ءوزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى شاۆكات ميرزيەەۆتىڭ قازاقستانعا مەملەكەتتىك ساپارى اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان شارادا ەكى ەل كاسىپكەرلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن B2B فورماتىندا كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلدى. كوپشىلىك وڭتۇستىكتەگى كورشىنىڭ ونەركاسىپتىك جانە تۇتىنۋ تاۋارلارى كورمەسىن تاماشالادى. وندا جەڭىل ونەركاسىپ, ماشينا جاساۋ, ازىق-ت ۇلىك, قۇرىلىس جانە باسقا دا سالالارداعى جۇزدەن استام كومپانيانىڭ ونىمدەرى ۇسىنىلعان.
باسقوسۋدا «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى نۇرجان التاەۆ ءسوز سويلەدى. ول بۇل شارانىڭ قازاقستان مەن وزبەكستان اراسىنداعى ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناستىڭ جاڭا باستاۋى بولاتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى. «وزبەكستان پرەزيدەنتى شاۆكات ميرزيەەۆتىڭ ساپارى اياسىندا بىرقاتار وزبەك كاسىپورىندارى قازاقستانعا كەلدى. بيزنەس فورۋمعا ەكى جاقتان 500-دەن اسا كاسىپكەر قاتىسىپ وتىر. قوس تاراپ وكىلدەرىنىڭ اراسىندا قۇنى 840 ميلليون دوللار بولاتىن 92 كەلىسىمشارتقا قول قويىلدى. جيىننىڭ سوڭىندا قۇنى 94 ملن دوللارلىق تاعى 10 قۇجاتقا قول قويىلادى. بيزنەسمەندەر ءۇشىن ماڭىزدى قۇجاتتار بار», دەدى نۇرجان التاەۆ.
وزبەكستان ساۋدا-ونەركاسىپ پالاتاسىنىڭ ءتوراعاسى اليشەر شايحوۆتىڭ مالىمەتىنشە, وزبەك تاراپى قازاقستان شەكاراسىنا جاقىن ورنالاسقان اۋماقتاردا ەركىن ەكونوميكالىق ايماقتاردىڭ جۇمىسىن دامىتپاق. «ارينە, بارلىق سالالاردا قاتىناستاردى دامىتۋعا جاعداي بار ەكەنىن كورىپ وتىرمىز. ەكى ەلدىڭ اراسىندا قول قويىلعان 170 كەلىسىم ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ ءۇشىن وتە ماڭىزدى زاڭنامالىق نەگىز بولىپ تابىلادى. بۇل تۇرعىدا تاتۋلىعىمىزدى ءارتاراپتاندىرۋ ءۇشىن ۇلكەن مۇمكىندىكتەر بار, ياعني جاڭا وندىرىستەردى وزبەكستان مەن قازاقستان اۋماعىندا قۇرۋ باعىتىندا ىنتالاندىرۋشى قادامدار جەتكىلىكتى. بۇگىندە ءبىز وزبەكستان اۋماعىندا قىزمەت ەتىپ جاتقان ونەركاسىپتىك ەركىن ەكونوميكالىق ايماقتارمەن قاتار, جاڭالارىن قۇرۋدى جوسپارلاۋدامىز. ولار قوس ەل شەكاراسىنان الىس ورنالاسپايدى, وسى ورايدا سىزدەردىڭ جانە ءبىزدىڭ بيزنەستىڭ بىرلەسىپ قاتىسۋى جاھاندىق نارىقتا باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى ارتتىرا تۇسەدى», دەدى ا.شايحوۆ بيزنەس-فورۋم بارىسىندا. ونىڭ سوزىنشە, قازاقستان مەن وزبەكستان اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ وڭتايلى بولۋى ءۇشىن اتقارىلاتىن جۇمىستار ءوزارا سايكەستىك ۇستانىمدارىمەن جۇرگىزىلۋى ءتيىس. سوندىقتان بارلىق رەسۋرستاردى ىسكە قوسۋ قاجەتتىلىگى تۋدا.
«بيزنەس ساۋدادان باستالادى. وزبەكستان مەن قازاقستان – جىبەك جولىنىڭ ورتاسىندا بولعان ەلدەر. سول سەبەپتى لوگيستيكانى دامىتىپ, بىرلەسكەن كəسىپورىندار قۇرىپ, ءۇشىنشى ەلدەردىڭ نارىعىنا شىعۋعا بولادى», دەگەن ا.شايحوۆ ەكى ەلدىڭ ساۋدا اينالىمىن 5 ميلليارد دوللارعا جەتكىزۋ مۇمكىن ەكەنىن مالىمدەدى. «بيزنەس- فورۋمنىڭ الدىندا قۇنى 800 ميلليون دوللاردان اساتىن كەلىسىمشارتتارعا قول قويدىق. كەشكە دەيىن قول قويىلعان كەلىسىمشارتتار قۇنى 100 ميلليون دوللارعا جەتەدى دەپ ويلايمىن. جالپى, ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى ساۋدا اينالىمدى بەس ميلليارد دوللارعا جەتكىزۋ مىندەتى تۇر», دەدى ول.
بۇل رەتتە, ينۆەستيتسيا تارتۋ ماسەلەسىنە توقتالعان وزبەكستان وكىلى ينۆەستيتسيا كولەمى كاسىپكەرلەردىڭ وزىنە بايلانىستى ەكەنىن, ونى تارتۋ ءۇشىن ەكى ەلدىڭ əلەۋەتى جەتەتىندىگىن تىلگە تيەك ەتتى.
ايتا كەتكەن ءجون, ءوزبەكستان تاراپى ەلىمىزگە حيميا تاۋارلارى, ەلەكتروتەحنيكا, شاراپ, تەرى, اياق كيىم جونەلتۋدى كوزدەپ وتىر. ال قازاقستان كورشى مەملەكەتكە اليۋميني قورىتپاسى مەن مەتالل پروكاتىن ساتۋعا نيەتتى. بۇل جوبالاردىڭ قۇنى شامامەن 30 ميلليون دوللارعا تەڭ بولادى. بىلتىر ەكى ەل اراسىنداعى تاۋار اينالىمىنىڭ كولەمى 1,5 ميلليارد دوللاردان اسقان. ساراپشىلار الداعى ءۇش جىلدا بۇل كورسەتكىش 5 ميلليارد دوللارعا جەتۋى ابدەن مۇمكىن دەپ وتىر.
اسحات رايقۇل,
«ەگەمەن قازاقستان»