە ەلدەر اراسىنداعى ەكو­نو­­ميكالىق, تەحنيكالىق جانە ساۋدا ىن­­تىماقتاستىعى تۋرالى باس كەلىسىمگە باي­­لانىستى راتيفيكاتسيالىق زاڭ جوبا­سى بولدى.

ەڭ الدىمەن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە كولىك ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىق­تىرۋ­لار ەنگىزۋ تۋ­رالى» زاڭ جوباسىن ءبىرىنشى وقىلىم­دا تانىس­تىرۋ ءۇشىن ءسوز كەزە­گى ء ماجىلىس دەپۋتاتى ءۋا­ل­ي­­حان قاينازاروۆقا ۇسى­نىل­­دى. ول اتالعان قۇ­جات­ت­ىڭ ماقسات-مىندەتى مەن قىزمەت اۋقىمىنا قاتىس­تى ماسەلەلەردى ەگجەي-تەگ­جەي­لى بايانداپ, بىرقاتار تۇزەتۋلەر اۋەلى ءبىرىنشى وقى­لىمدا, كەيىننەن دەپۋتات­تار ۇسىنىسىمەن ەكىنشى وقىلىمدا قا­رالىپ, ما­قۇل­داندى. زاڭ جوباسىن­دا ساۋدا ماق­ساتىندا تەڭىز­دە ءجۇزۋ سالاسىنداعى ۇلتتىق زاڭ­نامانى حالىقارا­لىق شارتتاردىڭ تالاپتارى­نا سايكەس كەلتىرۋ ۇسىنىل­عان­دىعىن دا ايتا كەتەيىك.

سونىمەن قاتار, قۇجاتتا شاعىن كولەمدى كەمەلەردى ەسەپكە الۋ مەن تىركەۋگە باي­­لانىستى مەملەكەتتىك ءجۇ­يەنى جەتىلدىرۋگە, رەلس­تىك كولىكتەردىڭ قاۋىپ­سىز­دىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باسا نازار اۋدارىلعان. «قا­زىر­گى تاڭدا مەت­رو­پو­لي­تەندەگى قوزعالىستىڭ قاۋىپ­سىزدىگىن جانە تەح­ني­كا­لىق قۇرالداردىڭ جاي-كۇيىن باقىلاۋ جەر­گىلىكتى اتقارۋ­شى ورگانعا بەكىتىلگەن. ال قا­لا­­لىق رەلستىك كولىك ءتۇر­لەرىنە قاتىستى باقىلاۋ جوق. سونىڭ سالدارىنان 2015 جىلى الماتى قالا­­سىن­­دا ترامۆاي 14 اۆتو­كو­لىك­كە زالالىن تي­گىز­گەنى ەسى­مىزدە. سوندىقتان دا, بۇل قۇجات تەمىر جول سالا­سىن­­داعى تارماق يەلەنۋ­شى­لەر مەن كىر­مە جول­دار تۇتىنۋ­شىلارىنىڭ اراقاتى­ناسىن رەت­تەۋ­دى كوزدەيدى», – دەدى ۋ.قاينازاروۆ.

جالپى وتىرىستا «يس­لام كونفەرەنتسياسى ۇيى­مىنا مۇشە ەلدەر اراسىن­داعى ەكونوميكالىق, تەح­نيكالىق جانە ساۋدا ىنتى­ماق­تاستىعى تۋرالى باس كەلى­سىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى دەپۋتاتتار تاراپىنان قولداۋعا يە بول­دى. اتالعان قۇجات جونىندە نەگىزگى باياندا­ما­نى  جاساعان ۇلتتىق ەكونومي­كا ءمينيسترى تيمۋر ءسۇ­لەيمەنوۆ كەلىسىم ماقساتى – يسلام ىن­تىماقتاستىعى ۇيى­مىنا مۇشە مەملەكەت­تەر ارا­سىن­داعى ساۋدا-ەكو­نو­ميكالىق, تەحنيكا, تەح­نو­لوگيا سالالارىندا عىلى­مي ىنتىماقتاستىقتى دا­مى­تۋ جانە ونى جۇزەگە اسىرۋ باعىتىنداعى قا­رىم-قاتىناسقا قۇقىق تۇرعى­سىنان جاڭا ءمۇم­كىندىكتەر اشىپ, ءورىسىن كەڭەيتىپ, بەكىتۋ ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى.

«قازاقستان 2015 جىلعى 25 قاراشادا ىستانبۇل­دا قول قويعان باس كەلىسىم ارقىلى ساۋ­دا, ينۆەستيتسيالار, عىلىم مەن تەحنولوگيا سالالارىنداعى ىن­تىماقتاستىقتى نى­عايتۋعا نيەتتى. ول بىرنەشە باعىت بويىنشا جۇرگىزىلەدى. ساۋ­دا سالاسىنداعى كەلىسىم مۇشە ەلدەردىڭ ءبىر-ءبىرى­مەن تەڭ قۇقىلى جانە كەمسىتپەيتىن ساۋدا قاتىناستارىن قول­دانۋعا, ساۋدا الماسۋلارىن كەڭەيتۋگە جانە دامىتۋعا كۇش-جىگەر جۇمساۋعا ۇمتى­لىستارىن كوزدەيدى. ال ينۆەس­تيتسيا بويىنشا يىۇ-عا مۇشە ەلدەر, اسىرەسە, ساۋد ارابياسى, كۋۆەيت, بىرىك­كەن اراب امىرلىكتەرى, كاتار, باحرەين سياقتى اراب ەل­دەرىنىڭ توبى – دامىعان ءجا­نە دامۋشى الەمنىڭ ەكونوميكالارى ءۇشىن ءىرى ينۆەستورلار بولىپ تابىلادى.

اتاپ ايتقاندا, ءباا ينۆەستيتسيالىق قور­لا­رى­نىڭ رەسۋرستارى 1 ترلن اقش دوللارىن قۇ­راي­دى. سوندىقتان, اتالعان ەل­دەردىڭ ءبىزدىڭ ەكونوميكا­عا تىكەلەي ينۆەستيتسيالارى­نىڭ كو­لەمى 2,3 ملرد اقش دوللارىن قۇرايدى. جانە ءۇشى­ن­شى باعىت عىلىم مەن تەحنولوگيالارعا نە­گىزدەل­گەن. كاپيتالدان باسقا يسلام ەلدەرىندە وزىق تەحنولوگيالار بار. وسى كەزەڭدە مۇناي ەكسپورتتاۋشى ەلدەر اتالعان شيكىزاتتىڭ ەكسپورتىنا نەگىزدەلگەن دامۋ مودەلىن وزگەرتۋگە تىرىسۋدا. ولار اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەح­نولوگيالارعا سۇيەنەتىن ەكونوميكانىڭ وزىق سەكتورلارىن قارجىلاندىرۋ ارقىلى ەكو­نو­مي­كا­لىق جاڭ­عىرتۋ ساياساتىن ءجۇر­گىزۋدە», – دەگەن مي­­نيستر, سونداي-اق قازاق­ستانعا ساراپشىلار تارتۋ, بىرلەسكەن زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ جانە ءبىلىم بە­رۋ ستي­پەنديالارىن الۋ ارقىلى تاجىريبە ءجا­نە تەحنيكالىق مۇمكىندىكتەرمەن الماسۋعا ءمۇم­كىندىك بەرىلەتىندىگىنە توقتالدى. وسى وراي­دا, بيىل­عى جىلدىڭ 10-11 قىر­كۇيەگىندە استانادا يىۇ-نىڭ عىلىم جانە تەحنولوگيالار جونىندەگى ءبىرىنشى ءسامميتىن وتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن اتاپ وتكەن ءجون.

سونداي-اق, جيىن بارىسىندا دەپۋتاتتار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭ­نا­مالىق اكتىلەرىنە قورعانىس جانە اسكەري قىز­­مەت ماسەلەلەرى بويىن­شا ءوز­­گەرىستەر مەن تو­لىق­تى­­رۋ­­لار ەنگىزۋ تۋرالى» ءجا­نە «قازاقستان رەس­پۋب­لي­كاسى­­نىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتى­لەرىنە وسىمدىكتەر مەن جانۋارلار دۇنيەسى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋ­رالى» زاڭ جوبالارىن ەكىن­شى وقىلىمدا ما­قۇل­داپ, «قازاق­ستان رەسپۋب­ليكا­سى­نىڭ ديپ­لو­ماتيالىق قىزمەتى تۋرالى» زاڭعا وزگە­رىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن جۇ­مىسقا قابىلدادى.

نۇرلىبەك دوسىباي,

«ەگەمەن قازاقستان»