– قازاقستان قۇراماسى ءۇشىن بۇل ماۋسىم تابىستى اياقتالدى. شاكىرتتەرىڭىز الدارىنا قويىلعان ماقساتتى قانشالىقتى ورىنداي الدى؟
– ماۋسىمدى شىنىمەن دە ءساتتى ءوتتى دەپ ايتۋعا تولىق نەگىز بار. الەمدىك جارىستاردا جەڭىمپاز, جۇلدەگەر اتاندىق. الەمدىك كۋبوك كەزەڭدەرىندە توپ جارعان جاستارىمىز ۋنيۆەرسيادادا دا بارىن سالدى. كەمشىلىكتەر دە بولدى. ولاردى ءتۇرتىپ الىپ, جاڭا ماۋسىمدا سولاردى جويۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەيمىز. ودان بولەك تە پروبلەمالار باسشىلىققا جەتكىزىلدى. ەگەر ءبارى رەتىمەن شەشىمىن تاۋىپ جاتسا, كورسەتكىش ءالى دە جاقسارا تۇسەتىنى انىق.
– جاڭا ماۋسىمعا دايىندىقتى قاشان باستاماقسىزدار؟
– ءساۋىر ايىنىڭ ورتاسىندا جاتتىعۋ جيىندارىنا كىرىسەمىز. شاكىرتتەرىم باپتارىنا ەنۋ ءۇشىن گوللاندياعا اتتانامىز. بۇل قۇرامامەن بىرنەشە جىلدان بەرى ارىپتەس رەتىندە جۇمىس ىستەپ كەلەمىز, ۇيرەنگەنىمىز دە, ۇيرەنەرىمىز دە كوپ. ونىڭ الدىندا قىتاي جانە وڭتۇستىك كورەيا قۇرامالارىنىڭ جۇيەلەرىن دە تەكسەرىپ كوردىك. ولاردىڭ دا جاقسى تۇستارىن الدىق. دەگەنمەن فۋنكتسيونالدىق دايارلىق جاعىنان نيدەرلاندتىكى بىزگە تيىمدىرەك بولىپ تۇر. بۇلاي دەيتىنىم, شىعىس ازيا ەلدەرىمەن وتكىزگەن بىرىككەن جاتتىعۋلاردان سوڭ كورسەتكىشتەرىمىز سارى قۇرلىقتىڭ تالاپتارىنا ساي كەلگەنىمەن, الەمدىك دەڭگەيدە ۇزدىكتەر قاتارىنا ەنۋ ءۇشىن جەتكىلىكسىز ەدى. ال گوللانديامەن جۇمىس ىستەي باستاعان 2015 جىلدىڭ العاشقى ماۋسىمىندا-اق ءبىزدىڭ جىگىتتەردىڭ تەحنيكالىق, جىلدامدىققا قاتىستى ناتيجەلەرى جوعارىلاي باستادى. سوندىقتان بۇل سەرىكتەستىك بىزگە وتە قاجەت. ال قىزدارىمىز وڭتۇستىك كورەياعا اتتانادى. ولارعا اسلان داۋىموۆ كومەكتەسەدى. ءوزىم نيدەرلاندتا جۇرسەم دە قىزدارىمىزدىڭ جاتتىعۋلارىن باقىلاپ وتىرامىن.
– انە-مىنە دەگەنشە قىسقى وليمپيا ويىندارى دا كەلىپ قالادى. ءتورتجىلدىقتىڭ باستى دوداسىنا ىرىكتەۋ قاشان باستالادى؟
– نەگىزى ءبىز ءاربىر وليمپيادادان كەيىن ازداپ تىنىعىپ العان سوڭ كەلەسى ويىندارعا دايىندىققا كىرىسەمىز. الەم كۋبوگى كەزەڭدەرى نەمەسە دە وزگە دە ء ىرى جارىستاردا جۇلدەگەر اتانىپ نە ۇزدىك شىعۋ ماڭىزدى. بىراق بۇلاردىڭ ءبارى سول وليمپياداعا دەيىنگى دايارلىق جولى. قازىر شامامەن توعىز اي ۋاقىت قالدى. كىمنىڭ قانشاما جولداما العانى قىركۇيەك-قازان ايلارىنداعى الەم كۋبوگىنىڭ كەزەڭدەرىنەن سوڭ, ياعني قاراشادا بەلگىلى بولادى. بىزگە سوعان دەيىن ابدەن تەر توگۋ كەرەك. سەبەبى, ەڭ العاشقى ماقسات – مەيلىنشە كوپ جولداما الۋ. ال قالعان ءۇش ايدى تورتجىلدىقتىڭ باس الامانىندا جاقسى ونەر كورسەتۋ ءۇشىن جۇمسايمىز.
– قۇرامامىز قانشا جولداما الۋى مۇمكىن؟ جوسپارلارىڭىز بار شىعار...
– سوڭعى, سوچي وليمپياداسىندا سەگىز جولداما الساق, بۇل جولى ودان كەم بولمايدى دەپ وتىرمىز. شامامەن وننان اسادى.
– باسىمدىق كىمدەرگە بەرىلەدى؟
– ءۇش ۇزاق قاشىقتىقتان بىرنەشە ليتسەنزيا جانە كوماندالىق ەستافەتا جارىسىنان سەگىزدىككە كىرۋگە ءتيىسپىز. قىزدارىمىز دا ءتورت جولداماعا يەلىك ەتەتىن شىعار دەپ ويلايمىن.
– ءبىر سۇحباتىڭىزدا قىزدار شورت-ترەگىندە باسەكەنىڭ ازدىعىن ايتىپ ەدىڭىز. بۇل ماسەلەنى شەشۋدىڭ جولدارىن تاپتىڭىزدار ما؟
– ءار وبلىسقا قىزداردى جاتتىقتىراتىن بىلىكتى جاتتىقتىرۋشىلار كەرەك دەپ ايتىپ كەلەمىن. سەبەبى, شامامەن ءجۇز بالانىڭ توقسانى ۇل بولسا, ونى عانا قىز بالا. قىزداردىڭ سانى وسىنشا بولۋى كەرەك دەپ ەشكىمنەن تالاپ ەتە المايسىڭ. بىراق ساناۋلى ادامنىڭ اراسىندا قايداعى باسەكە؟ ونىڭ ۇستىنە كەلگەن ون قىزدىڭ ءبارى شورت-ترەكپەن تۇبەگەيلى شۇعىلدانىپ كەتپەيدى عوي. باپكەرلەرگە ايتامىن: «قىزداردى تاربيەلەڭدەر, وندا ماماندار اراسىندا دا باسەكە از, تەز كوتەرىلەسىڭدەر» دەپ. بىراق ايتارلىقتاي وزگەرىس كورىپ جۇرگەن جوقپىن.
– سپورتشى جەتىستىككە جەتۋ ءۇشىن ونى العا قاراي جەتەلەيتىن, ۇيرەتەتىن باپكەرى بولۋى كەرەك. ال مامانداردى دايارلاۋ ماسەلەسىن قالاي شەشىپ جاتسىزدار؟
– مەنىڭشە, قازىرگى سپورتشىلار سپورتتى اياقتاعان كەزدە بىلىكتى جاتتىقتىرۋشى بولىپ شىعادى. ايتالىق, وليمپياداعا قاتىسقان اسلان داۋىموۆ بىلگەنىن شاكىرتتەرىنە ۇيرەتىپ ءجۇر. ازامات سۇلتاناليەۆ تە باپكەرلىككە بەت بۇردى. بىراق بۇل از. ال وبلىستارداعى باپكەرلەر ۇلكەن سىندارعا شىعۋعا پسيحولوگيالىق تۇرعىدا دايىن ەمەس. شەتەلگە اپارىپ وقىتۋعا دا بولار ەدى. ول ءۇشىن دە ءتىل ءبىلۋ كەرەك. اعىلشىن ءتىلىن قۇرامادا ونەر كورسەتكەندەرى عانا بىلەدى. الگى ماماندارعا ءتىل ۇيرەتەم دەپ جۇرگەندە وبلىستارداعى شورت-ترەكتىڭ احۋالى تومەندەپ كەتەدى. باتىس قازاقستان مەن قوستاناي وبلىستارى جانە استانا قالاسىندا بىلىكتى باپكەرلەر بار. كورسەتكىش تە سوعان سايكەس. وزگە وڭىرلەردە ناتيجەلەر تومەندەۋ. سەبەبى, ءبارى ءبىر ادامعا جۇكتەلگەن. ىرىكتەۋدى, تەحنيكالىق جانە پسيحولوگيالىق, فۋنكتسيونالدىق دايارلىقتى جۇرگىزەتىن ادامدار بولەك-بولەك بولۋى كەرەك. بالالاردى قالاي ىرىكتەيتىنىن كوبىسى بىلمەيدى. ونى ەشكىم ۇيرەتپەيدى. ءبىزدىڭ ءوزىمىز وقىدىق دەگەنىمىزبەن, بۇل جۇيەنىڭ قالاي جۇزەگە اسىرىلاتىنىن تەك اراعا جيىرما جىل ءوتىپ تۇسىندىك. بۇقارالىق بولۋى قاجەت دەگەن ويمەن جارىسقا بالەنباي بالانى اكەلەدى – ونىڭ جارتىسى اۋرۋشاڭ, جارتىسى بۇل سپورتقا مۇلدە دايىن ەمەس. قايداعى تابىس سونان سوڭ؟! «مىنە, قىرىق بالا اكەلدىم, سوعان ايلىق تولە» دەيدى. سايىس اياقتالعان سوڭ سول بالالاردىڭ بىردە-ءبىرىن تاپپاي قالاسىڭ. سپورت دەگەن ءبارىن بىردەي جيناي بەرۋ ەمەس, بۇل ىرىكتەۋ ەكەندىگىن تۇسىندىرە المايسىڭ. كەلەسى جولى جاعداي قايتالانادى. وسىلايشا بۇقارالىق سيپات دەپ ءجۇرىپ شورت-ترەگىمىزدى قۇرتىپ جاتىرمىز. كەزىندە مەن دە ورالعا قايتا بارىپ, ءبارىن باسىنان باستادىم. ابدەن زەرتتەدىك, جوقتان بار جاسادىق. بۇگىندە جاس ماماندار وتىرا بەرەدى اۋىزدارىن اشىپ: «بىزگە ەشكىم ايتپادى نەمەسە بىزدە اناداي-مىناداي جوق» دەپ. پاتريوتيزم دەگەندى ۇمىتىپ كەتكەن. ۇلت نامىسى ءۇشىن تەك قۇراما مۇشەلەرى جاۋاپتى دەپ پايىمدايدى. سوندىقتان عوي مەكتەپتەردەگى جاتتىقتىرۋشىلاردىڭ ءالى كۇنگە ۋاقىتشا سان, قاعاز ءۇشىن جۇمىس ىستەپ جۇرگەنى. الگى حاتتامالارعا قاراساڭ, شاعىن اۋدانداردىڭ وزىندە مىڭداعان بالا شۇعىلداناتىن سەكىلدى كورىنەدى. ءىس جۇزىندە ەشكىم جوق. سونىڭ كەسىرىنەن قانشاما دارىندى ءجاسوسپىرىم دالادا قالىپ جاتىر. بىزدەگى سپورتتىڭ باستى پروبلەماسى وسى. ءاربىر باپكەر, سول مەكتەپتەردىڭ ديرەكتورلارى جانى اشىماسا, تاعى دا ميلليوندار تولەپ لەگيونەرلەردى الدىرامىز با؟! ەگەر ىرىكتەۋ ءتيىستى دەڭگەيدە وتسە, بەس-التى جىلدىڭ وزىندە سول بالالار ءناتيجە كورسەتەدى.
– مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىراتىن جۇيە جوق قوي سوندا؟
– شورت-ترەك – وزىنشە ءبىر بولەك سپورت. وعان سىرتتان كەلىپ كەز كەلگەنى ماماندانىپ كەتە المايدى. قازىر ەلىمىزدە مۇزايدىندار كوپتەپ سالىنىپ جاتىر. قىزىلوردا, اياگوز سەكىلدى قالالار باپكەر سۇرايدى. بىلىكتى جاتتىقتىرۋشى تاپشى. فۋتبول, كۇرەس سەكىلدى سپورتتاردا ماماندار كوپ. سولار ىرىكتەۋدى ۇيرەنسە عوي. ايتپەسە بىزدەگى سپورتشىلاردىڭ باسىم بولىگى نامىس پەن تازا ەڭبەكقورلىقتىڭ ارقاسىندا عانا جەتىستىككە جەتىپ ءجۇر. ولار ءۇشىن ارنايى جۇيە سپورتتىڭ كوپ تۇرىندە جاسالماعان.
اقش نە گوللاندياداعىلار بىزدەگى ۇيىرمەلەردىڭ تەگىن ەكەندىگىن ەستىگەندە, سپورتقا قىزىعۋشىلاردىڭ سانى نەگە از ەكەنىن تۇسىنە الماي دال بولادى. اقش-تا بالاسىن كونكي سپورتىنا بەرۋ ءۇشىن اتا-اناسى 5 مىڭ دوللار تولەۋى كەرەك. وعان كەز كەلگەن ادامنىڭ مۇمكىندىگى جەتە بەرمەيدى عوي. گوللانديادا دا سول, تالاپتى بالالار كوپ, بىراق فەدەراتسياعا تولەيتىن اقشاسى جوق. ال بىزدە تەگىن. سونى باپكەرلەر دە, اتا-انالار دا تۇسىنبەي ءجۇر. قۇراما مۇشەسى اتانۋ ءۇشىن اقشا تولەسىن دەسىنشى, جاستاردىڭ جارتىسىنان كوبى سول ساتتە-اق سپورتتان كەتىپ قالادى.
– بۇگىنگى قۇرامنىڭ ءوزى جاس دەگەنىمىزبەن تاعى بىرنەشە جىلدا سپورتتان كەتەدى. ولاردىڭ ورنىن باساتىن رەزەرۆ بار ما؟
– الگى ايتقان استانا قالاسى مەن بقو جانە قوستاناي وبلىستارىندا جاسوسپىرىمدەر, بالالار از ەمەس. شىمكەنتتە ءبىر دارىندى بالاقاي ءوسىپ كەلەدى. قاي وڭىردە كىمنىڭ دەڭگەيى قالاي ەكەنىن باقىلاپ وتىرۋ كەرەك, تەك وعان ۋاقىت تابۋ قيىن. سوڭعى جىلدارداعى جەتىستىكتەرىمىز وزگەلەردىڭ بويىنا دا سەنىمدىلىك ۇيالاتقان ءتارىزدى. اسىرەسە, قازاقتار كوپ. سوعان قۋانامىن. ءبىزدىڭ جىگىتتەر قارادومالاقتاردىڭ دا قىسقى سپورتتا جەتىستىككە جەتە الاتىنىن دالەلدەدى. مينيسترلىكتىڭ ءوزى تەك سوڭعى بەس-التى جىلدا قىسقى سپورتقا دەن قويا باستادى. ايتپەسە بۇرىن باسىمدىق جازعى سپورت تۇرلەرىنە عانا بەرىلەتىن. مەملەكەتتىك باپكەرلەر قازىر ساناق جۇرگىزىپ جاتىر. جۋىق ارادا شورت-ترەكپەن شۇعىلداناتىنداردىڭ سانىن دا بىلەتىن بولامىز.
– ال ەلىمىزدە شورت-ترەكتەن الەم كۋبوگى كەزەڭىن قالاي وتكىزۋگە بولادى؟
– بيىلعى ماۋسىمنىڭ ءتورت كەزەڭى دە قاي قالالاردا وتەتىنى الدىن الا جازىلعان. وليمپيادادان كەيىن الەم كۋبوگى وتپەيدى, تەك الەم چەمپيوناتى جالاۋىن جەلبىرەتەدى. الماتى, استانا قالالارىنداعى مۇزدىڭ ساپاسى جاقسى. سوندىقتان وسى ەكى قالانىڭ ءبىرىن الەم كۋبوگىن وتكىزۋ ءۇشىن ۇسىنا الامىز. بىراق ونىڭ ءوزى تورتجىلدىقتىڭ باس دوداسىنان كەيىنگى ماۋسىمدا عانا مۇمكىن بولادى.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن ءمادينا اسىلبەك, جۋرناليست استانا