ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانا قورىنا قىپشاق ەسكەرتكىشىنە جاتاتىن كونە قولجازبانىڭ ەلەكتروندى نۇسقاسى جەتكىزىلدى. بۇل تۋرالى ۇلتتىق كىتاپحانانىڭ ديرەكتورى ءۇمىتحان داۋرەنبەكقىزى حابارلادى.
1618 جىلى باسىلىپ شىققان «العىش بىتىك» دەپ اتالاتىن بۇل كونە شىعارمانىڭ جالعىز داناسى وسى ارمەنيانىڭ ۇلتتىق كىتاپحاناسىندا ساقتاۋلى. ارميان əلىپبيىندە اراب جازۋىنداي ەمەس, داۋىستى, داۋىسسىز دىبىستار تولىق تاڭبالانىپ وتىرۋى سەبەپتى, قىپشاق ءتىلىنىڭ ءوزىندىك دىبىستارىن بەلگىلەۋدە اسا ءبىر دىبىستىق وزگەرۋشىلىككە ۇشىراي قويماعان. ارميان-قىپشاق ەسكەرتكىشتەرى جانە تۇركى مۇرالارىن زەرتتەپ جۇرگەن عالىمدار قولجازبانى قىپشاق تىلىنەن قازىرگى قازاق ءتىلىنىڭ قالپىنا تۇسىرەتىن بولادى. جالپى, ارميان جازۋلى قىپشاق ەسكەرتكىشتەرىن زەرتتەۋ قازاقستاندا عانا ەمەس, ءəرىسى əلەمدىك تۇركولوگيادا, بەرىسى كەڭەس وداعىندا كەنجە قالىپ كەلە جاتقان عىلىم سالاسى.
تالدىبەك نۇرپەيىس, ۇلتتىق كىتاپحانانىڭ عالىم-حاتشىسى:
– «قوبىلاندى باتىر» جىرىندا «92 باۋلى قىپشاعىم» دەپ كەلەتىن جولدار بار. قولجازبا تۋرالى قانداي دا ءبىر عىلىمي قورىتىندى ايتا المايمىز. ارميان جازۋلى قىپشاق ەسكەرتكىشتەرىندە نە جازىلعانىن بىلەتىن بولساق, تالاي تاريحىمىزدىڭ جىرتىعى جامالعان بولار ەدى. جالپى, ارمەنيادا ساقتالعان ەسكى قۇجاتتاردان دەرەكتەر جيناۋعا الەم عالىمدارى قۇلشىنىپ وتىر. ويتكەنى, قولجازبا قورىندا ورتا عاسىرعا جاتاتىن 17 مىڭنان استام كونە قۇجات, 3 مىڭنان استام قۇندى دەرەك ساقتالعان».
كىتاپحانا باسشىسى ءۇمىتحان ءداۋرەنبەكقىزىنىڭ ايتۋىنشا, ماتەنادارانداعى كونە قولجازبالار جەر استىنداعى ارنايى زالدا ساقتالادى, اۋا تەمپەراتۋراسى 7 گرادۋس. وقۋعا بەرىلگەن قولجازبانى قايتادان ورنىنا قويماستان بۇرىن ارنايى لابوراتوريادا تازالاۋدان وتكىزەدى.
«قازاقستانداعى ارميان دياسپورالارى كەلىپ, مالىمەت ىزدەۋىنە بارىنشا مۇمكىندىك جاساپ وتىرمىز. ارميان ۇلتتىق كىتاپحاناسى وزدەرىنە تۇسكەن جاڭا كىتاپتاردى ءبىزدىڭ قورعا بەرۋگە ءازىر», دەگەن كىتاپحانا باسشىسى, ءبىر ورتالىقتان باسقارىلاتىن اۋدارما جۇيەسىن قۇرۋ كەرەكتىگىنە دە توقتالىپ ءوتتى:
«قازىر كىتاپتاردى اركىم ءوز ءبىلگەنىنشە اۋدارىپ, ءتۇرلى باسپاحانادان شىعىپ جاتىر. وسى ءىستى ءبىر جۇيەگە نەگىزدەپ, اۋدارما ورتالىعىن اشۋدى ويلاستىرۋدامىز. بۇل ۇسىنىسىمىزدى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى دە قولداپ وتىر».
قازاقستان مەن ارمەنيا اراسىنداعى مادەني بايلانىستار ەكى ەل پرەزيدەنتتەرىنىڭ باستامالارى بويىنشا 2006 جىلدىڭ قاراشاسىندا استانادا قول قويىلعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ Yكىمەتى مەن ارمەنيا رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ ءمادەنيەت سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمىمەن بەكىتىلگەن بولاتىن.
ايا ءومىرتاي,
«ەگەمەن قازاقستان»